قانون دوبلین 2026 چیست؟

قانون دوبلین یکی از مقررات مهم اتحادیه اروپا در حوزه پناهندگی است که هدف اصلی آن تعیین کشور مسئول رسیدگی به درخواست پناهندگی هر فرد و جلوگیری از ثبت هم‌زمان یا چندباره درخواست در کشورهای مختلف اروپاست. این قانون در ۳۲ کشور اروپایی اجرا می‌شود که علاوه بر کشورهای عضو اتحادیه اروپا، کشورهایی مانند سوئیس، نروژ، ایسلند و لیختن‌اشتاین را نیز شامل می‌شود.بر اساس این قانون، معمولاً اولین کشوری که پناهجو از طریق آن وارد اروپا شده یا در آن اثر انگشت داده است، مسئول بررسی درخواست پناهندگی او خواهد بود.

قانون دوبلین چیست؟

کشورهای مختلف اروپایی قوانین مشابهی برای رسیدگی به درخواست‌های پناهندگی تنظیم کرده‌اند. یک بخش از این قوانین مربوط به «قانون دوبلین» می‌شود. «قانون دوبلین» قانونی است که مطابق معیارهای مشخص، تعیین می‌کند کدام کشور مسئول رسیدگی به درخواست پناهندگی متقاضی است. کشورهای دوبلین شامل 32 کشور می‌شوند که به «کشورهای دوبلین» معروف هستند، سوئیس و منطقه اقتصادی اروپا (نروژ، لیختنشتاین و ایسلند) نیز جزو کشورهای دوبلین هستند.

«قانون دوبلین» تحت عنوان «دوبلین 3» نیز شناخته می‌شود، دلیل این مسئله این است که تا به امروز سه نسخه از این قانون اعلام شده است که آخرین نسخۀ در سال 1990 امضا شده است.

زمانی که یک متقاضی درخواست پناهندگی می‌کند، از او پرسش‌هایی در خصوص گذشتۀ او پرسیده می‌شود که این مورد بخشی از فرایند درخواست است. بعد از ارسال درخواست اولیه، در صورتی که درخواست دیگری در کشور دوبلین دیگر ارسال شود یا «اداره حفاظت بین المللی (IPO)» تشخیص دهد که درخواست پناهندگی باید در کشور متفاوتی بررسی شود، شما به کشور دیگری منتقل می‌شوید.

منظور این است که ممکن است شرایطی به‌وجود آید که متقاضی بتواند در کشوری که هست، اقامت داشته باشد، به‌عنوان مثال در صورتی که خانواده‌ای در کشور مورد نظر دارد یا به‌صورت عادی به کشوری نقل مکان کرده است که در آنجا خانواده دارد.

در صورتی که برای پیگیری درخواست پناهندگی نیاز به انتقال به کشور دیگری باشد و درخواست از پیش تایید شده باشد، بررسی نهایی در کشور دوم انجام می‌شود. در شرایطی که فرد متقاضی پناهندگی براساس پیمان دوبلین بالای 18 سال داشته باشد و بخواهد به عضو خانوادۀ خود که در کشوری دیگری مقیم است الحاق شود، باید از سوی او رضایت کتبی داشته باشد.

مجموعه ویزاگیر هرگز پناهنده‌شدن را به‌عنوان راهی برای دریافت اقامت کشورهای اروپایی توصیه نمی‌کند و هیچگونه خدماتی در خصوص پناهندگی ارائه نمی‌کند و همواره استفاده از روش‌های قانونی، امن و کم‌ریسک‌تر مهاجرتی را که توسط کشورهای اروپایی ارائه می‌شوند، در اولویت می‌داند. ویزاگیر با بهره‌گیری از مشاوره کارشناسان مهاجرتی و وکلای باتجربه، آمادگی دارد تا راهنمایی‌ها و مشاوره‌های لازم را در مسیر مهاجرت به کشورهای عضو اتحادیه اروپا و سایر مقاصد مورد نظر متقاضیان ارائه دهد.

اگر نمی‌دانید کدام مسیر مهاجرتی برای شرایط شما مناسب‌تر است، از حدس و گمان یا تصمیم‌های پرهزینه خودداری کنید.

🎯 همین حالا برای دریافت مشاوره و ارزیابی رایگان شرایط مهاجرتی خود اقدام کنید تا کارشناسان ویزاگیر مناسب‌ترین و قانونی‌ترین مسیر مهاجرت را متناسب با شرایط شما بررسی کنند.

چه کشورهایی در قانون دوبلین هستند؟

همانطور که گفته شد، تعداد 32 کشور عضو پیمان دوبلین هستند که شامل کشورهای زیر می‌شوند:

شرایط قانون دوبلین چیست؟

در شرایطی ممکن است به‌طور قانونی بتوانید به کشور دیگری از گروه «کشورهای دوبلین» بروید که:

• شما کودک هستید (کمتر از ۱۸ سال سن دارید). شما همراه مادر، پدر یا فرد بزرگسالِ مسئول خود نیستید. شما یکی از افراد زیر را دارید یا فکر می‌کنید که دارید:

• پدر، مادر یا فرد بزرگسالِ مسئول، برادر یا خواهر که به‌طور قانونی در یکی از «کشورهای دوبلین» حضور دارد؛ یا
• عمه، عمو، خاله، دایی یا پدربزرگ/مادربزرگ که به‌طور قانونی در یکی از «کشورهای دوبلین» حضور دارد و می‌تواند از شما مراقبت کند؛

و

• شما مایل هستید به او در آن کشور بپیوندید.
• شما بزرگسال هستید و همسر، شریک زندگی یا فرزند (زیر ۱۸ سال) در یکی از «کشورهای دوبلین» دارید. شما مایل هستید به او بپیوندید. او در آن کشور درخواست پناهندگی داده است یا تصمیم مثبت درباره درخواست پناهندگی او صادر شده است.
• شما دارای مدرک معتبر اقامت/ویزای صادرشده توسط یکی از «کشورهای دوبلین» هستید، یا مدرک اقامتی دارید که کمتر از دو سال از انقضای آن گذشته است، یا ویزایی دارید که کمتر از شش ماه از انقضای آن گذشته است و از آن زمان تاکنون قلمرو «کشورهای دوبلین» را ترک نکرده‌اید.
• شما باردار هستید، نوزاد تازه‌متولدشده دارید، دچار ناتوانی شدید هستید، به بیماری جدی مبتلا هستید یا سالمند هستید و یکی از والدین، خواهر/برادر یا فرزند شما به‌طور قانونی در یکی از «کشورهای دوبلین» اقامت دارد. شما مایل هستید به او بپیوندید و آن شخص قادر به کمک به شما است.
• شما فرزند بزرگسال، خواهر/برادر یا والدینی دارید که باردار است، نوزاد تازه‌متولدشده دارد، دچار ناتوانی شدید است، به بیماری شدید مبتلاست یا سالمند است و به‌طور قانونی در یکی از «کشورهای دوبلین» اقامت دارد. شما مایل هستید به آن شخص بپیوندید و قادر به کمک به او هستید.
• شما مایل هستید به دلایل انسان‌دوستانه، به‌ویژه با توجه به ملاحظات فرهنگی و خانوادگی، به یکی از اعضای خانواده خود در یکی از «کشورهای دوبلین» بپیوندید. آن کشور با پذیرش شما موافقت می‌کند.

ثبت شرکت در اسپانیا

مراحل اجرای قانون دوبلین چیست؟

• اگر کودک هستید (زیر ۱۸ سال)، مقامات فردی را برای کمک به شما تعیین خواهند کرد (نماینده/قیم/وکیل).
• از شما خواسته می‌شود اثر انگشت بدهید (اگر بالای ۱۴ سال هستید).
• می‌توانید از کمک مترجم استفاده کنید و اگر به مترجم نیاز دارید، حق دارید درخواست آن را بدهید.
• شما حق دارید با کمیساریای عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان (UNHCR) تماس بگیرید؛ این نهاد می‌تواند در مورد درخواست شما به شما کمک کند (لطفاً اطلاعات تماس را در پشت برگه ببینید).
• شما در کشوری که در آن هستید توسط مقامات مصاحبه خواهید شد و از شما خواسته می‌شود اطلاعات و/یا مدارک مرتبط ارائه دهید.
• اگر در یکی از وضعیت‌های توضیح‌داده‌شده در بالا قرار دارید، مقامات کشوری که در آن هستید ممکن است در صورتی که دلایلی برای انتقال شما وجود داشته باشد، درخواستی به مقامات کشور دیگر ارسال کنند، یا اگر دلایلی برای ماندن دارید، تصمیم بگیرند درخواست شما را بررسی کنند.
• شما از تصمیم کشوری که درخواست شما به آن ارسال شده است مطلع خواهید شد.
• مدت‌زمان روند از ثبت درخواست تا انتقال (در صورت موافقت کشور) متفاوت است. معمولاً بین ۱ تا ۱۱ ماه طول می‌کشد، اما در برخی موارد بیشتر از این مدت زمان برده است.

در این مدت، شما حق دارید:

• در کشوری که در آن هستید بمانید.
• از محل اقامت، غذا، مراقبت‌های پزشکی پایه، مراقبت‌های پزشکی اورژانسی و موارد مشابه برخوردار شوید.
• اگر زیر ۱۸ سال هستید، می‌توانید به تحصیل در مدرسه ادامه دهید.

مدارک مورد نیاز برای قانون دوبلین

برای آنکه فرد مشمول قوانین دوبلین قرار گیرد و امکان ثبت و پیگیری درخواست پناهندگی برای او فراهم شود، لازم است مجموعه‌ای از مدارک و اطلاعات شخصی و حقوقی را به‌صورت کامل و منسجم تهیه و ارائه کند. این مدارک نقش مهمی در بررسی پرونده و تعیین کشور مسئول رسیدگی به درخواست پناهندگی دارند. مهم‌ترین موارد مورد نیاز عبارت‌اند از:

۱. مدارک اثبات هویت

متقاضی باید اسنادی ارائه دهد که هویت او را به‌طور رسمی مشخص کند. این مدارک می‌تواند شامل پاسپورت معتبر، شناسنامه، کارت ملی یا هرگونه سند هویتی قابل استناد باشد. در صورت نبود مدارک اصلی، ارائه هرگونه مدرک جایگزین یا توضیح مستند درباره علت فقدان آن‌ها نیز می‌تواند در روند بررسی پرونده مؤثر باشد.

۲. تاریخچه و مسیر سفر

ارائه اطلاعات دقیق درباره مسیر سفر از کشور مبدأ تا زمان ورود به کشورهای اروپایی اهمیت زیادی دارد. این اطلاعات می‌تواند شامل تاریخ‌ها، کشورهای عبوری، محل ورود اولیه به اتحادیه اروپا و مدارکی مانند بلیت، ویزا، مهرهای ورود و خروج، یا هر سندی باشد که مسیر حرکت فرد را اثبات کند. این بخش به‌ویژه برای تعیین کشور مسئول طبق مقررات دوبلین اهمیت اساسی دارد.

۳. دلایل و مستندات درخواست پناهندگی

متقاضی باید دلایل اصلی درخواست پناهندگی خود را به‌صورت شفاف و مستدل بیان کند. ارائه مدارک، شهادت‌ها یا گزارش‌های مرتبط می‌تواند تأثیر بسزایی در پذیرش درخواست داشته باشد.

۴. مدارک و گزارش‌های پزشکی

در صورتی که فرد دارای بیماری خاص، آسیب جسمی یا روحی، یا مشکلات پزشکی ناشی از شرایط کشور مبدأ یا مسیر مهاجرت باشد، ارائه مدارک و گزارش‌های پزشکی معتبر ضروری است. این اسناد می‌توانند در روند رسیدگی به پرونده و همچنین در تعیین شرایط اقامت و حمایت‌های لازم نقش مهمی ایفا کنند.

۵. مدارک اقتصادی و اجتماعی

ارائه اسنادی که وضعیت اقتصادی، شغلی و اجتماعی فرد را در کشور مبدأ نشان دهد نیز توصیه می‌شود. این مدارک می‌تواند شامل گواهی اشتغال، سطح درآمد، وضعیت تحصیلی یا شرایط زندگی باشد و به درک بهتر شرایط فرد پیش از ترک کشور کمک کند.

لازم به ذکر است که بسته به شرایط هر پرونده، ممکن است مدارک تکمیلی دیگری نیز از متقاضی پناهندگی درخواست شود. به همین دلیل، توصیه می‌شود پیش از هرگونه اقدام، حتماً با افراد متخصص، مشاوران حقوقی یا کارشناسان باتجربه در حوزه مهاجرت و پناهندگی به کشورهای اروپایی مشورت شود تا از بروز اشتباهات احتمالی جلوگیری گردد.

قانون دوبلین 2 و 3 چه تفاوتی دارند؟

قانون دوبلین ۲ و دوبلین ۳ هر دو برای تعیین این موضوع طراحی شده‌اند که کدام کشور عضو اتحادیه اروپا مسئول بررسی درخواست پناهندگی یک فرد است. هدف اصلی هر دو جلوگیری از ثبت درخواست پناهندگی در چند کشور مختلف و ایجاد نظم در نظام پناهندگی اروپا است. با این حال، دوبلین ۳ نسخه اصلاح‌شده و کامل‌تر دوبلین ۲ محسوب می‌شود و تلاش کرده ضعف‌های نسخه قبلی را برطرف کند.

دوبلین ۲ که از سال ۲۰۰۳ اجرا می‌شد، تمرکز اصلی‌اش بر سرعت در انتقال پناهجویان به کشور مسئول بود و توجه کمتری به حقوق فردی پناهجو داشت. در این قانون، حق اعتراض مؤثر به تصمیم انتقال به‌طور شفاف پیش‌بینی نشده بود و در برخی موارد پناهجویان به کشورهایی منتقل می‌شدند که شرایط پذیرش مناسبی نداشتند. همچنین به پیوندهای خانوادگی و وضعیت کودکان توجه محدودی می‌شد.

در مقابل، دوبلین ۳ که از سال ۲۰۱۳ اجرایی شد، حقوق پناهجویان را تقویت کرد. این قانون حق اعتراض و تجدیدنظر را به رسمیت شناخت و کشورها را موظف کرد اطلاعات کامل و قابل فهم درباره روند دوبلین به پناهجو ارائه دهند. علاوه بر این، توجه ویژه‌ای به وحدت خانواده و منافع عالی کودک شد و انتقال به کشورهایی که خطر رفتار غیرانسانی یا تحقیرآمیز در آن‌ها وجود دارد، ممنوع اعلام شد. به‌طور کلی، دوبلین ۳ با حفظ چارچوب اصلی دوبلین، رویکردی انسانی‌تر و حقوق‌محورتر نسبت به دوبلین ۲ دارد.

قانون دوبلین چند ماه است؟

بر اساس قانون دوبلین، زمانی که یک فرد در یکی از کشورهای عضو درخواست پناهندگی ثبت می‌کند، اصولاً تا ۶ ماه پس از ثبت درخواست نباید اخراج شود. در این بازه زمانی، پرونده پناهندگی باید بررسی شود یا مشخص گردد که کدام کشور عضو اتحادیه اروپا مسئول رسیدگی به درخواست پناهندگی است. این دوره‌ی ۶ ماهه از تاریخ ثبت رسمی درخواست پناهندگی در اولین کشور محاسبه می‌شود.

اگر در جریان بررسی پرونده مشخص شود که طبق مقررات دوبلین، کشور دیگری (مثلاً به دلیل ثبت اثر انگشت، ویزا یا ورود اولیه) مسئول رسیدگی به پرونده است، انتقال پناهجو به آن کشور باید معمولاً در همین بازه ۶ ماهه انجام شود. در این مدت، پناهجو حق دارد در کشور محل ثبت درخواست باقی بماند و منتظر تصمیم نهایی بماند.

با این حال، این مهلت همیشه ثابت نیست. در برخی شرایط خاص، این مهلت ۶ ماهه می‌تواند تمدید شود؛ برای مثال:

• اگر درخواست پناهندگی رد شود و پناهجو درخواست تجدیدنظر (اعتراض) ثبت کند
• اگر رسیدگی قضایی طول بکشد یا موانع اداری و قانونی ایجاد شود
• یا اگر اجرای انتقال به کشور مسئول به دلایل عملی یا حقوقی ممکن نباشد

در چنین مواردی، مدت زمان بررسی یا عدم اخراج ممکن است تا ۶ ماه دیگر یا حتی بیشتر تمدید شود، بسته به شرایط پرونده و تصمیم مراجع قانونی.

به طور خلاصه، طبق قانون دوبلین:

• مهلت اولیه برای رسیدگی یا انتقال پناهجو: ۶ ماه
• امکان تمدید این مهلت در شرایط خاص قانونی یا قضایی وجود دارد
• و طول نهایی این دوره به وضعیت پرونده و تصمیم مقامات مربوطه بستگی دارد

براساس قانون دوبلین، درخواست پناهندگی به چه صورت انجام می‌شود؟

کشوری که پناهجو برای نخستین بار از طریق آن وارد اروپا شده است، مسئول رسیدگی به درخواست پناهندگی اوست. این موضوع در «مقررات دوبلین» اتحادیه اروپا تعیین شده است. با این حال، آن کشور باید بتواند پناهجو را ثبت‌نام کند. اگر پناهجو بدون ثبت‌نام از آن کشور عبور کند و در کشور دیگری درخواست پناهندگی بدهد، آن کشور دیگر مسئول رسیدگی به روند پناهندگی او خواهد بود.

به‌عنوان مثال اگر یک پناهجو وارد هلند شود اما در کشور دیگری از اتحادیه اروپا ثبت شده باشد، هلند می‌تواند او را به کشور محل ثبت‌نام بازگرداند. اگر پناهجو در کشور دیگری ثبت نشده باشد، امکان بازگرداندن او وجود ندارد و در این صورت می‌تواند در هلند درخواست پناهندگی بدهد. اداره مهاجرت و تابعیت هلند (IND) تصمیم می‌گیرد که آیا فرد مستحق پناهندگی هست یا خیر. اگر IND درخواست او را رد کند، پناهجو باید هلند را ترک کند.

مهاجرت از طریق ثبت شرکت در انگلیس

چگونه می‌توان از قانون دوبلین فرار کرد؟

اصطلاح «فرار از قانون دوبلین» به مجموعه اقداماتی گفته می‌شود که برخی پناهجویان با هدف جلوگیری از انتقال خود به کشوری که طبق مقررات اتحادیه اروپا مسئول بررسی درخواست پناهندگی آن‌هاست، انجام می‌دهند.

بر اساس مقررات دوبلین III، معمولاً اولین کشوری که پناهجو از طریق آن وارد اتحادیه اروپا شده یا اثر انگشت او را ثبت کرده است، مسئول رسیدگی به درخواست پناهندگی محسوب می‌شود. هدف اصلی این سیستم جلوگیری از ثبت چندباره درخواست پناهندگی در کشورهای مختلف و ایجاد نظم در فرآیند رسیدگی است.

با این حال، به دلیل تفاوت شرایط پذیرش، امکانات رفاهی، سرعت رسیدگی یا شانس دریافت اقامت در کشورهای مختلف، برخی پناهجویان تلاش می‌کنند از انتقال به کشور مسئول فرار کنند. این اقدامات معمولاً به یکی از شیوه‌های زیر انجام می‌شود:

۱. ورود غیرقانونی به کشورهای دیگر اتحادیه اروپا

یکی از رایج‌ترین روش‌های فرار از قانون دوبلین، ورود غیرقانونی به کشور دیگری از اتحادیه اروپاست. در این حالت، پناهجو که می‌داند طبق مقررات دوبلین کشور اولیه ورود او مسئول رسیدگی به پرونده‌اش است، تلاش می‌کند بدون ثبت رسمی یا پس از خروج غیرقانونی از آن کشور، وارد کشور دیگری شود و در آنجا درخواست پناهندگی بدهد.

هدف از این کار آن است که مقامات کشور مقصد نتوانند به‌راحتی او را شناسایی کرده و به کشور مسئول بازگردانند. با این حال، در صورت شناسایی اثر انگشت یا سوابق ورود، معمولاً درخواست انتقال مجدد به کشور اولیه مطرح می‌شود.

۲. پنهان شدن و تغییر هویت

برخی پناهجویان برای جلوگیری از شناسایی توسط مقامات مهاجرتی، اقدام به پنهان شدن یا تغییر اطلاعات هویتی خود می‌کنند. این اقدامات می‌تواند شامل تغییر محل اقامت، استفاده از نام یا تاریخ تولد متفاوت، نداشتن یا از بین بردن مدارک شناسایی و حتی تلاش برای مخفی ماندن از سیستم‌های ثبت اثر انگشت باشد.

در برخی موارد، پناهجویان از مراجعه به مراکز رسمی خودداری می‌کنند یا به‌صورت مخفیانه در کشورها اقامت می‌کنند تا شناسایی نشوند. این روش اگرچه ممکن است در کوتاه‌مدت مانع انتقال شود، اما خطرات زیادی از جمله بازداشت، محرومیت از خدمات اجتماعی و مشکلات حقوقی جدی به همراه دارد.

۳. ثبت درخواست پناهندگی در چند کشور مختلف

برخی پناهجویان به‌طور هم‌زمان یا پشت سر هم در چند کشور عضو اتحادیه اروپا درخواست پناهندگی ثبت می‌کنند. هدف از این کار افزایش شانس پذیرفته شدن در کشوری است که شرایط بهتری از نظر حمایت اجتماعی، بازار کار یا سیاست‌های مهاجرتی دارد.

در این حالت، پناهجو ممکن است مدت طولانی بین کشورهای مختلف در رفت‌وآمد باشد و در وضعیت بلاتکلیف زندگی کند. با وجود سیستم‌های مشترک ثبت اطلاعات مانند یوروداک (EURODAC)، این روش معمولاً در نهایت شناسایی می‌شود و ممکن است منجر به انتقال به کشور مسئول یا حتی رد درخواست شود.

۴. اعتراض به حکم انتقال و درخواست تجدیدنظر

در برخی موارد، پناهجویان پس از دریافت تصمیم رسمی مبنی بر انتقال به کشور مسئول، از حق قانونی خود برای اعتراض و درخواست تجدیدنظر استفاده می‌کنند. این اعتراض‌ها می‌تواند باعث تعلیق موقت انتقال و طولانی شدن روند رسیدگی شود.

درخواست تجدیدنظر به‌ویژه در شرایط خاص، مانند ابتلا به بیماری‌های جدی، مشکلات شدید روانی، وجود اعضای خانواده در کشور مقصد یا شرایط انسانی دشوار، ممکن است با شانس بیشتری پذیرفته شود. با این حال، صرف اعتراض لزوماً به معنای لغو انتقال نیست و تصمیم نهایی به ارزیابی مقامات قضایی بستگی دارد.

چه کشورهایی قانون دوبلین ندارند؟

قانون دوبلین یکی از مقررات مهم در حوزه پناهندگی است که برای کشورهای عضو اتحادیه اروپا و همچنین برخی کشورهای غیرعضو که به این نظام پیوسته‌اند، اجرا می‌شود. هدف اصلی این قانون مشخص کردن این موضوع است که کدام کشور مسئول بررسی درخواست پناهندگی یک فرد است تا از ثبت چندباره درخواست پناهندگی در کشورهای مختلف جلوگیری شود.

بر اساس این قانون، معمولاً اولین کشوری که پناهجو وارد آن شده یا در آن اثر انگشت داده است، مسئول رسیدگی به پرونده پناهندگی او خواهد بود. به همین دلیل، قانون دوبلین نقش مهمی در کنترل و مدیریت روند پناهندگی در اروپا دارد و میان کشورهای عضو نوعی هماهنگی ایجاد می‌کند.

با این حال، همه کشورهای اروپایی مشمول قانون دوبلین نیستند. برخی کشورها اساساً عضو این سیستم نیستند یا در مقاطعی از آن خارج شده‌اند. این کشورها الزامی به اجرای مقررات دوبلین ندارند و درخواست‌های پناهندگی را بر اساس قوانین داخلی خود بررسی می‌کنند.

کشورهایی که مشمول قانون دوبلین نیستند:

• بریتانیا (انگلستان): پس از خروج از اتحادیه اروپا (برگزیت)، بریتانیا دیگر در سیستم دوبلین مشارکت ندارد و قوانین پناهندگی مستقل خود را اجرا می‌کند.
• ایرلند: این کشور از ابتدا در اجرای قانون دوبلین به‌طور کامل مشارکت نداشته و در زمینه پناهندگی سیاست‌های خاص و متفاوتی را دنبال می‌کند.
• ایتالیا: این کشور از ابتدا از قانون دوبلین تبعیت می‌کرد اما اخیراً از آن خارج شده است.

در نتیجه، روند بررسی درخواست پناهندگی در این کشورها با کشورهای عضو قانون دوبلین تفاوت دارد و معمولاً انتقال پناهجویان به کشورهای دیگر بر اساس مقررات دوبلین در مورد آن‌ها اعمال نمی‌شود.

چه پناهندگانی شامل قانون دوبلین نمی‌شوند؟

قانون دوبلین (Dublin Regulation) برای تعیین این است که کدام کشور عضو اتحادیه اروپا مسئول بررسی درخواست پناهندگی یک فرد است. با این حال، این قانون شامل همه پناهجویان نمی‌شود و برخی افراد یا شرایط از شمول آن خارج هستند یا استثنا دارند. مهم‌ترین موارد به شرح زیر است:

۱. پناهجویانی که خارج از اتحادیه اروپا درخواست داده‌اند

قانون دوبلین فقط در کشورهای عضو اتحادیه اروپا و چند کشور هم‌پیمان (مثل نروژ، سوئیس، ایسلند و لیختن‌اشتاین) اجرا می‌شود.

بنابراین افرادی که:

• در کشورهای غیراروپایی (مثل ترکیه، کانادا یا استرالیا) درخواست پناهندگی داده‌اند

مشمول قانون دوبلین نیستند.

۲. افرادی که قبلاً اقامت یا تابعیت یک کشور اروپایی را دارند

اگر فردی:

• شهروند یکی از کشورهای اتحادیه اروپا باشد، یا
• اقامت دائم، موقت، یا ویزای معتبر یکی از این کشورها را داشته باشد

پرونده او طبق قوانین مهاجرتی همان کشور بررسی می‌شود و قانون دوبلین برای انتقال او به کشور دیگر اعمال نمی‌شود.

۳. کودکان و نوجوانان زیر ۱۸ سال بدون همراه

کودکان پناهجوی بدون سرپرست:

• معمولاً از بازگردانده شدن بر اساس قانون دوبلین معاف هستند،
• به‌ویژه اگر در کشور مقصد خویشاوند نزدیک یا قیم قانونی داشته باشند.

در این موارد، اصل «منافع عالی کودک» در اولویت قرار می‌گیرد.

۴. پناهجویانی که اعضای خانواده‌شان در کشور دیگری هستند

اگر پناهجو بتواند ثابت کند که:

• همسر، فرزند زیر سن قانونی، یا والدینش
• به‌طور قانونی در کشور دیگری از اتحادیه اروپا زندگی می‌کنند یا پناهندگی گرفته‌اند

ممکن است پرونده او به همان کشور منتقل شود یا اصلاً شامل بازگرداندن دوبلینی نشود.

۵. افرادی با شرایط انسانی یا پزشکی خاص

در مواردی که پناهجو:

• بیماری جدی یا شرایط روانی حاد دارد،
• قربانی شکنجه، تجاوز، یا خشونت‌های شدید بوده است،

کشور محل حضور می‌تواند به دلایل انسان‌دوستانه از اجرای قانون دوبلین صرف‌نظر کند.

۶. کشورهایی که عملاً دوبلین را اجرا نمی‌کنند یا تعلیق شده‌اند

در برخی دوره‌ها، دادگاه‌های اروپایی:

• بازگرداندن پناهجویان به بعضی کشورها (مانند یونان در سال‌های گذشته)

را به دلیل شرایط نامناسب پذیرش، مغایر حقوق بشر دانسته‌اند.

در این موارد، دوبلین عملاً اجرا نمی‌شود.

براساس قانون دوبلین، وضعیت پناهندگی چگونه بررسی می‌شود؟

بر اساس مقررات دوبلین، روند بررسی وضعیت پناهندگی به این صورت است که مسئولیت رسیدگی به درخواست پناهندگی هر فرد معمولاً بر عهده اولین کشور عضو اتحادیه اروپا است که پناهجو وارد آن شده یا در آن ثبت شده است.

این قانون با هدف جلوگیری از ثبت چندباره درخواست پناهندگی در کشورهای مختلف و مشخص کردن یک کشور مسئول برای بررسی پرونده طراحی شده است.

در چارچوب قانون دوبلین، عوامل مختلفی برای تعیین کشور مسئول در نظر گرفته می‌شود، از جمله:

• کشوری که اثر انگشت پناهجو برای اولین بار در آن ثبت شده است (در سامانه یوروداک)،
• کشوری که پناهجو از طریق آن وارد اتحادیه اروپا شده است،
• یا کشوری که اعضای خانواده پناهجو به‌طور قانونی در آن اقامت دارند.

پس از شناسایی کشور مسئول، اگر پناهجو در کشور دیگری درخواست پناهندگی بدهد، آن کشور می‌تواند او را به کشور مسئول منتقل کند تا پرونده‌اش در همان‌جا بررسی شود.

البته استثناهایی نیز وجود دارد، مانند موارد مربوط به کودکان بدون سرپرست، پیوندهای خانوادگی، یا ملاحظات انسانی که ممکن است باعث شود یک کشور دیگر مسئولیت بررسی پرونده را بپذیرد.

شرایط ثبت شرکت در پرتغال

لغو قانون دوبلین