جذابیت هایی مانند مناظر طبیعی زیبا، فرهنگ و تاریخ غنی، کیفیت زندگی و امنیت اجتماعی بالا و اقلیم های آب و هوایی گوناگون از اروپا مقصدی بسیار ایده آل برای گردشگری و یا مهاجرت ساخته است. علاوه بر موارد یاد شده، سیستم بهداشتی و درمانی پیشرفته کشورهای مختلف این قاره، اروپا را به مقصدی بسیار ایده آل برای گردشگری یا مهاجرت تبدیل کرده است مخصوصا کسانی که قصد دارند سالیان پس از اشتغال خود را در آرامش و اطمینان خاطر بگذرانند.
یکی از حیاتی ترین بخش مهاجرت برای هر گروهی از مهاجران، دریافت اجازه اقامت یا ویزای مناسب نوع اقامت مهاجرین است. بازنشستگان از هر گوشه ای از دنیا برای اقامت بلند مدت در کشورهای اروپایی،نیاز به ویزای مخصوص دارند. شرایط دریافت این جوازها بسته به کشور مقصد می تواند متغیر باشد که دلیل آن نیز تفاوت در قوانین مهاجرتی کشورها است. به طور کلی اما شرایطی که برای دریافت ویزا یا مجوز اقامت بازنشستگان بررسی می شود عبارتند از درآمد ماهانه، پوشش بیمه درمانی و عدم سوءپیشینه.
هدفی که در این مقاله دنبال می شود این است که راهنمایی جامع و کلی به مخاطبین ارائه شود تا به وسیله آن بتوانند به شناخت خوبی از انواع مسیرهای قانونی مهاجرت و اقامت برای بازنشستگان در اروپا برسند. نکته قابل توجه این است که جزئیات مقررات مهاجرتی در هر کشور متفاوت و منحصر به فرد خواهد بود بنابراین افراد برای اطلاع دقیق تر باید قوانین مهاجرتی کشور مقصد را به دقت مطالعه و بررسی نمایند.
انواع ویزا و اقامت برای بازنشستگان در اروپا
| نوع ویزا | کشورها | شرایط اصلی | مزایا | محدودیت ها |
|---|---|---|---|---|
| ویزای بازنشستگی / درآمد غیرفعال | پرتغال، اسپانیا، یونان، ایتالیا | درآمد ماهانه ثابت، بیمه، عدم سو پیشینه | اقامت بلندمدت، بدون نیاز به کار | اجازه کار وجود ندارد |
| ویزای توریستی بلندمدت | فرانسه، اسپانیا | اقامت موقت، تمکن مالی | مناسب برای آزمایش زندگی در کشور مقصد | تمدید دشوار، عدم اشتغال |
| ویزای طلایی (سرمایه گذاری) | پرتغال، یونان، اسپانیا | خرید ملک / انتقال سرمایه | مسیر به اقامت دائم و شهروندی | هزینه بر (حداقل ۲۵۰-۵۰۰ هزار یورو) |
| ویزای پیوستن به خانواده | تمام اروپا (در صورت داشتن عضو خانواده مقیم) | اقامت بستگان در کشور مقصد | راحت ترین مسیر برای بعضی افراد | وابسته به وضعیت اقامت بستگان |
مسیرهای مختلفی پیش پای بازنشستگانی قرار دارد که قصد دارند دوران بازنشستگی خود را در کشورهای اروپایی سپری کنند و اقامت قانونی این کشورها را اخذ نمایند. هر یک از این مسیرها شروط خاص خود را دارند که بسته به کشور مقصد ممکن است در جزییات قانونی متفاوت باشند.
- ویزای بازنشستگی (Retirement Visa) یا ویزای درآمد غیر فعال (Passive Income Visa)
چند کشور اروپایی مثل یونان، ایتالیا، پرتغال و اسپانیا ویزاهایی را مخصوص بازنشستگانی ارائه می دهند که دارای درآمد ثابت از منابع مالی غیر فعال (حقوق بازنشستگی، سود سرمایه گذاری، اجاره املاک یا پس انداز) هستند. دریافت کنندگان این ویزا اجازه اقامت طولانی مدت خواهند داشت ولی باید توانایی تامین مخارج زندگی را بدون نیاز به کار در کشور مقصد داشته باشند. جدول زیر شرایط کلی دریافت این ویزا را شرح می دهد.
شرایط کلی دریافت ویزای بازنشستگی یا ویزای درآمد غیر فعال
- درآمد ماهانه پایدار حداقل بین 1500 تا 2500 (بسته به کشور)
- داشتن بیمه درمانی معتبر
- عدم سابقه کیفری
- ویزای توریستی بلند مدت (Long-Stay Tourist Visa)
کشورهایی نظیر فرانسه و اسپانیا با معرفی ویزای توریستی بلند مدت، امکان دریافت ویزای توریستی با مدت اقامت بیش از ۹۰ روز را فراهم کرده اند. این ویزا مخصوص افرادی است که قصد اقامت موقت مثلا ۶ ماه تا یک سال را بدون قصد اقامت دائم دارند. البته دریافت کنندگان این نوع ویزا معمولا اجازه کار ندارند و تمدید آن نیز با محدودیت های خاصی همراه است.
- اقامت از طریق سرمایه گذاری (Investment Visa) یا ویزای طلایی (Golden Visa)
ویزای طلایی به افرادی اعطا می گردد که با سرمایه گذاری در کشور مقصد (خرید ملک، کارآفرینی و ایجاد کسب و کار و انتقال سرمایه) به اقتصاد آن کشور کمک می کنند. این ویزا برای بازنشستگان ثروتمند که تمایل به اقامت طولانی مدت یا حتی دریافت اقامت دائم دارند، مناسب ترین گزینه است. حداقل میزان سرمایه گذاری معمولا بین 250,000 تا 500,000 یورو است که بسته به قوانین مهاجرتی و وضعیت اقتصادی کشور مقصد ممکن است متفاوت باشد.
برای مشاهده نحوه سرمایه گذاری در اروپا کلیک کنید.
- اقامت از طریق پیوستن به خانواده (Family Reunification Visa)
اگر یکی از اعضای خانواده فرد بازنشسته (مثلا فرزند یا همسر یا در برخی کشورها نوه)، دارای تابعیت (شهروندی) یا اقامت دائم یک کشور اروپایی باشد، فرد بازنشسته می تواند از طریق ویزای پیوستن به خانواده برای اقامت در کشوری که خانواده اش مقیم است، اقدام کند. این مسیر مناسب کسانی که فرزندان شان در اروپا زندگی میکنند و معمولا فرآیند ساده تری نسبت به سایر ویزاها دارد.
بهترین کشورها برای مهاجرت بازنشستگان
| کشور | حداقل درآمد ماهانه | نوع ویزا | مزایای مهاجرت | نکات ویژه |
|---|---|---|---|---|
| پرتغال | 820 یورو | Passive Income Visa | مالیات کم، هوای خوب، هزینه زندگی پایین | برنامه NHR (معافیت مالیاتی خارجی ها) |
| اسپانیا | 2400 یورو | Non-Lucrative Visa | فرهنگ غنی، سیستم درمانی قوی | نیاز به تمکن مالی بالا |
| یونان | 2000 یورو | Financial Independence Visa | طبیعت زیبا، هزینه زندگی پایین | نوسانات اقتصادی |
| ایتالیا | ~2600 یورو (سالانه 31000 یورو) | Elective Residency | سبک زندگی آرام، غذاهای متنوع | نیاز به محل اقامت قطعی |
| مالت | بسته به منطقه ملک | Malta Retirement Programme | زبان انگلیسی، سیستم درمانی خوب | مالیات سالانه 7500 یورو |
کشورهای بخصوصی در اروپا وجود دارند که به دلیل شرایط و سیاست های مهاجرتی خاص، تبدیل به مقصدی ایده آل برای جامعه بازنشستگان مهاجر شده اند. چند نمونه از این کشورها عبارتند از:
- پرتغال:
این کشور با معرفی ویزای درآمد غیر فعال (DV)، که ویزای ویژه برای بازنشستگان با درآمد غیر فعال (مانند حقوق بازنشستگی، سود سرمایهگذاری، اجاره ملک یا سود سپرده بانکی) می باشد، تبدیل به یکی از مراکز جذب بازنشستگان مهاجر شده است. شرایط دریافت این ویزا عبارت است از اثبات درآمد ماهانه ثابت حداقل به مبلغ 820 یورو (در سال 2025)، داشتن بیمه درمانی، ارائه مدارک تمکن مالی برای تامین مخارج زندگی و گواهی عدم سوء سابقه کیفری.
از مزایای مهاجرت به این کشور نیز می توان به آب و هوای مطبوع، هزینه های زندگی نسبتا پایین تر از میانگین اروپا و سیستم مالیاتی جذاب برای افراد غیر مقیم تحت برنامه NHR که برخی درآمدهای خارجی را از مالیات معاف میکند، اشاره نمود.
- اسپانیا:
ویزای غیر انتفاعی این کشور (Non-Lucrative visa) یک گزینه مناسب برای بازنشستگان است چرا که مطابق این ویزا شخص باید بدون نیاز به کار کردن در خاک اسپانیا، هزینه های زندگی خود را از منابع خارجی تامین نماید. شرایطی همچون اثبات تمکن مالی (درآمد حداقل 2400 یورو در ماه)، بیمه درمانی و نداشتن سابقه کیفری از الزامات دریافت این ویزا هستند.
مزایای زیادی متوجه مهاجران به اسپانیا می گردد، مخصوصا مهاجران بازنشسته. آب و هوای دلپذیر، فرهنگ غنی و متنوع، و سیستم بهداشت عمومی با کیفیت بالا از این موارد می باشند.
بیشتر بخوانید: شرایط دریافت ویزای توریستی اروپا و نکات آن
- یونان:
با دریافت ویزای استقلال مالی (Financial Independence Visa)، کشور یونان نیز به بازنشستگان با درآمد غیر فعال اجازه اقامت می دهد. علاوه بر عدم سوء پیشینه و داشتن بیمه سلامت، شخص باید تمکن مالی خود را با دریافت حداقل 2000 یورو حقوق در ماه ثابت نماید.
هزینه های زندگی پایین تر از بسیاری کشورهای اروپایی، دسترسی به طبیعت و جزایر زیبای اژه و تاریخ و فرهنگ چند هزار ساله از مزایای مهاجرت به یونان می باشند.
- ایتالیا:
ویزای اقامت انتخابی (Elective Residency Visa) مناسب افرادی می باشد که می خواهند بدون نیاز به اشتغال در ایتالیا زندگی کنند. متقاضیان باید درآمد حداقل 31000 یورو در سال را داشته باشند. علاوه بر آن داشتن گواهی سوء پیشینه کیفری و داشتن بیمه درمانی از الزامات بدیهی این ویزا برای بازنشستگان است. همچنین این افراد محل اقامت مشخصی هم باید داشته باشند چه به عنوان مالک و چه مستاجر.
غذاهای معروف ایتالیایی، سبک زندگی آرام، آب و هوای معتدل و دسترسی به شهرهای تاریخی چند مورد از مزیت های متعدد زندگی در ایتالیا می باشند.
- مالت:
در کشور مالت برنامه ای تحت عنوان برنامه اقامت بازنشستگان مالت (Malta Retirement Programme – MRP) اجازه اقامت در این کشور را به بازنشستگان اروپایی و غیر اروپایی می دهد. شرایط دریافت اقامت تحت این برنامه دریافت درآمد بازنشستگی به عنوان منبع اصلی درآمد، خرید ملک با حداقل ارزش مشخص یا اجاره ملک با حداقل اجاره ماهانه (بسته به منطقه)، پرداخت مالیات حداقلی سالانه (حدود 7500 یورو) و داشتن بیمه درمانی می باشد.
این کشور جامعه ای مهاجر پذیر دارد، علاوه بر آن یکی از زبان های رسمی این کشور انگلیسی بوده و همچنین آب و هوای مدیترانه ای آن، مالت را تبدیل به یکی از مقاصد جذاب برای مهاجرت کرده است.
شرایط کلی برای اخذ ویزا و اقامت بازنشستگان در اروپا
بیشتر کشورهای اروپایی برای اعطای ویزای بازنشستگی یا اقامت مبتنی بر درآمد غیر فعال، مجموعه ای از شرایط پایه را در نظر گرفته اند. این شرایط با هدف اطمینان از توانایی مالی، سلامت فرد و عدم تهدید امنیت عمومی کشور مقصد تعریف شده است.
- اثبات درآمد کافی از منابع غیر فعال: متقاضی باید ثابت کند که دارای درآمد ثابت و قابل اطمینان از منابعی همچون حقوق بازنشستگی، اجاره ملک، سود سپرده بانکی، یا سرمایهگذاری های دیگر است. این درآمد باید به اندازه ای باشد که بتواند مخارج زندگی شخص و خانواده او را تامین نماید چرا که افراد بازنشسته مهاجر، اجازه کار نخواهند داشت. همانطور که در بخش های قبلی نیز ذکر شد، حداقل میزان درآمد مورد نیاز بسته به کشور متفاوت است.
- داشتن بیمه درمانی جامع: داشتن بیمه سلامت خصوصی یا عمومی معتبر که هزینه های درمان در کشور مقصد را پوشش دهد، از شروط مهم می باشد.
- نداشتن سابقه کیفری: متقاضی باید از کشور مبدا و سایر کشور هایی که در آن سابقه اقامت داشته، گواهی عدم سوء پیشینه کیفری تهیه و ارائه نماید.
- ارائه مدارک هویتی معتبر: از دیگر الزامات اصلی می توان به داشتن پاسپورت معتبر (حداقل 6 ماه از اعتبار آن باقی مانده باشد)، عکس رسمی مطابق با استاندارد های ویزا و مدارک شناسایی دیگر نام برد.
- تکمیل فرم های درخواست ویزا و اقامت: متقاضی باید فرم های مربوط به درخواست ویزا را با دقت پر نماید.
- پرداخت هزینه های مربوطه: برای اینکه درخواست متقاضیان برای ویزا بررسی گردد، مطابق قانون هزینه هایی در نظر گرفته شده که باید از طرف متقاضی پرداخت گردد. این هزینه ها بسته به کشور و نوع ویزا ممکن است از حدود 60 یورو تا بیش از 500 یورو متغیر باشد.
- ارائه مدارک مربوط به محل اقامت: متقاضی باید آدرس مشخصی در کشور مقصد داشته باشد. این موضوع با ارائه اجاره نامه بلند مدت یا سند مالکیت ملک اثبات میشود.
- اثبات پیوند فرهنگی و اجتماعی (در برخی موارد): در بعضی موارد، به ویژه برای ویزا های غیر مهاجرتی یا اقامت موقت، ممکن است از متقاضی خواسته شود که پیوند خود را با کشور مبدا اثبات کند؛ مانند داشتن املاک، خانواده، یا وابستگی های اجتماعی، تا اطمینان حاصل شود که متقاضی قصد بازگشت دارد.
مراحل کلی درخواست ویزای بازنشستگی اروپا
گام های مربوط به این فرایند را به ترتیب بیان می کنیم.
- تحقیق و انتخاب کشور مقصد: با بررسی شرایط و قوانین کشور های مختلف، متقاضیان باید کشور هدف خود را مشخص کرده و تمامی تلاش خود را بر روی مهاجرت به آن کشور متمرکز نمایند.
- مدارک مورد نیاز: تهیه تمامی مدارک با دقت و به صورت کامل و در صورت نیاز، با ترجمه رسمی.
- درخواست ویزای بلند مدت از سفارت یا کنسولگری کشور مورد نظر در کشور مبدا: متقاضیان ابتدا باید برای ورود به کشور مورد نظر، ویزای بلند مدت اقامت در آن کشور را اخد نمایند.
- شرکت در مصاحبه ویزا (در صورت نیاز): پس از بررسی های اولیه ممکن است از متقاضی درخواست مراجعه برای شرکت در یک جلسه مصاحبه شود.
- دریافت ویزا و سفر به کشور مورد نظر: ورود قانونی به خاک کشور مقصد.
- ثبت نام و درخواست اجازه اقامت (Residence Permit) پس از ورود به کشور مقصد: با مراجعه به مقامات مهاجرتی، متقاضیان باید برای درخواست اقامت در خاک کشور مقصد اقدام نمایند.
- ارائه مدارک تکمیلی و انجام مراحل اداری لازم: مقامات مهاجرتی، درخواست متقاضیان را بررسی می نمایند.
- دریافت کارت اقامت: در صورتی که درخواست تایید گردد، کارت اقامت برای متقاضیان صادر می شود.
- در صورت نیاز تمدید اجازه اقامت: بسته به قوانین مهاجرتی کشور مربوطه، ممکن است لازم باشد تا اقامت متقاضیان تمدید گردد.
ملاحظات مهم برای ویزای بازنشستگی اروپا
متقاضیان بازنشسته باید پیش از اقدام، برخی نکات و ملاحظات مهم را در نظر گرفته تا از بروز مشکلات قانونی، مالی یا فرهنگی در آینده جلوگیری نمایند.
- سیستم مالیاتی کشور مورد نظر: قوانین مالیاتی کشور مورد نظر برای بازنشستگان خارجی از اهمیت بالایی برخوردار است. برخی از کشور ها مانند مالت و پرتغال، این افراد را از مالیات معاف کرده اند در صورتی که در کشور های دیگر ممکن است مالیات مضاعف شامل این متقاضیان گردد.
- هزینه زندگی: بازنشستگان پس از بازنشستگی به دنبال زندگی آرام با آسودگی خاطر هستند، در همین راستا اطلاع داشتن از مخارج زندگی روزمره در کشور مقصد از واجباتی است که تمامی متقاضیان باید از قبل در مورد آن تحقیق کرده باشند.
- سیستم بهداشتی و درمانی: با بالا رفتن سن، نیاز به دسترسی راحت به خدمات بهداشتی و درمانی بیشتر و بیشتر می گردد. بنابراین، متقاضیان باید سطح پیشرفتگی سیستم بهداشتی و درمانی کشور مقصد را حتما در نظر بگیرند.
- زبان و فرهنگ: زندگی در کشوری که زبان و فرهنگی متفاوت دارد، ممکن است در ابتدا بسیار دشوار باشد مخصوصا برای بازنشستگانی که سال ها به فرهنگ و زبان کشور خود عادت کرده اند. در نظر داشتن توانایی یادگیری و سخت بودن زبان، آشنایی با قوانین اجتماعی و سازگاری فرهنگی، نقش مهمی در کیفیت زندگی ایفا میکند.
- قوانین و مقررات مهاجرتی: تمامی مهاجرین باید در هر لحظه آخرین تغییرات قانون های مهاجرتی کشوری که در آن اقامت دارند را دنبال کرده و از آنان مطلع باشند چرا که این قوانین و سیاست ها مستقیما روی زندگی شخصی آن ها تاثیر می گذارد.
- امکان دریافت اقامت دائم و شهروندی در آینده: یکی دیگر از موارد مهم این است که آیا مهاجران، بسته به کشوری که در آن زندگی می کنند، در آینده می توانند اقامت دائم و یا شهروندی کشور مقصد را کسب کرده و در نتیجه آن از امتیازات شهروندی در کشور مقصد استفاده نمایند یا خیر.
نکات و توصیه های مهم
از آنجایی که فرایند مهاجرت برای همه متقاضیان پیچیده می باشد، به بازنشستگانی که قصد مهاجرت و اقامت به اروپا را دارند پیشنهاد می گردد که:
- فرآیند درخواست را زود شروع نمایند.
- در تهیه مدارک و تکمیل فرم ها دقت کافی به خرج دهند.
- حتما از وکلای مهاجرت متخصص در امور اروپا مشاوره دریافت کنند.
- در کشور مورد نظر حساب بانکی افتتاح کنند.
- با قوانین کشور مورد نظر آشنا گردند.
- در صورت امکان حتما با جامعه بازنشستگان خارجی مهاجر در کشور مورد نظر ارتباط برقرار نمایند.
اگر این کارها برایتان سخت است میتوانید به یک موسسه مهاجرتی معتبر بسپارید. موسسه مهاجرتی ویزاگیر به صورت تضمینی و در کمترین زمان برایتان ویزا و اقامت دائم دریافت می کند. برای مشاوره رایگان، فرم را پر کنید.
نتیجه گیری
در کشورهایی مانند پرتغال، اسپانیا، یونان، ایتالیا و مالت، انواع ویزاهای بازنشستگی و درآمد غیرفعال ارائه شده تا شرایط نسبتا مناسبی برای مهاجرت افراد بازنشسته ایجاد گردد. با این حال، به دلیل تفاوت های قانونی، مالیاتی و خدماتی میان کشور ها، متقاضیان می بایست پیش از اقدام، به دقت شرایط هر کشور را بررسی کرده و مدارک مورد نیاز را به درستی آماده نمایند.
شناخت دقیق مراحل درخواست، آشنایی با هزینه های زندگی و آگاهی از نکات کلیدی مانند بیمه درمانی، مالیات و سازگاری فرهنگی، نقش مهمی در موفقیت فرآیند اقامت دارد. انتخاب آگاهانه کشور مقصد، همراه با برنامه ریزی مالی و حقوقی دقیق، می تواند مسیر مهاجرت بازنشستگی را به تجربه ای رضایت بخش تبدیل کند.
