آخرین تحولات مهاجرتی

این تحولات نشان می‌دهد که شرایط خدمات ویزا و مسیرهای تحصیلی برای متقاضیان ایرانی در پایان اوت ۲۰۲۶ همچنان در حال تغییر است. در اتریش، بخشی از خدمات کنسولی و امکان ثبت درخواست مجوز اقامت در تهران از اول سپتامبر از سر گرفته می‌شود، اما پذیرش ویزای شنگن در سفارت تهران همچنان انجام نمی‌شود. در هلند نیز VFS تهران فعلاً عمدتاً پرونده‌های معوق را پیگیری می‌کند و زمان پذیرش درخواست‌های جدید مشخص نیست.

در روزهای پایانی اوت ۲۰۲۶، چندین تغییر مهم در روند خدمات کنسولی، ویزا و آزمون‌های بین‌المللی، روند برنامه‌ریزی متقاضیان ایرانی برای تحصیل و مهاجرت را تحت تأثیر قرار داده است. از سرگیری بخشی از خدمات سفارت اتریش در تهران، ادامه محدودیت‌های خدمات ویزای هلند، تغییرات جدید در سیاست‌های تحریمی آمریکا و توقف آزمون‌های تافل و جی‌آر‌ای در ایران، از مهم‌ترین تحولات اخیر هستند.

ازسرگیری مرحله‌ای خدمات سفارت اتریش در تهران

سفارت اتریش در تهران اعلام کرده است که خدمات کنسولی این سفارت از ۱ سپتامبر ۲۰۲۶ (۱۰ شهریور ۱۴۰۵) به‌صورت مرحله‌ای از سر گرفته می‌شود. بر اساس اطلاعیه رسمی وزارت خارجه اتریش، از این تاریخ امکان ثبت درخواست مجوز اقامت در سفارت اتریش تهران دوباره فراهم خواهد شد و متقاضیان باید پیش از مراجعه، درخواست وقت خود را از طریق ایمیل برای سفارت ارسال کنند. مراجعه حضوری نیز تنها پس از تأیید وقت از سوی سفارت امکان‌پذیر خواهد بود.

در بخش تأیید و قانونی‌سازی مدارک (Legalization) نیز وقت‌های مربوط به تأیید نهایی مدارک ایرانی از طریق VFS Global تهران ارائه می‌شود. البته مدارک باید پیش از آن، مراحل تأیید داخلی در ایران را طی کرده باشند.

با این حال، ازسرگیری خدمات کنسولی به معنای بازگشت کامل خدمات ویزا نیست. سفارت اتریش در تهران همچنان درخواست ویزای شنگن نوع C را نمی‌پذیرد و اتباع ایرانی و افراد دارای اقامت قانونی در ایران باید برای درخواست این نوع ویزا به یکی از نمایندگی‌های اتریش که اختیار صدور ویزا دارند مراجعه کنند. در مورد ویزای ملی نوع D نیز کنسولگری اتریش در استانبول صرفاً برخی پرونده‌های مرتبط با ورود اولیه برای دریافت کارت اقامت را رسیدگی می‌کند و متقاضیان سایر انواع ویزای D باید ابتدا با سفارت اتریش در تهران مکاتبه کنند.

ادامه محدودیت خدمات ویزای هلند در ایران

خدمات ویزای هلند در ایران نیز همچنان با محدودیت مواجه است. بر اساس آخرین اطلاعیه رسمی NetherlandsWorldwide، مرکز VFS Global تهران در حال حاضر به‌صورت محدود فعالیت می‌کند و پرونده‌هایی را که پیش از تعطیلی مرکز در فوریه ۲۰۲۶ ثبت شده‌اند، در حال رسیدگی دارد. زمان مشخصی برای بازگشایی VFS جهت پذیرش درخواست‌های جدید اعلام نشده است.

در حال حاضر، درخواست جدید ویزای شنگن هلند در ایران تنها برای افرادی امکان‌پذیر است که پیش‌تر در ارتباط با پرونده معوق خود، نامه‌ای از سفارت هلند از طریق VFS دریافت کرده باشند. متقاضیانی که در ایران اقامت دارند و پرونده جدیدی دارند، فعلاً باید منتظر اعلام رسمی درباره بازگشت پذیرش درخواست‌های جدید باشند.

در برخی شرایط، امکان درخواست ویزای شنگن هلند از خارج از ایران نیز وجود دارد؛ برای مثال، افرادی که اقامت معتبر یک کشور همسایه را دارند ممکن است بتوانند در آن کشور درخواست خود را ثبت کنند. برای پرونده‌های کاملاً اضطراری، مانند سفر به دلیل فوت بستگان درجه یک یا دو، نیز NetherlandsWorldwide متقاضیان را به تماس مستقیم با اداره مهاجرت هلند (IND) راهنمایی کرده است.

تغییرات جدید آمریکا در روند بررسی ویزا

سیاست‌های ویزایی آمریکا نیز در هفته‌های اخیر با تغییرات قابل توجهی همراه بوده است. وزارت خارجه آمریکا اعلام کرده که روند بررسی و غربالگری پرونده‌های مهاجرتی را با تمرکز بیشتری بر توانایی مالی متقاضیان و احتمال وابستگی آنان به مزایای عمومی آمریکا دنبال می‌کند. همچنین از اوت ۲۰۲۶، برنامه‌ای برای دریافت Public Charge Bond در برخی پرونده‌های ویزای مهاجرتی اجرا شده است.

با این حال، برخلاف برخی گزارش‌های منتشرشده در شبکه‌های اجتماعی درباره «تعلیق مصاحبه‌های ویزای آمریکا در سراسر جهان»، اطلاعات رسمی فعلی وزارت خارجه آمریکا چنین تعلیق سراسری‌ای را تأیید نمی‌کند. این وزارتخانه همچنان روند تعیین وقت و انجام مصاحبه‌های ویزایی را در نمایندگی‌های مختلف ادامه می‌دهد و حتی یک برنامه آزمایشی برای تسریع وقت برخی ویزاهای غیرمهاجرتی در تعدادی از سفارت‌ها و کنسولگری‌ها راه‌اندازی کرده است.

بنابراین متقاضیان ایرانی باید میان تغییر در سیاست‌های غربالگری و بررسی مالی و «تعلیق کامل مصاحبه‌ها» تفاوت قائل شوند و وضعیت پرونده خود را بر اساس اطلاعیه رسمی نمایندگی مربوطه پیگیری کنند.

توقف آزمون‌های TOEFL و GRE در ایران

یکی از مهم‌ترین تحولات اخیر برای متقاضیان تحصیل در خارج از کشور، تغییر وضعیت آزمون‌های استاندارد زبان و تحصیلات تکمیلی در ایران است.

وزارت خزانه‌داری آمریکا و دفتر کنترل دارایی‌های خارجی این کشور (OFAC) در ۲۴ اوت ۲۰۲۶ مجوز عمومی موسوم به Iran General License G را که به برخی مبادلات مربوط به تبادلات دانشگاهی و خدمات آموزشی مرتبط با ایران مربوط می‌شد، تعلیق کرد. OFAC در صفحه رسمی تحریم‌های ایران نیز صراحتاً اعلام کرده است که General License G از ۲۴ اوت ۲۰۲۶ به حالت تعلیق درآمده است.

در پی این تغییر، مؤسسه ETS اعلام کرده است که برگزاری آزمون‌های TOEFL و GRE در ایران را متوقف کرده است. در نتیجه، داوطلبانی که قصد شرکت در این آزمون‌ها را در داخل ایران داشتند، باید وضعیت آزمون‌های رزروشده خود را مستقیماً از طریق ETS بررسی کنند و برای ادامه مسیر، گزینه‌های جایگزین یا سنترهای خارج از ایران را در نظر بگیرند.

این تغییر اهمیت زیادی برای متقاضیان دانشگاه‌های آمریکا و سایر کشورهایی دارد که نمره TOEFL یا GRE را در فرآیند پذیرش می‌پذیرند. در عین حال، فهرست رسمی ETS همچنان ایران را در فهرست کشورهایی که TOEFL در آن‌ها ارائه می‌شود نشان می‌داد، بنابراین داوطلبان باید توجه داشته باشند که وضعیت رزرو و برگزاری آزمون می‌تواند سریعاً تغییر کند و اطلاعیه‌های جدید ETS ملاک نهایی خواهد بود.

محدودیت آزمون Duolingo English Test برای ایرانیان

در کنار TOEFL، وضعیت آزمون Duolingo English Test (DET) نیز برای داوطلبان ایرانی به موضوع مهمی تبدیل شده است. بر اساس اطلاعیه‌ای که در روزهای اخیر درباره محدودیت دسترسی کاربران ایرانی منتشر شده، شرکت در این آزمون برای افرادی که در ایران حضور دارند یا با مدارک هویتی ایرانی اقدام می‌کنند با محدودیت مواجه شده است.

در صورت تداوم این محدودیت، متقاضیانی که برای پذیرش دانشگاهی به مدرک زبان نیاز دارند، باید پیش از برنامه‌ریزی برای آزمون، شرایط فعلی DET و همچنین گزینه‌های جایگزین مانند IELTS، PTE یا آزمون‌های مورد تأیید دانشگاه مقصد را بررسی کنند.

وضعیت شهریه دانشجویان ایرانی در فرانسه

در فرانسه نیز موضوع مهمی درباره وضعیت مالی دانشجویان ایرانی مطرح شده است. در گزارش‌های اخیر، به قرار گرفتن ایران در فهرست کشورهای دارای وضعیت شکننده یا درگیر مناقشه اشاره شده است. با این حال، در فهرست رسمی FY2026 بانک جهانی که در دسترس است، ایران در فهرست کشورهای «Conflict» یا «Institutional and Social Fragility» مشاهده نمی‌شود؛ بنابراین نباید این موضوع را به‌عنوان یک معافیت عمومی و قطعی شهریه برای همه دانشجویان ایرانی در فرانسه اعلام کرد.

در عمل، هرگونه کاهش یا معافیت از شهریه برای دانشجویان بین‌المللی به مقررات دانشگاه، نوع مؤسسه و تصمیم همان دانشگاه بستگی دارد و متقاضیان ایرانی باید شرایط دانشگاه محل تحصیل خود را به‌صورت جداگانه بررسی کنند.

جمع‌بندی

مجموع این تحولات نشان می‌دهد که شرایط خدمات ویزا و مسیرهای تحصیلی برای متقاضیان ایرانی در پایان اوت ۲۰۲۶ همچنان در حال تغییر است. در اتریش، بخشی از خدمات کنسولی و امکان ثبت درخواست مجوز اقامت در تهران از اول سپتامبر از سر گرفته می‌شود، اما پذیرش ویزای شنگن در سفارت تهران همچنان انجام نمی‌شود. در هلند نیز VFS تهران فعلاً عمدتاً پرونده‌های معوق را پیگیری می‌کند و زمان پذیرش درخواست‌های جدید مشخص نیست.

از سوی دیگر، تعلیق General License G از سوی OFAC پیامدهایی برای برخی خدمات آموزشی مرتبط با ایران داشته و به دنبال آن، برگزاری آزمون‌های TOEFL و GRE در ایران متوقف شده است.

به همین دلیل، متقاضیان تحصیل و مهاجرت بهتر است پیش از پرداخت هزینه آزمون، رزرو وقت سفارت یا ارسال درخواست، آخرین اطلاعیه رسمی دانشگاه، سفارت، مرکز درخواست ویزا و برگزارکننده آزمون را بررسی کنند؛ زیرا وضعیت خدمات ممکن است در فاصله کوتاهی تغییر کند.