مقدمه
برای مقایسه پرتغال و ایتالیا، صرفاً بررسی هزینه‌های زندگی یا شرایط ویزا کافی نیست؛ زیرا این دو کشور با وجود قرار گرفتن در جنوب اروپا و عضویت در اتحادیه اروپا، از نظر سبک زندگی، ساختار اقتصادی، فرصت‌های شغلی و شرایط مهاجرتی تفاوت‌های مهمی دارند. هر دو کشور نیز مقصد قابل‌توجهی برای مهاجران هستند؛ برای نمونه، در سال ۲۰۲۴ حدود ۴۵۲ هزار نفر به ایتالیا مهاجرت کردند. (European Commission)
از طرف دیگر، تفاوت بازار کار دو کشور در انتخاب مقصد اهمیت زیادی دارد. داده‌های یورواستات نشان می‌دهد نرخ اشتغال افراد ۲۰ تا ۶۴ ساله در ایتالیا در سال ۲۰۲۵ ۶۷.۶٪ بوده که پایین‌ترین سطح در میان کشورهای اتحادیه اروپا محسوب می‌شود؛ البته بازار کار ایتالیا در سال ۲۰۲۶ همچنان در حال بهبود بوده است. (European Commission) در پرتغال نیز بازار کار در سال ۲۰۲۶ شرایط متفاوتی دارد و نرخ فرصت‌های شغلی در سه‌ماهه نخست سال نسبت به مدت مشابه سال قبل افزایش داشته است. (European Commission)
بنابراین، پاسخ به این سؤال که «پرتغال بهتر است یا ایتالیا؟» یک جواب واحد برای همه مهاجران ندارد. انتخاب مناسب به هدف فرد بستگی دارد؛ برای مثال، شرایط یک مهاجر کاری، دانشجو، کارآفرین، فرد دارای درآمد غیرفعال یا مهاجر بازنشسته می‌تواند کاملاً متفاوت باشد. در ادامه، این دو کشور را از نظر سبک زندگی، اقتصاد و بازار کار مقایسه می‌کنیم تا مشخص شود هر کشور برای چه گروهی از مهاجران انتخاب مناسب‌تری است.
پرتغال یا ایتالیا؛ کدام کشور بهتر است؟
برای مقایسه پرتغال و ایتالیا باید توجه داشت که «بهتر بودن» به هدف مهاجر بستگی دارد. پرتغال معمولاً از نظر هزینه‌های زندگی، نرخ بیکاری پایین‌تر، امنیت و رضایت از زندگی گزینه جذابی است؛ در مقابل، ایتالیا بازار اقتصادی بزرگ‌تر، شهرهای صنعتی و دانشگاه‌های متعدد و شناخته‌شده‌ای دارد. برای مثال، در ژوئیه ۲۰۲۶ نرخ بیکاری پرتغال ۵.۷٪ و ایتالیا ۵.۸٪ بوده است. (European Commission)
| معیار | پرتغال | ایتالیا |
|---|---|---|
| هزینه زندگی | ⭐ معمولاً پایین‌تر؛ حدود €700–€1,100 در ماه برای دانشجو بسته به شهر | ⭐ معمولاً بالاتر؛ حدود €700–€1,100 در ماه برای دانشجو، با تفاوت زیاد میان شهرها |
| شهریه دانشگاه | ⭐ دانشگاه‌های دولتی معمولاً مقرون‌به‌صرفه‌تر؛ سقف شهریه داخلی دوره‌های مشخص در 2025/26 حدود €697 بود، اما دانشجویان بین‌المللی می‌توانند شهریه متفاوتی داشته باشند | ⭐ دانشگاه دولتی حدود €900–€4,000 در سال؛ خصوصی حدود €6,000–€20,000+ |
| بازار کار | ⭐ بازار کار کوچک‌تر اما نرخ بیکاری پایین؛ ۵.۷٪ در ژوئیه ۲۰۲۶ | ⭐ بازار کار بزرگ‌تر و متنوع‌تر؛ نرخ بیکاری ۵.۸٪ در ژوئیه ۲۰۲۶ |
| درآمد | متوسط دستمزد ناخالص سالانه در ۲۰۲۵ حدود €24,254 | متوسط دستمزد ناخالص سالانه در ۲۰۲۵ حدود €36,594 |
| نرخ مالیات | ⭐ بار مالیاتی نیروی کار پایین‌تر؛ Tax Wedge حدود ۳۹.۳٪ در ۲۰۲۵ | بار مالیاتی نیروی کار بالاتر؛ حدود ۴۵.۸٪ در ۲۰۲۵ |
| امنیت | ⭐ بسیار مناسب؛ ۸۳٪ افراد احساس امنیت هنگام پیاده‌روی تنها در شب دارند | مناسب، اما امنیت بسته به شهر و منطقه متفاوت است |
| کیفیت زندگی | ⭐ بسیار خوب؛ رضایت از زندگی ۷.۳ از ۱۰ در ۲۰۲۴ | خوب؛ رضایت از زندگی ۷.۲ از ۱۰ در ۲۰۲۴ |
| مهاجرت تحصیلی | ⭐ گزینه مناسب، به‌خصوص برای افرادی که هزینه و سبک زندگی آرام‌تر را اولویت می‌دهند | ⭐ گزینه بسیار قوی به‌دلیل تنوع دانشگاه‌ها و امکان دریافت کمک‌هزینه‌های تحصیلی در برخی مناطق |
| مهاجرت کاری | ⭐ مناسب برای مشاغل تخصصی، فناوری، خدمات و گردشگری | ⭐ مناسب‌تر برای بازارهای صنعتی، مهندسی، تولید، فناوری، پزشکی و خدمات |
| اقامت دائم | ⭐ امکان درخواست اقامت دائم پس از حداقل ۵ سال اقامت موقت، با رعایت شرایط قانونی | ⭐ اقامت بلندمدت اتحادیه اروپا معمولاً پس از ۵ سال اقامت قانونی و رعایت شرایط مربوطه |
| تابعیت | ⚠️ قوانین در ۲۰۲۶ تغییر کرده‌اند؛ برای بسیاری از اتباع کشورهای ثالث، مسیر قانونی تابعیت اکنون به ۱۰ سال اقامت مربوط می‌شود | ⚠️ برای اتباع کشورهای ثالث معمولاً ۱۰ سال اقامت قانونی لازم است |
| آب‌وهوا | ⭐ گرم‌تر، آفتابی‌تر و معتدل‌تر؛ به‌ویژه در مناطق جنوبی | متنوع‌تر؛ شمال سردتر و کوهستانی، مرکز معتدل و جنوب گرم‌تر |
هزینه و تحصیل: هزینه تحصیل در ایتالیا طبق اطلاعات رسمی اتحادیه اروپا برای دانشگاه‌های دولتی معمولاً حدود ۹۰۰ تا ۴۰۰۰ یورو در سال و برای دانشگاه‌های خصوصی ۶۰۰۰ تا ۲۰ هزار یورو یا بیشتر است؛ هزینه زندگی دانشجویی نیز حدود ۷۰۰ تا ۱۱۰۰ یورو در ماه برآورد شده است. (European Education Area) در پرتغال، شهریه دانشگاه‌های دولتی برای دانشجویان بین‌المللی می‌تواند با دانشجویان داخلی متفاوت باشد و رقم ثابتی برای همه دانشگاه‌ها وجود ندارد؛ برای نمونه، دانشگاه ISEG برای برخی برنامه‌های کارشناسی ارشد بین‌المللی در سال ۲۰۲۶/۲۷ شهریه‌هایی از حدود ۴۱۰۰ تا ۶۰۰۰ یورو اعلام کرده است. (DGES)
بازار کار و درآمد: داده‌های Eurostat نشان می‌دهد نرخ بیکاری در ژوئیه ۲۰۲۶ در پرتغال ۵.۷٪ و در ایتالیا ۵.۸٪ بوده است. (European Commission) از طرف دیگر، OECD متوسط دستمزد ناخالص سالانه در سال ۲۰۲۵ را برای پرتغال ۲۴٬۲۵۴ یورو و برای ایتالیا ۳۶٬۵۹۴ یورو گزارش کرده است؛ بنابراین از نظر سطح متوسط درآمد، ایتالیا جلوتر است. (OECD)
مالیات: بر اساس گزارش Taxing Wages 2026 سازمان OECD، برای یک فرد مجرد بدون فرزند با درآمد متوسط، Tax Wedge در سال ۲۰۲۵ در پرتغال ۳۹.۳٪ و در ایتالیا ۴۵.۸٪ بوده است. این شاخص فقط نرخ مالیات بر درآمد نیست و مالیات بر درآمد و حق بیمه‌های کارمند و کارفرما را نسبت به هزینه نیروی کار دربر می‌گیرد؛ بنابراین برای مقایسه فشار مالیاتی نیروی کار مناسب‌تر از مقایسه صرفاً «نرخ مالیات بر درآمد» است. (OECD)
امنیت و کیفیت زندگی: OECD پرتغال را از نظر امنیت شخصی بالاتر از میانگین OECD ارزیابی می‌کند؛ ۸۳٪ افراد گفته‌اند که هنگام راه رفتن تنها در شب احساس امنیت می‌کنند. (OECD) همچنین Eurostat در داده‌های ۲۰۲۴، رضایت از زندگی را در پرتغال ۷.۳ از ۱۰ و در ایتالیا ۷.۲ از ۱۰ گزارش کرده است. (European Commission)
اقامت دائم: در پرتغال، اتباع کشورهای ثالث که حداقل ۵ سال اقامت موقت داشته‌اند، می‌توانند برای اقامت دائم اقدام کنند؛ البته سایر شرایط قانونی نیز باید رعایت شود. (Government of Portugal) در ایتالیا نیز مسیر اقامت بلندمدت اتحادیه اروپا عموماً بر مبنای ۵ سال اقامت قانونی است. در مورد شهروندی، برای اتباع کشورهای ثالث در ایتالیا معمولاً ۱۰ سال اقامت قانونی لازم است. (Prefettura)
نکته مهم درباره تابعیت پرتغال: قوانین تابعیت پرتغال در سال ۲۰۲۶ تغییر کرده‌اند و قانون ارگانیک شماره ۱/۲۰۲۶ برای بسیاری از اتباع کشورهای ثالث، شرط اقامت را به ۱۰ سال رسانده است؛ بنابراین استفاده از اطلاعات قدیمی مبنی بر «تابعیت پرتغال پس از ۵ سال» برای مقاله‌ای با تاریخ ۲۰۲۶ می‌تواند گمراه‌کننده باشد. (Diário da República)
مقایسه پرتغال و ایتالیا از نظر هزینه زندگی
به‌طور کلی، هزینه زندگی در پرتغال و ایتالیا به شهر محل اقامت، نوع مسکن و سبک زندگی بستگی زیادی دارد. نمی‌توان گفت یکی از این دو کشور در همه شرایط ارزان‌تر است؛ برای مثال، شهرهایی مانند تورین و بولونیا می‌توانند از لیسبون ارزان‌تر باشند، درحالی‌که میلان از نظر هزینه مسکن و خدمات شهری معمولاً گران‌تر است. داده‌های به‌روزشده سپتامبر ۲۰۲۶ نیز نشان می‌دهد که لیسبون حدود ۱۸٪ ارزان‌تر از میلان، حدود ۹ تا ۱۰٪ گران‌تر از تورین و حدود ۱۲ تا ۱۴٪ گران‌تر از بولونیا است. (Expatistan, cost of living comparisons)
بنابراین، برای مهاجران و دانشجویان، انتخاب شهر تقریباً به اندازه انتخاب کشور اهمیت دارد. در ادامه هزینه‌های اصلی زندگی در پرتغال و ایتالیا را بررسی می‌کنیم.
هزینه مسکن در پرتغال و ایتالیا
مسکن معمولاً بزرگ‌ترین بخش بودجه ماهانه مهاجران است. در پرتغال، لیسبون و پورتو نسبت به سایر شهرهای کشور گران‌تر هستند و افزایش تقاضا برای اجاره، به‌خصوص در مناطق مرکزی، هزینه مسکن را بالا برده است. در ایتالیا نیز میلان یکی از گران‌ترین بازارهای اجاره را دارد؛ در مقابل، تورین معمولاً گزینه اقتصادی‌تری است.
برای درک بهتر تفاوت‌ها، در مقایسه‌های شهری سپتامبر ۲۰۲۶، اجاره یک آپارتمان مبله ۴۵ متری در منطقه معمولی لیسبون حدود ۹۶۹ یورو گزارش شده، درحالی‌که همین رقم برای تورین حدود ۴۹۱ یورو بوده است. در منطقه گران‌تر نیز این ارقام حدود ۱٬۳۹۵ و ۸۶۰ یورو بوده‌اند. (Expatistan, cost of living comparisons)
در مقایسه لیسبون و رم، اجاره آپارتمان ۸۵ متری در منطقه معمولی حدود ۱٬۵۴۰ یورو در لیسبون و ۱٬۲۱۲ یورو در رم گزارش شده است؛ بنابراین برخلاف تصور رایج، لیسبون الزاماً از تمام شهرهای ایتالیا ارزان‌تر نیست. (Expatistan, cost of living comparisons)
| شهر | اجاره تقریبی ماهانه آپارتمان ۱ خوابه | وضعیت هزینه مسکن |
|---|---|---|
| لیسبون | حدود ۹۷۰ تا ۱٬۴۰۰ یورو | بالا |
| پورتو | حدود ۸۰۰ تا ۱٬۲۰۰ یورو | متوسط رو به بالا |
| رم | حدود ۹۵۰ تا ۱٬۶۰۰ یورو | بالا |
| میلان | حدود ۱٬۲۰۰ تا ۱٬۸۰۰ یورو | بسیار بالا |
| تورین | حدود ۵۰۰ تا ۹۰۰ یورو | متوسط |
| بولونیا | حدود ۷۰۰ تا ۱٬۱۰۰ یورو | متوسط رو به بالا |
ارقام جدول بازه‌های تقریبی برای بودجه‌ریزی هستند و به محله، متراژ، مبله یا غیرمبله بودن و شرایط قرارداد بستگی دارند. داده‌های شهری منابع هزینه زندگی نیز نشان می‌دهند که اختلاف اجاره بین شهرها می‌تواند بسیار زیاد باشد. (Expatistan, cost of living comparisons)
هزینه خوراک
هزینه مواد غذایی در هر دو کشور نسبتاً قابل مدیریت است، به‌خصوص اگر بخش زیادی از وعده‌های غذایی در خانه تهیه شود. با این حال، مقایسه شهرها نشان می‌دهد که پرتغال همیشه ارزان‌تر نیست.
برای نمونه، در مقایسه به‌روز لیسبون و رم، هزینه مواد غذایی در لیسبون حدود ۲۴٪ کمتر از رم گزارش شده است. قیمت مرغ، شیر، تخم‌مرغ، سبزیجات و نان در این مقایسه عموماً در لیسبون پایین‌تر بوده است. (Expatistan, cost of living comparisons)
از طرف دیگر، در مقایسه لیسبون و بولونیا، هزینه مواد غذایی در بولونیا تقریباً مشابه لیسبون گزارش شده و برخی اقلام مانند مرغ در بولونیا گران‌تر هستند. (Expatistan, cost of living comparisons)
برای یک نفر که عمدتاً در خانه آشپزی می‌کند، می‌توان حدود ۲۵۰ تا ۴۰۰ یورو در ماه برای خرید مواد غذایی در نظر گرفت. غذا خوردن مکرر در رستوران، سفارش آنلاین و خرید از فروشگاه‌های گران‌تر می‌تواند این رقم را به شکل محسوسی افزایش دهد.
| مورد | پرتغال | ایتالیا |
|---|---|---|
| خرید ماهانه مواد غذایی برای یک نفر | حدود ۲۵۰–۴۰۰ یورو | حدود ۲۵۰–۴۵۰ یورو |
| وعده غذایی ارزان در رستوران | حدود ۱۰–۱۵ یورو | حدود ۱۲–۱۸ یورو |
| فست‌فود | حدود ۸–۱۰ یورو | حدود ۹–۱۱ یورو |
| شام دو نفره در رستوران معمولی | حدود ۳۵–۵۰ یورو | حدود ۴۰–۶۰ یورو |
برای مثال، در سپتامبر ۲۰۲۶ یک وعده ناهار ساده در لیسبون حدود ۱۳ یورو و در رم حدود ۱۶ یورو گزارش شده است. (Expatistan, cost of living comparisons)
هزینه حمل‌ونقل
حمل‌ونقل عمومی در هر دو کشور برای دانشجویان و مهاجران گزینه مناسبی برای کاهش هزینه‌های ماهانه است. قیمت بلیت ماهانه در شهرهای مورد بررسی به یکدیگر نزدیک است؛ برای نمونه، داده‌های سپتامبر ۲۰۲۶ قیمت بلیت ماهانه را حدود ۳۸ یورو در لیسبون، ۳۹ یورو در میلان، ۳۸ یورو در تورین و ۳۷ یورو در بولونیا نشان می‌دهد. (Expatistan, cost of living comparisons)
در رم نیز بلیت ماهانه حدود ۳۵ یورو گزارش شده است. (Expatistan, cost of living comparisons)
| هزینه | پرتغال | ایتالیا |
|---|---|---|
| بلیت ماهانه حمل‌ونقل عمومی | حدود ۳۵–۴۰ یورو | حدود ۳۵–۴۰ یورو |
| بلیت یک‌طرفه شهری | حدود ۲ یورو | حدود ۲ یورو |
| بنزین | حدود ۱٫۸ یورو/لیتر | حدود ۱٫۸ یورو/لیتر |
| تاکسی | وابسته به شهر | وابسته به شهر و معمولاً گران‌تر در شهرهای بزرگ |
در نتیجه، تفاوت هزینه حمل‌ونقل بین دو کشور نسبت به تفاوت هزینه مسکن چندان چشمگیر نیست. انتخاب محل زندگی نزدیک به دانشگاه یا محل کار می‌تواند تأثیر بیشتری بر بودجه ماهانه داشته باشد.
هزینه بیمه و درمان
سیستم درمانی هر دو کشور مبتنی بر نظام سلامت عمومی است. در پرتغال، Serviço Nacional de Saúde (SNS) سیستم ملی سلامت است و افراد خارجی دارای شرایط اقامت می‌توانند برای دریافت شماره کاربر سلامت و دسترسی به خدمات عمومی اقدام کنند. دولت پرتغال تأکید می‌کند که صرف داشتن شماره کاربر به‌تنهایی به معنی پوشش تمام هزینه‌های درمان نیست و اطلاعات اقامت و هویتی باید به پرونده متصل شود. (Government of Portugal)
در ایتالیا نیز Servizio Sanitario Nazionale (SSN) خدمات سلامت عمومی را ارائه می‌دهد و اتباع خارجی دارای مجوز اقامت می‌توانند بسته به نوع اقامت خود در این سیستم ثبت‌نام کنند. برخی خدمات پزشکی و آزمایش‌ها ممکن است مشمول Ticket یا پرداخت سهم بیمار باشند. (Salute)
| مورد | پرتغال | ایتالیا |
|---|---|---|
| سیستم درمانی عمومی | SNS | SSN |
| امکان دسترسی مهاجران مقیم | بله، با شرایط قانونی | بله، با توجه به نوع اقامت |
| خدمات عمومی | عمدتاً کم‌هزینه یا رایگان در چارچوب SNS | عمومی، با برخی پرداخت‌های مشارکتی |
| بیمه خصوصی | اختیاری در بسیاری از شرایط | اختیاری، بسته به شرایط |
| هزینه درمان خصوصی | معمولاً بالاتر از سیستم عمومی | معمولاً بالاتر از سیستم عمومی |
برای مثال، در پرتغال برخی ویزیت‌ها و خدمات مراقبت اولیه در شبکه عمومی از پرداخت هزینه معاف هستند؛ بااین‌حال شرایط پوشش به وضعیت فرد بستگی دارد. (Government of Portugal) در ایتالیا نیز وزارت بهداشت اعلام کرده که برخی خدمات تخصصی، آزمایش‌های تشخیصی و بعضی خدمات اورژانسی می‌توانند مشمول Ticket باشند. (Salute)
هزینه‌های ماهانه یک نفر
برای یک فرد مجرد که خانه اجاره می‌کند، هزینه اصلی تفاوت بین شهرها از محل اجاره ناشی می‌شود. بدون احتساب اجاره، هزینه خوراک، حمل‌ونقل، قبوض، اینترنت و هزینه‌های روزمره را می‌توان تقریباً در محدوده ۶۰۰ تا ۹۰۰ یورو در ماه در نظر گرفت.
با اضافه کردن اجاره یک آپارتمان یک‌خوابه، بودجه ماهانه می‌تواند به حدود ۱٬۲۰۰ تا ۲٬۰۰۰ یورو یا بیشتر برسد. میلان و لیسبون معمولاً در سمت گران‌تر قرار می‌گیرند، درحالی‌که تورین گزینه اقتصادی‌تری است. داده‌های مقایسه‌ای اخیر نیز اختلاف قابل توجه هزینه مسکن میان لیسبون و تورین را نشان می‌دهد. (Expatistan, cost of living comparisons)
| نوع هزینه برای یک نفر | پرتغال | ایتالیا |
|---|---|---|
| خوراک | ۲۵۰–۴۰۰ یورو | ۲۵۰–۴۵۰ یورو |
| حمل‌ونقل | ۳۵–۵۰ یورو | ۳۵–۵۰ یورو |
| قبوض و اینترنت | ۱۰۰–۲۰۰ یورو | ۱۰۰–۲۲۰ یورو |
| تفریح و هزینه‌های شخصی | ۱۰۰–۲۰۰ یورو | ۱۰۰–۲۵۰ یورو |
| جمع بدون اجاره | حدود ۵۰۰–۸۵۰ یورو | حدود ۵۰۰–۹۵۰ یورو |
| اجاره یک‌خوابه | ۵۰۰–۱٬۴۰۰+ یورو | ۵۰۰–۱٬۸۰۰+ یورو |
| بودجه ماهانه با اجاره | حدود ۱٬۲۰۰–۲٬۰۰۰+ یورو | حدود ۱٬۲۰۰–۲٬۲۰۰+ یورو |
این ارقام برای بودجه‌ریزی اولیه هستند و هزینه واقعی به سبک زندگی، محله، نوع مسکن و میزان استفاده از خدمات خصوصی بستگی دارد. برای نمونه، یک مقایسه شهری در مارس ۲۰۲۶ هزینه کل یک فرد مجرد را با فرض اجاره خانه یک‌خوابه در مرکز شهر حدود ۱٬۶۱۵ یورو برای لیسبون و ۱٬۵۷۳ یورو برای رم برآورد کرده است. (SalaryReal)
مقایسه هزینه تحصیل در پرتغال و ایتالیا
هزینه تحصیل یکی از مهم‌ترین معیارها برای انتخاب بین پرتغال و ایتالیا است. هر دو کشور عضو اتحادیه اروپا هستند و امکان تحصیل در دانشگاه‌های دولتی و خصوصی را برای دانشجویان بین‌المللی فراهم می‌کنند؛ بااین‌حال، ساختار شهریه در آنها متفاوت است. در پرتغال، دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی می‌توانند برای دانشجویان بین‌المللی شهریه تعیین کنند و میزان آن بسته به دانشگاه و رشته تغییر می‌کند. در ایتالیا نیز شهریه دانشگاه‌های دولتی معمولاً بر اساس نوع دوره و وضعیت اقتصادی دانشجو تعیین می‌شود و دانشجویان واجد شرایط می‌توانند از معافیت‌ها و کمک‌های مالی استفاده کنند.
جدول مقایسه هزینه تحصیل در پرتغال و ایتالیا
| معیار | پرتغال | ایتالیا |
|---|---|---|
| شهریه تقریبی دانشگاه‌های دولتی | حدود ۱٬۰۰۰ تا ۷٬۰۰۰ یورو در سال، بسته به دانشگاه و رشته | معمولاً حدود ۹۰۰ تا ۴٬۰۰۰ یورو در سال، با امکان کاهش یا معافیت |
| شهریه دانشگاه‌های خصوصی | معمولاً حدود ۴٬۰۰۰ تا ۱۵٬۰۰۰+ یورو در سال | معمولاً حدود ۶٬۰۰۰ تا ۲۰٬۰۰۰+ یورو در سال |
| دوره‌های کارشناسی | معمولاً ارزان‌تر از بسیاری از کشورهای اروپای غربی | در دانشگاه‌های دولتی می‌تواند بسیار مقرون‌به‌صرفه باشد |
| دوره‌های کارشناسی ارشد | بسته به دانشگاه و رشته متفاوت | بسته به دانشگاه، رشته و وضعیت اقتصادی متقاضی متفاوت |
| بورسیه دولتی | محدودتر و وابسته به شرایط متقاضی | گزینه‌های متنوع، به‌ویژه بورسیه‌های منطقه‌ای و دانشگاهی |
| امکان تحصیل به زبان انگلیسی | مناسب، به‌خصوص در مقاطع ارشد و دکتری | بسیار مناسب، به‌خصوص در مقاطع ارشد و برخی رشته‌های کارشناسی |
| امکان کار حین تحصیل | امکان کار با مجوز اقامت تحصیلی و طبق مقررات مربوطه | حداکثر ۲۰ ساعت در هفته و ۱٬۰۴۰ ساعت در سال |
| وضعیت کلی هزینه تحصیل | نسبتاً مقرون‌به‌صرفه | در دانشگاه‌های دولتی، اغلب بسیار رقابتی از نظر هزینه |
نکته: ارقام جدول بازه‌های تقریبی هستند و برای تصمیم نهایی باید شهریه همان دانشگاه و رشته بررسی شود. در ایتالیا، Universitaly اطلاعات دوره‌ها، دانشگاه‌ها، کمک‌هزینه‌ها و شرایط تحصیل را در اختیار متقاضیان قرار می‌دهد.
شهریه دانشگاه‌های پرتغال
شهریه دانشگاه‌های پرتغال به‌صورت یکسان برای تمام دانشگاه‌ها تعیین نمی‌شود و دانشگاه یا مؤسسه آموزش عالی بر اساس مقررات خود میزان شهریه را مشخص می‌کند. پرتغال دارای دو بخش اصلی آموزش عالی یعنی دانشگاه‌ها و مؤسسات پلی‌تکنیک است و دانشجویان بین‌المللی می‌توانند در مقاطع کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری برای این مؤسسات درخواست پذیرش دهند.
برای دانشجویان بین‌المللی، شهریه دانشگاه‌های دولتی پرتغال در بسیاری از رشته‌ها در مقایسه با کشورهای اروپای غربی همچنان قابل‌قبول است، اما نباید تصور کرد تمام دانشگاه‌های دولتی شهریه یکسانی دارند. رشته‌های پزشکی، مهندسی، مدیریت و برخی دوره‌های تخصصی ممکن است هزینه متفاوتی داشته باشند.
به همین دلیل، هنگام مقایسه پرتغال با ایتالیا بهتر است به جای تمرکز صرف بر «شهریه کشور»، شهریه دانشگاه و رشته موردنظر را مقایسه کنید. سامانه رسمی DGES پرتغال نیز امکان جست‌وجوی مؤسسات و دوره‌های آموزش عالی را فراهم می‌کند.
شهریه دانشگاه‌های ایتالیا
یکی از مزیت‌های مهم ایتالیا برای دانشجویان بین‌المللی، تنوع دانشگاه‌های دولتی و سیستم گسترده کمک‌های مالی است. شهریه دانشگاه‌های دولتی ایتالیا معمولاً بر اساس دانشگاه، دوره تحصیلی و وضعیت اقتصادی دانشجو محاسبه می‌شود؛ بنابراین ممکن است دو دانشجو در یک دانشگاه، بسته به شرایط مالی خود، مبلغ متفاوتی پرداخت کنند.
ایتالیا همچنین دارای دانشگاه‌های معتبر بین‌المللی مانند Politecnico di Milano است. در رتبه‌بندی QS 2026، این دانشگاه در میان دانشگاه‌های جنوب اروپا رتبه نخست را به دست آورده و University of Lisbon نیز بالاترین جایگاه را در میان دانشگاه‌های پرتغال در این منطقه داشته است.
از طرف دیگر، سیستم No Tax Area و سایر تسهیلات مالی می‌تواند هزینه تحصیل برخی دانشجویان را به میزان قابل‌توجهی کاهش دهد. اطلاعات رسمی Universitaly نیز نشان می‌دهد که تعداد قابل‌توجهی از دانشجویان ایتالیا از بورسیه‌ها و مزایای مرتبط با تحصیل استفاده می‌کنند.
بورسیه‌های تحصیلی
بورسیه یکی از مهم‌ترین عواملی است که می‌تواند نتیجه مقایسه هزینه تحصیل پرتغال و ایتالیا را تغییر دهد.
در پرتغال، DGES مسئول بخشی از نظام حمایت مالی دانشجویان است و کمک‌هزینه‌های تحصیلی برای دانشجویانی که شرایط مالی لازم را داشته باشند ارائه می‌شود. این کمک‌ها به‌صورت بلاعوض هستند و هدف آنها کمک به هزینه‌های تحصیل و زندگی دانشجو است. بااین‌حال، شرایط دریافت بورسیه برای همه دانشجویان بین‌المللی یکسان نیست و باید وضعیت اقامت و شرایط قانونی متقاضی بررسی شود.
در ایتالیا، گزینه‌های بورسیه گسترده‌تر هستند. علاوه بر بورسیه‌های دانشگاهی، بورسیه‌های منطقه‌ای DSU و کمک‌های مالی مربوط به حق تحصیل در مناطق مختلف ایتالیا وجود دارند. Universitaly اعلام می‌کند که بورسیه‌ها و تسهیلات مالی هم توسط مناطق و هم توسط مؤسسات آموزش عالی ارائه می‌شوند.
همچنین دولت ایتالیا هر سال بورسیه‌هایی را برای دانشجویان خارجی ارائه می‌کند. برای سال تحصیلی ۲۰۲۶/۲۰۲۷ نیز فراخوان رسمی بورسیه دولت ایتالیا منتشر شد و مهلت درخواست آن ۲۶ مارس ۲۰۲۶ بود.
بنابراین اگر متقاضی بتواند از بورسیه‌های منطقه‌ای یا دانشگاهی ایتالیا استفاده کند، هزینه نهایی تحصیل در ایتالیا می‌تواند به‌مراتب کمتر از رقم اسمی شهریه باشد.
دانشگاه‌های دولتی و خصوصی
در هر دو کشور، دانشگاه‌های دولتی معمولاً گزینه مناسب‌تری برای دانشجویانی هستند که بودجه محدودی دارند. بااین‌حال، تفاوت مهم در این است که دانشگاه‌های خصوصی معمولاً شهریه بالاتری دریافت می‌کنند و در مقابل ممکن است امکانات تخصصی، دوره‌های بین‌المللی یا برنامه‌های انگلیسی‌زبان بیشتری ارائه دهند.
در پرتغال، سیستم آموزش عالی شامل دانشگاه‌ها و پلی‌تکنیک‌هاست و شبکه آموزش عالی دولتی شامل ۱۴ دانشگاه و ۲۰ مؤسسه پلی‌تکنیک است.
در ایتالیا نیز تعداد زیادی دانشگاه دولتی در شهرهای مختلف فعالیت می‌کنند و در کنار آنها دانشگاه‌های خصوصی و مؤسسات تخصصی قرار دارند. متقاضیان می‌توانند از طریق Universitaly دوره‌ها و مؤسسات مختلف را بررسی و گزینه مناسب خود را انتخاب کنند.
اقامت دائم پرتغال یا ایتالیا؛ کدام آسان‌تر است؟
اگر معیار را مدت زمان، شرط زبان، اثبات درآمد و سابقه اقامت قرار دهیم، مسیر اقامت دائم پرتغال و ایتالیا همچنان شباهت زیادی دارد. در هر دو کشور، اتباع خارج از اتحادیه اروپا معمولاً پس از حدود ۵ سال اقامت قانونی می‌توانند برای اقامت دائم یا وضعیت اقامت بلندمدت اقدام کنند. بنابراین تغییرات جدید قانون تابعیت پرتغال، مدت لازم برای اقامت دائم را به ۱۰ سال افزایش نداده است؛ تغییر اصلی مربوط به تابعیت پرتغال است.
شرایط اقامت دائم پرتغال
اتباع کشورهای خارج از اتحادیه اروپا که حداقل ۵ سال اقامت موقت قانونی در پرتغال داشته باشند، می‌توانند در صورت احراز سایر شرایط برای اقامت دائم اقدام کنند. طبق اطلاعات AIMA، متقاضی باید شرایط مربوط به درآمد و تأمین هزینه‌های زندگی، محل سکونت، وضعیت مالیاتی و تأمین اجتماعی و همچنین دانش پایه زبان پرتغالی را داشته باشد.
بنابراین باید بین دو موضوع تفاوت گذاشت: اقامت دائم پرتغال همچنان مسیر حدوداً پنج‌ساله دارد، اما تابعیت پرتغال برای اتباع کشورهای غیراروپایی طبق قانون جدید ۲۰۲۶ به ۱۰ سال اقامت قانونی افزایش یافته است.
شرایط اقامت دائم ایتالیا
در ایتالیا نیز مسیر اقامت بلندمدت اتحادیه اروپا (Permesso di soggiorno UE per soggiornanti di lungo periodo) معمولاً بر پایه حداقل ۵ سال اقامت قانونی است. علاوه بر سابقه اقامت، متقاضی باید شرایط قانونی مربوط به درآمد، محل سکونت و سایر الزامات را داشته باشد. برای این نوع اقامت، دانش زبان ایتالیایی در سطح A2 نیز مطرح است.
مدت زمان لازم
| معیار | پرتغال | ایتالیا |
|---|---|---|
| اقامت دائم/بلندمدت | معمولاً ۵ سال | معمولاً ۵ سال |
| تابعیت برای اتباع غیراروپایی | ۱۰ سال | ۱۰ سال |
| زبان برای اقامت بلندمدت | دانش پایه پرتغالی | A2 ایتالیایی |
| اثبات درآمد | بله | بله |
| وضعیت مالیاتی و اجتماعی | باید شرایط قانونی رعایت شود | باید شرایط قانونی رعایت شود |
| نوع وضعیت | اقامت دائم | اقامت بلندمدت اتحادیه اروپا |
بنابراین در سال ۲۰۲۶، از نظر اقامت دائم، پرتغال و ایتالیا تقریباً در یک سطح قرار دارند؛ اما از نظر مسیر تابعیت نیز دیگر پرتغال مزیت پنج‌ساله سابق را ندارد و برای متقاضیان غیراروپایی، مدت قانونی تابعیت در هر دو کشور ۱۰ سال است.
شرایط زبان
در پرتغال، برای اقامت دائم باید دانش پایه زبان پرتغالی اثبات شود. در ایتالیا نیز برای اقامت بلندمدت اتحادیه اروپا، سطح A2 زبان ایتالیایی مورد نیاز است.
در نتیجه، از نظر اقامت دائم، هیچ‌کدام مزیت بسیار بزرگی از نظر سطح زبان ندارند و هر دو کشور به دانش پایه زبان کشور مقصد توجه می‌کنند.
شرط درآمد
در پرتغال، متقاضی اقامت دائم باید بتواند توانایی تأمین هزینه‌های زندگی خود را اثبات کند و شرایط مالیاتی و تأمین اجتماعی خود را نیز رعایت کرده باشد.
در ایتالیا نیز برای دریافت اقامت بلندمدت اتحادیه اروپا، داشتن درآمد کافی یکی از الزامات اصلی است. بنابراین در هر دو کشور، متقاضی باید بتواند از نظر مالی واجد شرایط باشد.
سابقه اقامت موردنیاز
برای اقامت دائم، تفاوت اصلی میان دو کشور چندان زیاد نیست و مبنای اصلی در هر دو حدود ۵ سال اقامت قانونی است.
نکته بسیار مهم: تغییر قانون تابعیت پرتغال در سال ۲۰۲۶ را نباید با اقامت دائم اشتباه گرفت. قانون جدید، مدت اقامت لازم برای درخواست تابعیت از مسیر عادی را برای اتباع کشورهای غیراروپایی به ۱۰ سال افزایش داده است، نه مدت لازم برای اقامت دائم.
تابعیت پرتغال یا ایتالیا؛ کدام مسیر بهتری دارد؟
در سال ۲۰۲۶ مقایسه تابعیت پرتغال و ایتالیا کاملاً متفاوت از سال‌های قبل است. قانون جدید پرتغال که از ۱۹ مه ۲۰۲۶ اجرایی شده، مدت اقامت لازم برای تابعیت را برای اتباع کشورهای خارج از اتحادیه اروپا به ۱۰ سال افزایش داده است. بنابراین برای متقاضی ایرانی که در دسته کشورهای غیراروپایی قرار می‌گیرد، پرتغال دیگر مسیر پنج‌ساله سابق برای تابعیت ندارد.
شرایط دریافت تابعیت پرتغال
بر اساس قانون جدید تابعیت پرتغال، برای مسیر عادی naturalization، اتباع کشورهای غیراروپایی باید هنگام درخواست، حداقل ۱۰ سال اقامت قانونی در پرتغال داشته باشند. برای شهروندان کشورهای عضو اتحادیه اروپا و کشورهای دارای زبان رسمی پرتغالی، این مدت ۷ سال تعیین شده است.
قانون جدید علاوه بر افزایش مدت اقامت، شرایط دیگری نیز اضافه کرده است. متقاضی باید دانش کافی درباره زبان و فرهنگ پرتغال، تاریخ و نمادهای ملی داشته باشد و با حقوق و وظایف اساسی شهروندی و ساختار سیاسی کشور آشنا باشد. همچنین باید توانایی تأمین هزینه‌های زندگی خود را داشته باشد و سایر الزامات قانونی را رعایت کند.
در نتیجه، برای یک متقاضی ایرانی که بعد از ۱۹ مه ۲۰۲۶ درخواست تابعیت خود را در مسیر عادی ارائه می‌کند، عدد مهم ۱۰ سال است.
شرایط دریافت تابعیت ایتالیا
در ایتالیا نیز برای اتباع غیراتحادیه اروپا، قاعده اصلی تابعیت از طریق اقامت، ۱۰ سال اقامت قانونی است. وزارت امور خارجه ایتالیا این مدت را برای اتباع غیراروپایی در چارچوب ماده ۹ قانون تابعیت تأیید می‌کند.
البته ایتالیا برای برخی گروه‌ها استثناهایی دارد؛ بنابراین مدت ۱۰ سال مربوط به مسیر عادی تابعیت برای اتباع غیراروپایی است.
شرط زبان
در پرتغال، قانون جدید علاوه بر دانش زبان، آشنایی با فرهنگ، تاریخ و نمادهای پرتغال را نیز برای naturalization مطرح کرده است.
در ایتالیا، برای تابعیت از مسیر اقامت، معمولاً اثبات دانش زبان ایتالیایی در سطح B1 لازم است، مگر اینکه فرد مشمول یکی از معافیت‌های قانونی باشد.
بنابراین از نظر زبان، مقایسه دیگر صرفاً «A2 در پرتغال در برابر B1 در ایتالیا» نیست؛ زیرا قانون جدید پرتغال نیز الزامات گسترده‌تری درباره زبان، فرهنگ، تاریخ و ساختار سیاسی کشور تعیین کرده است.
شرط اقامت
تفاوت مهم میان پرتغال و ایتالیا در سال ۲۰۲۶ تقریباً از بین رفته است:
| معیار | 🇵🇹 پرتغال | 🇮🇹 ایتالیا |
|---|---|---|
| اقامت لازم برای تابعیت؛ مسیر عادی اتباع غیراروپایی | ۱۰ سال | ۱۰ سال |
| اقامت لازم برای اقامت دائم/بلندمدت | معمولاً ۵ سال | معمولاً ۵ سال |
| زبان برای تابعیت | زبان + فرهنگ و تاریخ پرتغال | حداقل B1 ایتالیایی |
| اثبات توانایی مالی | بله | بله |
| تابعیت چندگانه | امکان‌پذیر | امکان‌پذیر |
| مزیت اصلی | مسیر اقامت دائم و زندگی در پرتغال | بازار کار و اقتصاد بزرگ‌تر ایتالیا |
بنابراین دیگر نمی‌توان گفت پرتغال از نظر مدت زمان رسیدن به تابعیت به‌طور محسوسی از ایتالیا سریع‌تر است. برای اتباع غیراروپایی، از جمله ایرانیان، هر دو کشور در مسیر عادی ۱۰ سال اقامت قانونی را مبنا قرار می‌دهند.
تابعیت دوگانه
پرتغال امکان داشتن تابعیت چندگانه را به رسمیت می‌شناسد و قانون جدید نیز به‌طور کلی داشتن تابعیت دیگر را منع نمی‌کند. با این حال، اینکه فرد بتواند تابعیت قبلی خود را حفظ کند، باید بر اساس قوانین کشور تابعیت قبلی نیز بررسی شود.
ایتالیا نیز امکان تابعیت چندگانه را به رسمیت می‌شناسد و داشتن تابعیت خارجی به‌طور خودکار به معنای از دست دادن تابعیت ایتالیایی نیست. بنابراین از نظر امکان تابعیت دوگانه، هر دو کشور گزینه‌های مناسبی محسوب می‌شوند.
تفاوت پاسپورت پرتغال و ایتالیا
از نظر قدرت پاسپورت، هر دو کشور در سال ۲۰۲۶ در میان قدرتمندترین پاسپورت‌های جهان قرار دارند. بر اساس داده‌های Henley Passport Index، پاسپورت ایتالیا امکان دسترسی بدون ویزای قبلی به ۱۸۶ مقصد و پاسپورت پرتغال به ۱۸۵ مقصد را دارد.
بنابراین از نظر قدرت پاسپورت، ایتالیا در رتبه‌بندی فعلی اندکی بالاتر از پرتغال قرار دارد، اما اختلاف فقط یک مقصد است و از نظر عملی برای بسیاری از مهاجران تفاوت تعیین‌کننده‌ای ایجاد نمی‌کند.
مقایسه خرید یا اجاره ملک در پرتغال و ایتالیا
بازار مسکن یکی از مهم‌ترین معیارها برای انتخاب بین پرتغال و ایتالیا است؛ به‌خصوص برای افرادی که قصد دارند چند سال در یکی از این دو کشور زندگی کنند یا به دنبال خرید ملک برای استفاده شخصی یا سرمایه‌گذاری هستند. با این حال، قیمت ملک، هزینه اجاره و هزینه‌های جانبی خرید در شهرها و مناطق مختلف دو کشور تفاوت زیادی دارد و نمی‌توان صرفاً بر اساس میانگین کشوری تصمیم گرفت.
در سال ۲۰۲۶، بازار مسکن پرتغال همچنان روند افزایشی قابل‌توجهی دارد. طبق آمار رسمی مؤسسه ملی آمار پرتغال (INE)، در سه‌ماهه اول ۲۰۲۶ قیمت میانه معاملات مسکن به ۲,۳۳۷ یورو به ازای هر مترمربع رسیده و نسبت به سال قبل ۱۹.۸٪ افزایش داشته است. (INE)
در ایتالیا نیز قیمت‌ها در حال افزایش هستند، اما رشد بازار نسبت به پرتغال متعادل‌تر است. بر اساس داده‌های Istat، شاخص قیمت مسکن در سه‌ماهه اول ۲۰۲۶ نسبت به سال قبل ۵.۲٪ افزایش داشته است. (Istat)
جدول مقایسه خرید و اجاره ملک در پرتغال و ایتالیا
| معیار | پرتغال | ایتالیا |
|---|---|---|
| میانگین/میانه قیمت خرید در سطح کشور | حدود ۳,۲۰۷ یورو/m² در آگوست ۲۰۲۶ | حدود ۲,۰۳۱ یورو/m² در آگوست ۲۰۲۶ |
| اجاره متوسط کشوری | حدود ۱۸.۱ یورو/m² در ماه | حدود ۱۴.۶ یورو/m² در ماه |
| روند قیمت خرید در ۲۰۲۶ | افزایشی و نسبتاً سریع | افزایشی و متعادل‌تر |
| گران‌ترین بازارهای مهم | لیسبون، فارو، پورتو | میلان، رم، فلورانس |
| گزینه‌های ارزان‌تر | مناطق داخلی مانند کاستلو برانکو، گواردا و براگانسا | جنوب ایتالیا و برخی شهرهای کوچک‌تر |
| مناسب‌تر برای بودجه محدود | بسته به شهر؛ خارج از لیسبون و آلگاروه گزینه‌های مناسبی وجود دارد | معمولاً گزینه‌های بیشتری با قیمت پایین‌تر وجود دارد |
| پتانسیل اجاره | بالا در لیسبون، پورتو و مناطق توریستی | بالا در میلان، رم، فلورانس و شهرهای دانشگاهی |
داده‌های قیمت پرتغال از شاخص بازار مسکن Idealista در آگوست ۲۰۲۶ و داده‌های ایتالیا از گزارش ماه اوت ۲۰۲۶ Idealista گرفته شده‌اند؛ این ارقام قیمت‌های پیشنهادی بازار هستند و با قیمت نهایی معامله لزوماً یکسان نیستند. (Idealista)
قیمت مسکن در پرتغال
قیمت مسکن در پرتغال طی سال‌های اخیر رشد قابل‌توجهی داشته است. طبق داده‌های بازار در آگوست ۲۰۲۶، قیمت میانه خانه در پرتغال حدود ۳,۲۰۷ یورو به ازای هر مترمربع بوده است. لیسبون همچنان گران‌ترین شهر اصلی کشور است و قیمت مسکن در آن به حدود ۶,۲۲۷ یورو/m² رسیده است. پس از آن، پورتو با حدود ۴,۳۲۴ یورو/m² و فونشال با حدود ۴,۰۴۲ یورو/m² قرار دارند. (Idealista)
البته تفاوت منطقه‌ای در پرتغال بسیار زیاد است. برای مثال، قیمت خانه در شهرهایی مانند کاستلو برانکو حدود ۱,۰۷۵ یورو/m² است، در حالی که در لیسبون بیش از ۶ هزار یورو به ازای هر مترمربع است. بنابراین، برای خرید خانه با بودجه محدود، انتخاب شهر اهمیت بسیار بیشتری از میانگین قیمت کشوری دارد. (Idealista)
قیمت خرید مسکن در شهرهای منتخب پرتغال در ۲۰۲۶
| شهر | قیمت تقریبی خرید |
|---|---|
| لیسبون | ۶,۲۲۷ یورو/m² |
| پورتو | ۴,۳۲۴ یورو/m² |
| فونشال | ۴,۰۴۲ یورو/m² |
| فارو | ۳,۹۰۸ یورو/m² |
| ستوبال | ۳,۲۱۲ یورو/m² |
| کویمبرا | ۲,۴۷۲ یورو/m² |
| براگا | ۲,۳۸۳ یورو/m² |
| لِیریا | ۱,۹۵۹ یورو/m² |
| ویسو | ۱,۷۵۱ یورو/m² |
| کاستلو برانکو | ۱,۰۷۵ یورو/m² |
بنابراین اگر هدف خرید خانه برای زندگی باشد، لیسبون و فارو انتخاب‌های گران‌تری هستند؛ در مقابل، شهرهایی مانند براگا، کویمبرا، لِیریا و کاستلو برانکو می‌توانند برای خریدارانی با بودجه متوسط مناسب‌تر باشند.
قیمت مسکن در ایتالیا
بازار مسکن ایتالیا نسبت به پرتغال ساختار متفاوتی دارد و اختلاف قیمت میان شمال، مرکز و جنوب کشور بسیار زیاد است. طبق داده‌های Idealista، قیمت متوسط مسکن برای فروش در ایتالیا در آگوست ۲۰۲۶ حدود ۲,۰۳۱ یورو/m² بوده است که نسبت به سال قبل ۳.۶٪ افزایش داشته است. (Idealista)
میلان با حدود ۵,۶۸۱ یورو/m² گران‌ترین شهر بزرگ ایتالیا محسوب می‌شود. قیمت در رم نیز حدود ۳,۸۰۰ یورو/m² بوده است. در مقابل، بسیاری از شهرهای جنوب ایتالیا و مناطق کم‌تقاضاتر قیمت‌های بسیار پایین‌تری دارند. (Idealista)
مقایسه قیمت خرید در شهرهای مهم
| شهر | قیمت تقریبی خرید در ۲۰۲۶ |
|---|---|
| میلان | ۵,۶۸۱ یورو/m² |
| رم | ۳,۸۰۰ یورو/m² |
| میانگین ایتالیا | ۲,۰۳۱ یورو/m² |
| ناپل | حدود ۱,۷۰۰–۱,۸۰۰ یورو/m² |
| شهرهای کوچک‌تر جنوب | در برخی مناطق کمتر از ۱,۵۰۰ یورو/m² |
میانگین ملی و قیمت میلان از داده‌های آگوست ۲۰۲۶ Idealista است؛ قیمت شهرهای مختلف می‌تواند بر اساس محله، وضعیت ساختمان و نوع ملک تفاوت زیادی داشته باشد. (Idealista)
از نظر رشد قیمت نیز بازار ایتالیا در ۲۰۲۶ روند صعودی داشته است. Istat افزایش سالانه ۵.۲ درصدی قیمت مسکن در سه‌ماهه اول ۲۰۲۶ را گزارش کرده است. (Istat)
اجاره آپارتمان در پرتغال و ایتالیا
برای افرادی که هنوز تصمیم قطعی برای خرید ندارند، اجاره ملک می‌تواند گزینه منطقی‌تری باشد. در پرتغال، قیمت میانه اجاره در آگوست ۲۰۲۶ حدود ۱۸.۱ یورو/m² در ماه بوده است. لیسبون با حدود ۲۴.۵ یورو/m² گران‌ترین شهر در میان مراکز اصلی مورد بررسی بوده و پس از آن پورتو با ۱۸.۶ یورو قرار داشته است. (Idealista)
در ایتالیا، متوسط اجاره در آگوست ۲۰۲۶ حدود ۱۴.۶ یورو/m² در ماه بوده است. میلان همچنان یکی از گران‌ترین بازارهای اجاره را دارد و در بهار ۲۰۲۶ نرخ آن به بیش از ۲۲ یورو/m² رسیده بود. (Idealista)
مقایسه اجاره در شهرهای مهم
| شهر | پرتغال / ایتالیا | اجاره تقریبی |
|---|---|---|
| لیسبون | پرتغال | ۲۴.۵ یورو/m² |
| پورتو | پرتغال | ۱۸.۶ یورو/m² |
| فارو | پرتغال | ۱۵.۱ یورو/m² |
| براگا | پرتغال | ۱۱ یورو/m² |
| میلان | ایتالیا | حدود ۲۲ یورو/m² |
| رم | ایتالیا | حدود ۲۰ یورو/m² |
| میانگین ایتالیا | ایتالیا | ۱۴.۶ یورو/m² |
برای مثال، اجاره یک آپارتمان ۷۰ متری در لیسبون با نرخ ۲۴.۵ یورو/m²، حدود ۱,۷۱۵ یورو در ماه می‌شود؛ البته مبلغ واقعی به محله، امکانات، مبله یا غیرمبله بودن و شرایط قرارداد بستگی دارد.
شرایط ویزا برای ایرانیان
برای یک شهروند ایرانی، اولین تفاوت مهم این است که هر دو کشور عضو شنگن هستند؛ بنابراین برای سفرهای کوتاه‌مدت، ایرانیان به ویزای شنگن نیاز دارند. اما برای مهاجرت، تحصیل یا کار بیش از ۹۰ روز، موضوع متفاوت است و باید بر اساس هدف اقامت، ویزای بلندمدت دریافت شود.
در پرتغال، انواع مختلفی از ویزاهای اقامت وجود دارد و متقاضی باید بر اساس هدف خود، مانند تحصیل، کار، درآمد غیرفعال یا فعالیت حرفه‌ای، مسیر مناسب را انتخاب کند. پس از ورود نیز برای دریافت مجوز اقامت باید شرایط مربوط به نوع اقامت احراز شود. AIMA برای درخواست اقامت، از جمله پاسپورت معتبر، ویزای اقامت معتبر، مدارک تمکن مالی و مدرک محل سکونت را در مدارک عمومی اعلام کرده است. (AIMA)
در ایتالیا نیز ویزاهای بیش از ۹۰ روز در قالب National Visa یا ویزای ملی صادر می‌شوند و نوع ویزا به هدف اقامت بستگی دارد. (Ministry of Foreign Affairs)
مدارک موردنیاز
مدارک دقیق به نوع ویزا بستگی دارد؛ برای مثال مدارک ویزای تحصیلی با ویزای کاری یا اقامت مبتنی بر درآمد یکسان نیست. با این حال، متقاضیان ایرانی در بیشتر مسیرهای مهاجرتی باید مجموعه‌ای از مدارک هویتی، مالی و اقامتی را آماده کنند.
مدارک معمول برای پرتغال و ایتالیا
| مدرک | پرتغال | ایتالیا |
|---|---|---|
| پاسپورت معتبر | ✓ | ✓ |
| فرم درخواست ویزا | ✓ | ✓ |
| عکس پرسنلی | ✓ | ✓ |
| مدارک تحصیلی یا شغلی | بسته به نوع ویزا | بسته به نوع ویزا |
| اثبات تمکن مالی | ✓ | ✓ |
| مدرک محل اقامت | معمولاً ✓ | بسته به نوع ویزا |
| بیمه درمانی/مسافرتی | بسته به نوع ویزا | بسته به نوع ویزا |
| گواهی عدم سوءپیشینه | در بسیاری از اقامت‌ها | در بسیاری از مسیرها |
| مدارک ازدواج و تولد اعضای خانواده | در صورت همراهی خانواده | در صورت همراهی خانواده |
| ترجمه رسمی مدارک | معمولاً ✓ | معمولاً ✓ |
| مدارک اختصاصی پذیرش دانشگاه/پیشنهاد شغلی | در صورت تحصیل/کار | در صورت تحصیل/کار |
در پرتغال، AIMA برای درخواست اقامت به مدارکی مانند پاسپورت، ویزای اقامت، اثبات منابع مالی و مدرک محل سکونت اشاره می‌کند. (AIMA)
در ایتالیا نیز بسته به نوع ویزا، مدارک اختصاصی متفاوت است و متقاضی باید مدارک مربوط به هدف اقامت را ارائه کند. برای نمونه، در روندهای تابعیت ایتالیا، مدارکی مانند شناسنامه، گواهی سوءپیشینه و مدرک زبان ایتالیایی مطرح است. (Ministero dell’Interno)
نکته مهم: مدارک فارسی معمولاً باید طبق مقررات کشور مقصد ترجمه و در صورت نیاز تأیید یا قانونی‌سازی شوند. بنابراین بهتر است ترجمه مدارک قبل از تشکیل پرونده بر اساس دستورالعمل همان سفارت یا مرجع مهاجرتی انجام شود.
هزینه‌های مهاجرت به پرتغال و ایتالیا
هزینه مهاجرت را نباید فقط با مبلغ ویزا مقایسه کرد. بخش قابل‌توجهی از هزینه اولیه شامل ترجمه مدارک، بیمه، دریافت مدارک رسمی، هزینه سفر، اقامت اولیه، اجاره خانه و در برخی مسیرها اثبات تمکن مالی است.
هزینه رسمی ویزا
در پرتغال، مبلغ ویزای اقامت در برخی خدمات دولتی ۹۰ یورو اعلام شده است؛ با این حال مبلغ دقیق باید بر اساس نوع ویزا و جدول به‌روز هزینه‌ها بررسی شود. AIMA نیز در مارس ۲۰۲۶ جدول هزینه‌های مهاجرتی و اداری خود را به‌روزرسانی کرد. (Government of Portugal)
در ایتالیا، هزینه ویزا به نوع آن بستگی دارد. برای نمونه، در جدول رسمی هزینه‌های کنسولی، ویزای ملی عادی بیش از ۹۰ روز ۱۱۶ یورو و ویزای ملی تحصیلی ۵۰ یورو اعلام شده است؛ مبلغ معادل به پول محلی می‌تواند با تغییر نرخ کنسولی فصلی تغییر کند. (Embassy of Italy Baku)
| نوع هزینه | پرتغال | ایتالیا |
|---|---|---|
| ویزای اقامت/بلندمدت | بسته به نوع ویزا؛ برخی خدمات ۹۰ یورو | معمولاً ۱۱۶ یورو برای بسیاری از ویزاهای ملی |
| ویزای تحصیلی | بسته به نوع درخواست | ۵۰ یورو |
| ترجمه و تأیید مدارک | متغیر | متغیر |
| بیمه | بسته به نوع و مدت اقامت | بسته به نوع و مدت اقامت |
| تمکن مالی | بسته به نوع اقامت | بسته به نوع اقامت |
| هزینه محل اقامت اولیه | متغیر | متغیر |
| هزینه سفر و جابه‌جایی | متغیر | متغیر |
نتیجه: از نظر صرفاً «هزینه صدور ویزا»، نمی‌توان گفت یکی همیشه ارزان‌تر است؛ زیرا نوع ویزا تأثیر زیادی بر هزینه نهایی دارد. برای متقاضی ایرانی، هزینه واقعی مهاجرت باید بر اساس مسیر انتخابی محاسبه شود.
زبان؛ پرتغالی یا ایتالیایی؟
زبان یکی از مهم‌ترین تفاوت‌های زندگی در این دو کشور است. در هر دو کشور می‌توان در محیط‌های بین‌المللی، دانشگاه‌ها و بعضی مشاغل با زبان انگلیسی زندگی یا کار کرد، اما برای ادغام اجتماعی، پیدا کردن شغل گسترده‌تر و انجام امور روزمره، یادگیری زبان محلی اهمیت زیادی دارد.
در پرتغال، زبان رسمی کشور پرتغالی است. بنابراین فردی که قصد اقامت بلندمدت دارد، بهتر است از همان ابتدا یادگیری پرتغالی را در برنامه خود قرار دهد.
در ایتالیا نیز زبان ایتالیایی نقش بسیار مهمی در زندگی روزمره و بازار کار دارد. علاوه بر این، برای بسیاری از درخواست‌های تابعیت ایتالیا، ارائه مدرک زبان ایتالیایی حداقل سطح B1 الزامی است؛ البته استثناهای قانونی نیز وجود دارد. (Ministero dell’Interno)
| موضوع | پرتغال | ایتالیا |
|---|---|---|
| زبان رسمی | پرتغالی | ایتالیایی |
| امکان استفاده از انگلیسی | در شهرهای بزرگ و محیط‌های بین‌المللی بیشتر | در شهرهای بزرگ و محیط‌های دانشگاهی بیشتر |
| اهمیت زبان محلی برای کار | زیاد | زیاد |
| اهمیت زبان برای ادغام اجتماعی | زیاد | زیاد |
| شرط زبان برای تابعیت | پرتغالی، طبق مقررات مربوط | B1 ایتالیایی در موارد مشمول شرط |
برای ایرانیانی که زبان‌های لاتین را بلد نیستند، هر دو زبان نیاز به یادگیری جدی دارند؛ بنابراین از این نظر برتری مطلقی وجود ندارد.
فرهنگ و جامعه
از نظر فرهنگی، پرتغال و ایتالیا هر دو کشورهای جنوب اروپا هستند و در برخی جنبه‌ها مانند اهمیت خانواده، غذا، روابط اجتماعی و سبک زندگی مدیترانه‌ای شباهت‌هایی دارند. با این حال، فضای اجتماعی و سبک زندگی آنها متفاوت است.
پرتغال معمولاً برای افرادی جذاب‌تر است که زندگی آرام‌تر، شهرهای نسبتاً کوچک‌تر و فضای بین‌المللی در کنار سبک زندگی ساحلی را ترجیح می‌دهند. در مقابل، ایتالیا کشوری بزرگ‌تر با شهرهای بسیار متنوع و مراکز اقتصادی، صنعتی و دانشگاهی متعدد است.
برای ایرانیان، وجود جامعه مهاجر و ایرانی نیز می‌تواند در سازگاری اولیه مؤثر باشد. در هر دو کشور می‌توان جامعه ایرانی پیدا کرد، اما اندازه و پراکندگی آن در شهرهای مختلف یکسان نیست.
دسترسی به خدمات
یکی از نقاط مهم در انتخاب مقصد مهاجرت، دسترسی به خدمات درمانی و اداری است.
در پرتغال، افراد خارجی دارای اقامت قانونی می‌توانند برای دریافت شماره کاربر سیستم سلامت عمومی یا SNS اقدام کنند. دولت پرتغال اعلام کرده که اتباع خارجی دارای اقامت قانونی می‌توانند شماره کاربر SNS دریافت کرده و از خدمات واحدهای عمومی سلامت استفاده کنند. همچنین افراد دارای آدرس در پرتغال در شرایط مشخص می‌توانند شماره مالیاتی، تأمین اجتماعی و سلامت را از طریق یک فرایند مشترک درخواست کنند. (Government of Portugal)
در ایتالیا، اتباع کشورهای خارج از اتحادیه اروپا که دارای مجوز اقامت معتبر هستند، بسته به نوع اقامت می‌توانند در SSN، یعنی سیستم خدمات سلامت ملی ایتالیا، ثبت‌نام کنند. وزارت بهداشت ایتالیا اعلام کرده که ثبت‌نام SSN معمولاً با مدت اعتبار مجوز اقامت ارتباط دارد و خدمات درمانی به اعضای خانواده تحت تکفل که به‌صورت قانونی در ایتالیا اقامت دارند نیز قابل گسترش است. (Salute)
| خدمات | پرتغال | ایتالیا |
|---|---|---|
| سیستم درمانی عمومی | SNS | SSN |
| امکان دسترسی مهاجر قانونی | ✓ | ✓ |
| پزشک عمومی | پس از ثبت در سیستم مربوط | پس از ثبت در SSN |
| خدمات اداری مهاجران | AIMA و خدمات دولتی | Questura، Comune و سایر نهادها |
| خدمات به زبان انگلیسی | بیشتر در شهرهای بزرگ | بیشتر در شهرهای بزرگ |
| اهمیت زبان محلی | زیاد | زیاد |
امکان الحاق خانواده
برای بسیاری از ایرانیانی که با همسر و فرزند مهاجرت می‌کنند، امکان الحاق خانواده یکی از مهم‌ترین معیارهای انتخاب کشور است.
پرتغال برای دارندگان اقامت، سازوکار مشخصی برای الحاق اعضای خانواده دارد. بر اساس مقررات AIMA، اعضایی مانند همسر، فرزندان خردسال یا تحت تکفل، و در شرایط مشخص والدین تحت تکفل می‌توانند مشمول الحاق خانواده شوند. مدارکی مانند پاسپورت، مدرک اقامت فرد مقیم و اسناد معتبر اثبات رابطه خانوادگی نیز مورد نیاز است. (AIMA)
دولت پرتغال همچنین برای ویزای اقامت با هدف الحاق خانواده، فرآیند جداگانه‌ای تعریف کرده است و در صفحه به‌روزشده در اوت ۲۰۲۶ اشاره می‌کند که در برخی موارد پیش از درخواست ویزا باید مجوز مربوطه از AIMA دریافت شود. (Government of Portugal)
در ایتالیا نیز الحاق خانواده یکی از مسیرهای قانونی اقامت اعضای خانواده مهاجران است، اما شرایط آن بر اساس نوع اقامت، رابطه خانوادگی، محل سکونت و الزامات مالی تعیین می‌شود.
مقایسه الحاق خانواده
| معیار | پرتغال | ایتالیا |
|---|---|---|
| الحاق همسر | ✓ | ✓ |
| الحاق فرزندان | ✓ | ✓ |
| الحاق والدین | در شرایط مشخص و معمولاً با شرط وابستگی | در شرایط مشخص |
| نیاز به اثبات رابطه خانوادگی | ✓ | ✓ |
| نیاز به مدارک مالی | ✓ | ✓ |
| نیاز به مدرک محل سکونت | ✓ | ✓ |
| امکان دریافت اقامت برای خانواده | ✓ | ✓ |
در پرتغال، حتی میزان منابع مالی موردنیاز برای الحاق خانواده بر اساس تعداد اعضای خانواده محاسبه می‌شود؛ AIMA در مقررات مربوط به منابع مالی، برای عضو اول خانواده ۱۰۰ درصد، بزرگسال دوم ۵۰ درصد و برای هر فرزند زیر ۱۸ سال یا فرزند تحت تکفل ۳۰ درصد مبلغ مرجع را در نظر می‌گیرد. (AIMA)
پرتغال یا ایتالیا؛ کدام برای ایرانیان بهتر است؟
پاسخ به این سؤال به هدف مهاجرت بستگی دارد. پرتغال می‌تواند برای افرادی مناسب‌تر باشد که سبک زندگی آرام‌تر، آب‌وهوای معتدل، شهرهای نسبتاً کوچک‌تر و مسیرهای اقامتی متنوع را ترجیح می‌دهند. در مقابل، ایتالیا برای کسانی که بازار بزرگ‌تر، دانشگاه‌های متعدد، شهرهای صنعتی و اقتصادی و تنوع شغلی بیشتری می‌خواهند، می‌تواند گزینه جذاب‌تری باشد.
برای خانواده‌ها، هر دو کشور امکان الحاق خانواده را دارند؛ بنابراین نباید صرفاً بر اساس این معیار یکی را برتر دانست. تفاوت اصلی بیشتر به نوع اقامت، شرایط مالی، مدارک، زمان‌بندی پرونده و شرایط شخصی متقاضی مربوط می‌شود.
| معیار | 🇵🇹 پرتغال | 🇮🇹 ایتالیا | برتری نسبی |
|---|---|---|---|
| هزینه زندگی | معمولاً پایین‌تر، به‌خصوص خارج از لیسبون | در شهرهای بزرگ مانند میلان و رم بالاتر | پرتغال |
| هزینه مسکن | لیسبون و پورتو گران؛ شهرهای کوچک‌تر مقرون‌به‌صرفه‌تر | میلان، رم و فلورانس گران؛ شهرهای جنوبی ارزان‌تر | بستگی به شهر |
| بازار کار | کوچک‌تر اما مناسب حوزه‌های فناوری، گردشگری و خدمات | بازار کار بزرگ‌تر و متنوع‌تر | ایتالیا |
| درآمد و حقوق | معمولاً پایین‌تر | به‌طور کلی ظرفیت درآمدی بالاتر در بسیاری از مشاغل تخصصی | ایتالیا |
| نرخ بیکاری | در سال‌های اخیر نسبتاً پایین | در 2026 روند بیکاری ایتالیا نیز بهبود داشته است | نزدیک |
| حداقل دستمزد قانونی | دارای حداقل دستمزد ملی | ایتالیا حداقل دستمزد ملی واحد ندارد و کف حقوق عمدتاً از قراردادهای جمعی تعیین می‌شود | پرتغال از نظر شفافیت |
| تحصیل دانشگاهی | دانشگاه‌های معتبر و هزینه قابل مدیریت | دانشگاه‌های متنوع، بورسیه‌های منطقه‌ای و گزینه‌های متعدد | ایتالیا برای بورسیه |
| بورسیه تحصیلی | گزینه‌های مختلف، اما محدودتر | بورسیه‌های استانی مانند DSU مزیت مهمی برای دانشجویان واجد شرایط است | ایتالیا |
| تحصیل به زبان انگلیسی | مناسب، به‌ویژه در مقاطع تحصیلات تکمیلی | بسیار مناسب، مخصوصاً در دانشگاه‌های بزرگ | نزدیک |
| مهاجرت کاری | مسیرهای کاری و اقامتی متنوع | بازار کار بزرگ‌تر، اما برخی مسیرها به سهمیه و فرآیندهای اداری وابسته‌اند | بستگی به شغل |
| مهاجرت تحصیلی | مسیر نسبتاً ساده و قابل‌فهم | گزینه‌های دانشگاهی و بورسیه‌ای گسترده | ایتالیا |
| ویزای تمکن مالی | D7 برای افراد دارای درآمدهای واجد شرایط | Elective Residence برای افراد دارای درآمد و منابع مالی مستقل از کار | پرتغال از نظر تنوع مسیر |
| ویزای دیجیتال نومد | D8 | ایتالیا نیز مسیر Digital Nomad/Remote Worker دارد | نزدیک |
| الحاق خانواده | امکان همراهی اعضای خانواده در چارچوب قوانین اقامت | امکان الحاق خانواده با رعایت شرایط قانونی | نزدیک |
| اقامت دائم | برای اتباع غیراروپایی، مسیر اقامت دائم پس از احراز شرایط قانونی وجود دارد | مجوز اقامت بلندمدت اتحادیه اروپا معمولاً پس از 5 سال اقامت قانونی و با رعایت شرایط صادر می‌شود | نزدیک |
| تابعیت بر اساس اقامت | در قوانین فعلی، حداقل 5 سال اقامت قانونی برای درخواست تابعیت ذکر شده است | قاعده عمومی برای اتباع غیراروپایی 10 سال اقامت قانونی است | پرتغال |
| زبان برای ادغام | پرتغالی | ایتالیایی | بستگی به فرد |
| امنیت و کیفیت زندگی | امنیت بالا و سبک زندگی آرام‌تر | کیفیت زندگی بالا، اما تفاوت قابل‌توجه بین مناطق | پرتغال برای سبک زندگی آرام |
| آب‌وهوا | معتدل‌تر و آفتابی‌تر | متنوع؛ از آلپ تا مناطق مدیترانه‌ای | پرتغال برای آب‌وهوای معتدل |
| فرهنگ و سبک زندگی | آرام‌تر و نزدیک به سبک زندگی اقیانوس اطلس | اجتماعی، تاریخی و متنوع | سلیقه‌ای |
| دسترسی به اروپا | عضو شنگن و اتحادیه اروپا | عضو شنگن و اتحادیه اروپا | برابر |
| مناسب برای خانواده | امنیت، آب‌وهوا و سبک زندگی آرام | خدمات و بازار کار بزرگ‌تر | نزدیک |
| مناسب برای کار تخصصی | مناسب فناوری و برخی خدمات | مناسب صنایع، مهندسی، پزشکی، فناوری و کسب‌وکارهای بزرگ‌تر | ایتالیا |
| مناسب برای بازنشستگان | سبک زندگی آرام و آب‌وهوای مطلوب | شهرها و مناطق متنوع با امکانات گسترده | پرتغال |
| مناسب برای دانشجویان | گزینه خوب با هزینه قابل مدیریت | تنوع دانشگاه و بورسیه بیشتر | ایتالیا |
| مناسب برای کارآفرینی | اکوسیستم استارتاپی رو به رشد | اقتصاد بزرگ‌تر و بازار داخلی وسیع‌تر | ایتالیا از نظر اندازه بازار |
| مناسب برای مهاجرت ایرانیان | مسیرهای اقامتی متنوع و جامعه مهاجر | فرصت‌های تحصیلی و اقتصادی گسترده‌تر | وابسته به هدف |
| تابعیت و پاسپورت | مسیر تابعیت بر اساس 5 سال اقامت قانونی، با رعایت سایر شروط | مسیر عمومی تابعیت بر اساس اقامت برای اتباع غیراروپایی 10 سال است | پرتغال |
جمع‌بندی
در مقایسه پرتغال و ایتالیا نمی‌توان یک پاسخ قطعی برای همه متقاضیان مهاجرت ارائه کرد؛ زیرا انتخاب بین این دو کشور به عواملی مانند هدف مهاجرت، بودجه، رشته تحصیلی، سابقه کاری، میزان درآمد، تسلط به زبان و برنامه فرد برای اقامت بلندمدت بستگی دارد. هر دو کشور از گزینه‌های محبوب برای مهاجرت به اروپا هستند، اما شرایط زندگی، بازار کار، هزینه‌ها، تحصیل و مسیرهای اقامتی آنها تفاوت‌هایی دارد که باید پیش از تصمیم‌گیری بررسی شوند.
اگر کیفیت زندگی، آب‌وهوای معتدل، سبک زندگی آرام‌تر و زندگی در شهرهای کوچک‌تر برای شما اهمیت بیشتری دارد، پرتغال می‌تواند گزینه مناسب‌تری باشد. در مقابل، ایتالیا به دلیل اقتصاد بزرگ‌تر، تنوع بیشتر دانشگاه‌ها، صنایع گسترده‌تر و بازار کار بزرگ‌تر، برای افرادی که اولویت اصلی آنها تحصیل، اشتغال تخصصی و دسترسی به فرصت‌های شغلی متنوع‌تر است، می‌تواند انتخاب جذاب‌تری باشد.
از نظر هزینه زندگی در پرتغال و ایتالیا نیز نمی‌توان تنها بر اساس کشور تصمیم گرفت؛ زیرا شهر محل زندگی تأثیر زیادی بر هزینه نهایی دارد. برای مثال، لیسبون و میلان معمولاً در میان شهرهای گران‌تر این دو کشور قرار می‌گیرند، در حالی که شهرهایی مانند پورتو، تورین یا برخی شهرهای کوچک‌تر می‌توانند گزینه‌های اقتصادی‌تری باشند. بنابراین اگر بودجه محدودی دارید، مقایسه هزینه مسکن، اجاره، حمل‌ونقل و سایر هزینه‌های ماهانه در شهر موردنظر اهمیت زیادی دارد.
برای تحصیل در پرتغال یا ایتالیا نیز هر دو کشور مزایای خود را دارند. ایتالیا از نظر تعداد و تنوع دانشگاه‌ها، رشته‌های تحصیلی و برخی برنامه‌های بورسیه و حمایت‌های منطقه‌ای، گزینه قدرتمندی برای دانشجویان بین‌المللی است. پرتغال نیز با ارائه برنامه‌های تحصیلی متنوع و محیط زندگی آرام‌تر می‌تواند برای دانشجویانی که به دنبال تحصیل و زندگی در یک کشور اروپایی با سبک زندگی متفاوت هستند، مناسب باشد.
در حوزه مهاجرت کاری به پرتغال یا ایتالیا، ایتالیا به دلیل اندازه بزرگ‌تر اقتصاد و حضور صنایع مختلف، فرصت‌های شغلی متنوع‌تری در برخی حوزه‌ها دارد. پرتغال نیز در بخش‌هایی مانند فناوری اطلاعات، گردشگری، خدمات، سلامت و برخی مشاغل تخصصی فرصت‌هایی ارائه می‌کند. در هر دو کشور، تسلط به زبان محلی می‌تواند نقش مهمی در پیدا کردن شغل و ادغام در بازار کار داشته باشد.
یکی از نکات مهم در مقایسه اقامت پرتغال و ایتالیا، تفکیک اقامت دائم از تابعیت است. مسیر و شرایط دریافت اقامت دائم یا اقامت بلندمدت با تابعیت یکسان نیست و نباید این دو را با یکدیگر اشتباه گرفت. همچنین با توجه به تغییرات قانونی سال ۲۰۲۶، ادعاهای قدیمی درباره امکان دریافت تابعیت پرتغال پس از ۵ سال نباید بدون بررسی قوانین جدید مورد استناد قرار گیرند؛ برای متقاضیان غیراروپایی، از جمله ایرانیان، مسیر عادی تابعیت پرتغال اکنون به ۱۰ سال اقامت قانونی افزایش یافته است.
در نهایت، اگر اولویت شما کیفیت زندگی، آب‌وهوای مناسب، محیط آرام‌تر و برخی مسیرهای اقامتی باشد، پرتغال می‌تواند انتخاب مناسبی باشد. اگر در مقابل، بازار کار بزرگ‌تر، تنوع دانشگاهی، صنایع گسترده‌تر و فرصت‌های اقتصادی متنوع‌تر برایتان اهمیت بیشتری دارد، ایتالیا ممکن است گزینه بهتری باشد.
پرتغال یا ایتالیا؛ کدام برای شما مناسب‌تر است؟
بهترین کشور برای مهاجرت، لزوماً کشوری نیست که در یک شاخص رتبه بالاتری داشته باشد؛ بلکه کشوری است که با شرایط شخصی و هدف مهاجرتی شما تناسب بیشتری داشته باشد. به همین دلیل، پیش از انتخاب بین پرتغال و ایتالیا بهتر است شرایط خود را از نظر سن، تحصیلات، سابقه کاری، سطح زبان، توانایی مالی، همراهان و هدف نهایی از مهاجرت بررسی کنید.
اگر هنوز بین مهاجرت به پرتغال یا ایتالیا مردد هستید، می‌توانید شرایط خود را با کارشناسان ویزاگیر بررسی کنید تا بر اساس مسیر تحصیلی، کاری یا اقامتی، گزینه مناسب‌تری برای شما مشخص شود.
برای شروع، از طریق «ارزیابی رایگان شرایط» وضعیت خود را بررسی کنید و برای انتخاب مسیر مناسب مهاجرت به پرتغال یا ایتالیا تصمیم دقیق‌تری بگیرید.
سوالات متداول
پرتغال یا ایتالیا برای مهاجرت بهتر است؟
انتخاب بین پرتغال و ایتالیا برای مهاجرت به شرایط متقاضی، هدف مهاجرت و نوع اقامت موردنظر بستگی دارد. پرتغال به‌دلیل مسیرهایی مانند D7 و D8 برای افرادی که درآمد مستقل یا درآمد حاصل از کار ریموت دارند گزینه جذابی است؛ در مقابل، ایتالیا با اقتصاد بزرگ‌تر، بازار کار گسترده‌تر و تنوع بیشتر دانشگاه‌ها می‌تواند برای متقاضیان کار و تحصیل مناسب باشد.
پرتغال یا ایتالیا برای زندگی بهتر است؟
اگر اولویت شما آب‌وهوای معتدل، شهرهای نسبتاً آرام‌تر و سبک زندگی آرام‌تر باشد، پرتغال می‌تواند انتخاب مناسبی باشد. ایتالیا نیز تنوع شهری و فرهنگی بسیار بالایی دارد و شهرهایی مانند میلان، رم، تورین و بولونیا فرصت‌های بیشتری برای افرادی که به دنبال بازار کار و امکانات شهری گسترده هستند فراهم می‌کنند.
پرتغال یا ایتالیا برای ایرانیان بهتر است؟
برای ایرانیان، انتخاب بین پرتغال و ایتالیا به هدف مهاجرت بستگی دارد. پرتغال می‌تواند برای افرادی که به دنبال زندگی آرام‌تر، آب‌وهوای مناسب و مسیرهای اقامتی متنوع هستند جذاب باشد؛ ایتالیا نیز برای متقاضیانی که بازار کار بزرگ‌تر، دانشگاه‌های متنوع‌تر و فرصت‌های اقتصادی بیشتری می‌خواهند گزینه قابل‌توجهی است.
پرتغال یا ایتالیا؛ کدام کشور برای مهاجرت کاری بهتر است؟
ایتالیا به‌دلیل اندازه اقتصاد و تنوع صنایع، بازار کار گسترده‌تری دارد؛ اما پرتغال نیز در حوزه‌هایی مانند فناوری اطلاعات، گردشگری، خدمات، سلامت و برخی مشاغل تخصصی فرصت‌های کاری مناسبی ارائه می‌دهد. در هر دو کشور، تسلط به زبان محلی می‌تواند شانس پیدا کردن شغل را افزایش دهد.
پرتغال یا ایتالیا برای مهاجرت تحصیلی بهتر است؟
هر دو کشور مقصدهای مناسبی برای تحصیل در اروپا هستند. ایتالیا به‌دلیل تعداد زیاد دانشگاه‌ها، تنوع رشته‌ها و برخی بورسیه‌های دانشجویی مزیت‌های مهمی دارد. پرتغال نیز برای دانشجویانی که هزینه‌های زندگی، آب‌وهوا و سبک زندگی را در کنار تحصیل در نظر می‌گیرند می‌تواند گزینه مناسبی باشد.
پرتغال یا ایتالیا؛ کدام ارزان‌تر است؟
هزینه زندگی به شهر محل اقامت و سبک زندگی بستگی دارد. در هر دو کشور، پایتخت‌ها و شهرهای اقتصادی بزرگ مانند لیسبون، میلان و رم معمولاً هزینه بیشتری نسبت به شهرهای کوچک‌تر دارند. بنابراین نمی‌توان تنها بر اساس کشور تصمیم گرفت و بهتر است هزینه مسکن، خوراک، حمل‌ونقل و سایر هزینه‌ها را در شهر موردنظر مقایسه کرد.
زندگی در پرتغال ارزان‌تر است یا ایتالیا؟
هزینه زندگی در پرتغال و ایتالیا به شهر انتخابی وابسته است. اجاره مسکن در شهرهای بزرگی مانند لیسبون و میلان بخش قابل‌توجهی از هزینه ماهانه را تشکیل می‌دهد. برای مقایسه دقیق، باید هزینه زندگی در شهرهای مشخصی مانند لیسبون، پورتو، رم، میلان، تورین و بولونیا بررسی شود.
پرتغال یا ایتالیا برای کار بهتر است؟
اگر هدف اصلی شما پیدا کردن فرصت‌های شغلی بیشتر و فعالیت در یک اقتصاد بزرگ‌تر باشد، ایتالیا می‌تواند مزیت داشته باشد. پرتغال نیز در بخش‌هایی مانند فناوری، خدمات، گردشگری و مشاغل تخصصی فرصت‌های مناسبی دارد و انتخاب نهایی به تخصص، سابقه کاری و زبان متقاضی بستگی دارد.
میانگین درآمد در پرتغال بیشتر است یا ایتالیا؟
به‌طور کلی سطح درآمد در ایتالیا بالاتر از پرتغال است، اما درآمد واقعی به شغل، شهر، سابقه کاری و سطح تخصص بستگی دارد. بنابراین هنگام مقایسه درآمد، بهتر است حقوق را در کنار مالیات و هزینه‌های زندگی بررسی کنید.
پرتغال یا ایتالیا برای تحصیل؛ کدام بهتر است؟
برای انتخاب کشور مناسب تحصیل باید عواملی مانند شهریه دانشگاه، بورسیه، زبان دوره، تنوع رشته‌ها، اعتبار دانشگاه، هزینه زندگی و فرصت‌های کاری پس از تحصیل را در نظر گرفت. ایتالیا از نظر تعداد و تنوع دانشگاه‌ها مزیت قابل‌توجهی دارد و پرتغال نیز برای برخی دانشجویان به‌دلیل سبک زندگی و شرایط زندگی گزینه جذابی است.
برای مهاجرت با درآمد مستقل، پرتغال بهتر است یا ایتالیا؟
پرتغال برای افرادی که درآمد مستقل یا درآمد حاصل از فعالیت خارج از کشور دارند، مسیرهای اقامتی مشخصی مانند D7 ارائه می‌کند. همچنین ویزای D8 برای برخی افراد دارای درآمد حاصل از کار ریموت مطرح است. بنابراین اگر منبع اصلی درآمد شما خارج از بازار کار محلی است، پرتغال می‌تواند گزینه جذابی برای بررسی باشد.
اقامت پرتغال بهتر است یا اقامت ایتالیا؟
پاسخ به نوع اقامت موردنظر بستگی دارد. هر دو کشور مسیرهای مختلفی برای تحصیل، کار، سرمایه‌گذاری و سایر اهداف اقامتی دارند، اما شرایط هر مسیر متفاوت است. بنابراین بهتر است قبل از انتخاب کشور، نوع اقامت متناسب با شرایط خود را مشخص کنید.
اقامت دائم پرتغال سریع‌تر است یا ایتالیا؟
اقامت دائم را باید از تابعیت جدا کرد. در هر دو کشور، مسیرهای اقامت بلندمدت معمولاً بر اساس چند سال اقامت قانونی و رعایت شرایط مشخص شکل می‌گیرند. با این حال، شرایط دقیق به نوع اقامت، سابقه حضور و مقررات روز کشور بستگی دارد.
تابعیت پرتغال سریع‌تر است یا ایتالیا؟
در مسیر عادی تابعیت، در سال ۲۰۲۶ مدت موردنیاز برای متقاضیان غیراروپایی در پرتغال به ۱۰ سال افزایش یافته است و ایتالیا نیز برای مسیر عادی تابعیت بر مبنای اقامت، دوره ۱۰ ساله دارد. بنابراین از نظر مدت اقامت پایه، تفاوت اصلی میان این دو کشور وجود ندارد و سایر شرایط تابعیت نیز باید بررسی شود.
آیا پرتغال و ایتالیا تابعیت دوگانه را قبول می‌کنند؟
به‌طور کلی، هر دو کشور امکان داشتن تابعیت مضاعف را در شرایط مشخص خود پذیرفته‌اند. با این حال، شرایط تابعیت کشور مبدأ نیز باید جداگانه بررسی شود؛ بنابراین ایرانیان پیش از اقدام باید مقررات هر دو طرف را بررسی کنند.
برای مهاجرت خانوادگی پرتغال بهتر است یا ایتالیا؟
هر دو کشور امکان پیوستن اعضای خانواده به فرد دارای اقامت را در چارچوب قوانین مربوط به الحاق خانواده فراهم می‌کنند. تفاوت اصلی در شرایط، مدارک، نوع اقامت فرد اصلی و الزامات مالی یا اقامتی است؛ بنابراین انتخاب کشور باید بر اساس نوع اقامت و ترکیب خانواده انجام شود.
پرتغال یا ایتالیا؛ کدام پاسپورت قوی‌تری دارد؟
هر دو کشور دارای پاسپورت قدرتمند اروپایی هستند و امکان سفر بدون ویزا به تعداد زیادی از مقاصد جهان را فراهم می‌کنند. در رتبه‌بندی ۲۰۲۶ مورد استفاده در این مقاله، پاسپورت ایتالیا با دسترسی به ۱۸۶ مقصد، یک مقصد بیشتر از پرتغال با ۱۸۵ مقصد داشته است.
در نهایت برای مهاجرت پرتغال را انتخاب کنیم یا ایتالیا؟
اگر مسیرهای اقامتی مبتنی بر درآمد مستقل یا کار ریموت، سبک زندگی آرام‌تر و آب‌وهوای معتدل برای شما اهمیت بیشتری دارد، پرتغال می‌تواند گزینه مناسب‌تری باشد. اگر بازار کار بزرگ‌تر، تنوع دانشگاهی، صنایع گسترده‌تر و فرصت‌های اقتصادی بیشتر اولویت شماست، ایتالیا ارزش بررسی بیشتری دارد. انتخاب نهایی باید بر اساس سن، تحصیلات، سابقه کاری، بودجه، هدف مهاجرت و شرایط خانوادگی انجام شود.
