مقدمه
پرتغال و انگلیس هر دو از مقصدهای شناختهشده برای تحصیل دانشجویان بینالمللی هستند، اما ساختار آموزشی، هزینه تحصیل، هزینه زندگی، شرایط پذیرش و فرآیند دریافت ویزای دانشجویی در این دو کشور تفاوتهای قابلتوجهی دارد. انگلیس به دلیل حضور دانشگاههایی مانند آکسفورد، کمبریج، امپریال کالج لندن و UCL، جایگاه بسیار قدرتمندی در آموزش عالی جهان دارد؛ در مقابل، پرتغال با دانشگاههای معتبر، هزینههای معمولاً پایینتر و عضویت در ساختار آموزش عالی اروپا، میتواند گزینه اقتصادیتری برای برخی دانشجویان باشد.
در پرتغال، آموزش عالی به دو بخش اصلی دانشگاهی و پلیتکنیک تقسیم میشود و دانشجویان بینالمللی میتوانند در مقاطع کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری تحصیل کنند. (DGES)
در انگلیس نیز دانشگاهها و کالجها طیف گستردهای از رشتهها را ارائه میکنند و بسیاری از دورههای کارشناسی معمولاً سه ساله و بسیاری از دورههای کارشناسی ارشد یکساله هستند. البته اسکاتلند از نظر طول دورههای کارشناسی با انگلستان تفاوتهایی دارد. (Study UK)
بنابراین نمیتوان گفت یک کشور برای همه دانشجویان بهتر است. اگر اولویت اصلی شما اعتبار جهانی دانشگاه، تنوع رشته و دسترسی به برخی دانشگاههای برتر جهان باشد، انگلیس مزیت محسوسی دارد؛ اگر کنترل هزینههای تحصیل و زندگی و حضور در یک سیستم آموزش عالی اروپایی برایتان مهمتر باشد، پرتغال میتواند انتخاب مناسبتری باشد.
پرتغال یا انگلیس برای تحصیل؛ مقایسه سریع
| معیار | پرتغال | انگلیس |
|---|---|---|
| رتبه دانشگاهها | چند دانشگاه در رتبههای خوب جهانی | تعداد بسیار زیادی دانشگاه در رتبههای برتر جهان |
| اعتبار مدارک | معتبر در اروپا و بینالمللی | اعتبار بسیار بالا در سطح جهانی |
| شهریه | معمولاً پایینتر از انگلیس | معمولاً بالا، بهخصوص برای دانشجویان بینالمللی |
| هزینه زندگی | عموماً پایینتر | بالاتر، بهخصوص در لندن |
| زبان تحصیل | پرتغالی و در برخی دورهها انگلیسی | عمدتاً انگلیسی |
| پذیرش | شرایط بسته به دانشگاه و رشته متفاوت است | شرایط کاملاً وابسته به دانشگاه و رشته |
| بورسیه | بورسیههای دانشگاهی و برخی حمایتها | طیف گستردهای از بورسیهها، بهخصوص در تحصیلات تکمیلی |
| ویزای تحصیلی | ویزای اقامت تحصیلی | Student Visa |
| مدت کارشناسی | معمولاً ۳ تا ۴ سال | معمولاً ۳ سال در انگلستان |
| مدت کارشناسی ارشد | معمولاً ۱.۵ تا ۲ سال | بسیاری از دورهها یکساله |
| محیط بینالمللی | مناسب | بسیار گسترده |
| مزیت اصلی | هزینه و حضور در اتحادیه اروپا | اعتبار جهانی دانشگاهها و تنوع آموزشی |
در نتیجه، تفاوت اصلی را میتوان اینطور خلاصه کرد: انگلیس بیشتر بر اعتبار جهانی و تنوع دانشگاهی برتری دارد و پرتغال در بسیاری از موارد از نظر هزینه و دسترسی به سیستم آموزش عالی اروپا جذابتر است.
مقایسه سیستم آموزش عالی پرتغال و انگلیس
ساختار آموزش عالی پرتغال
سیستم آموزش عالی پرتغال از دو بخش اصلی تشکیل شده است:
- آموزش عالی دانشگاهی
- آموزش عالی پلیتکنیک
هر دو سیستم میتوانند مدرک کارشناسی ارائه کنند. در سیستم پرتغال، دوره کارشناسی یا Licenciado معمولاً ۱۸۰ تا ۲۴۰ واحد ECTS دارد. کارشناسی ارشد یا Mestre معمولاً بین ۹۰ تا ۱۲۰ واحد ECTS است و دوره دکتری یا Doutor نیز در دانشگاهها ارائه میشود. (DGES)
برای دانشجویان بینالمللی، شرایط پذیرش توسط دانشگاه یا مؤسسه آموزش عالی تعیین میشود و ممکن است دانشگاهها برای یک رشته مشخص مدارک، مهلتها و شرایط متفاوتی داشته باشند. (DGES)
ساختار آموزش عالی انگلیس
ساختار آموزش عالی انگلیس شامل دانشگاهها، کالجها و مؤسسات آموزش عالی مختلف است. دانشگاهها در تعیین شرایط پذیرش رشتههای خود استقلال زیادی دارند.
در مقطع کارشناسی، بسیاری از دورهها در انگلستان، ولز و ایرلند شمالی سه ساله هستند؛ دورههای کارشناسی ارشد نیز در بسیاری از دانشگاهها به صورت یکساله ارائه میشوند. (Study UK)
یکی از تفاوتهای مهم انگلیس با بسیاری از کشورهای اروپایی، کوتاهتر بودن بسیاری از دورههای کارشناسی ارشد است؛ بنابراین با وجود شهریه بالاتر، طول دوره تحصیل میتواند هزینه کلی را تا حدی کنترل کند.
مقاطع تحصیلی
| مقطع | پرتغال | انگلیس |
|---|---|---|
| کارشناسی | معمولاً ۳ تا ۴ سال | معمولاً ۳ سال |
| کارشناسی ارشد | حدود ۱.۵ تا ۲ سال | معمولاً ۱ سال |
| دکتری | معمولاً حدود ۳ تا ۴ سال یا بیشتر | معمولاً ۳ تا ۴ سال |
| ساختار واحدها | ECTS | Credit/Module-based |
| زبان | پرتغالی و انگلیسی | عمدتاً انگلیسی |
دانشگاههای دولتی و خصوصی
پرتغال هم دانشگاههای دولتی و هم خصوصی دارد. شهریه در مؤسسات خصوصی توسط خود مؤسسه تعیین میشود و در مؤسسات دولتی نیز مبلغ شهریه و شرایط پرداخت به قوانین و تصمیمات مؤسسه بستگی دارد. (DGES)
در انگلیس نیز دانشگاههای دولتی و خصوصی به شکل رایج آمریکایی وجود ندارند و بخش عمده آموزش عالی توسط دانشگاههای مستقل و عمدتاً دارای بودجه عمومی ارائه میشود. برای دانشجویان بینالمللی، شهریه معمولاً بر اساس دانشگاه، رشته و مقطع تعیین میشود.
بهترین دانشگاههای پرتغال و انگلیس
بهترین دانشگاههای پرتغال
بر اساس QS World University Rankings 2026، تعدادی از دانشگاههای پرتغال در رتبههای قابلتوجه جهانی قرار دارند. برای نمونه:
| دانشگاه | رتبه QS 2026 |
|---|---|
| University of Lisbon | 230 |
| University of Porto | =237 |
| University of Coimbra | =347 |
این رتبهها نشان میدهند که پرتغال تنها یک مقصد اقتصادی برای تحصیل نیست و دانشگاههای آن نیز در رتبهبندیهای بینالمللی جایگاه قابلتوجهی دارند.
بهترین دانشگاههای انگلیس
انگلیس از نظر تعداد دانشگاههای حاضر در رتبههای بالای جهانی وضعیت بسیار قدرتمندی دارد. در QS 2026، دانشگاههایی مانند:
-
دانشگاه رتبه جهانی QS 2026 Imperial College London 2 University of Oxford 4 University of Cambridge 6 University College London (UCL) 9 King’s College London (KCL) 31 University of Edinburgh 34 University of Manchester 35
در میان دانشگاههای مطرح جهان قرار گرفتهاند. رتبهبندی QS 2026 بیش از ۱۵۰۰ دانشگاه را در سراسر جهان پوشش میدهد. (Top Universities)
مقایسه رتبه دانشگاهها
| شاخص | پرتغال | انگلیس |
|---|---|---|
| دانشگاههای بسیار برتر جهان | محدودتر | بسیار زیاد |
| تنوع دانشگاههای Top 100 | کمتر | بسیار بالا |
| دانشگاههای پژوهشمحور | مناسب | بسیار قوی |
| اعتبار بینالمللی | بالا | بسیار بالا |
| تنوع رشته در دانشگاههای برتر | مناسب | بسیار گسترده |
بنابراین اگر معیار اصلی، تعداد دانشگاههای بسیار برتر جهان باشد، انگلیس برتری مشخصی نسبت به پرتغال دارد.
مقایسه شهریه دانشگاههای پرتغال و انگلیس
یکی از مهمترین تفاوتها بین این دو کشور، هزینه تحصیل است.
در انگلیس، طبق اطلاعات Study UK، شهریه دانشجویان بینالمللی در مقطع کارشناسی حدود £11,400 تا £38,000 در سال و در مقاطع تحصیلات تکمیلی حدود £9,000 تا £30,000 متغیر است. رقم دقیق به دانشگاه، رشته و مقطع بستگی دارد. (Study UK)
در پرتغال یک رقم واحد برای تمام دانشگاهها وجود ندارد و شهریه توسط مؤسسه و برنامه تحصیلی تعیین میشود؛ بنابراین برای مقایسه دقیق باید شهریه همان رشته و دانشگاه بررسی شود. DGES نیز تأکید میکند که شرایط و هزینهها در سطح مؤسسات متفاوت است. (DGES)
شهریه کارشناسی
| کشور | وضعیت شهریه دانشجوی بینالمللی |
|---|---|
| پرتغال | معمولاً پایینتر؛ متغیر بر اساس دانشگاه و رشته |
| انگلیس | حدود £11,400 تا £38,000 در سال |
(Study UK)
شهریه کارشناسی ارشد
در انگلیس، شهریه بینالمللی تحصیلات تکمیلی حدود £9,000 تا £30,000 اعلام شده است. (Study UK)
در پرتغال نیز مبلغ بر اساس دانشگاه و برنامه تحصیلی تعیین میشود و ممکن است بین رشتههای مختلف تفاوت زیادی داشته باشد.
شهریه دکتری
در هر دو کشور، شهریه دکتری به دانشگاه، رشته، وضعیت دانشجو و نوع برنامه وابسته است. در پرتغال، مبلغ شهریه دکتری توسط مؤسسه آموزش عالی تعیین میشود. (DGES)
در انگلیس نیز دورههای پژوهشی معمولاً ساختار مالی متفاوتی نسبت به دورههای taught دارند و امکان استفاده از فاند یا scholarship در این مقطع اهمیت بیشتری پیدا میکند.
هزینه رشتههای پزشکی و مهندسی
رشتههای پزشکی، مهندسی، علوم آزمایشگاهی و برخی رشتههای تخصصی معمولاً به دلیل امکانات آزمایشگاهی، بالینی یا عملی، هزینه بیشتری نسبت به بسیاری از رشتههای نظری دارند.
بنابراین مقایسه هزینه تحصیل پرتغال و انگلیس باید رشتهمحور باشد و صرفاً بر اساس میانگین شهریه کشور انجام نشود.
مقایسه هزینه زندگی دانشجویی پرتغال و انگلیس
هزینه زندگی یکی از مهمترین نقاط تفاوت این دو کشور است.
طبق Study UK، هزینه زندگی یک دانشجوی بینالمللی در انگلیس حدود £1,300 تا £1,400 در ماه در لندن و حدود £900 تا £1,300 در ماه در سایر مناطق انگلیس برآورد شده است. این ارقام هزینههایی مانند مسکن، قبوض، مواد غذایی و سایر هزینههای روزمره را دربر میگیرند. (Study UK)
در پرتغال، هزینه زندگی معمولاً پایینتر از لندن و بسیاری از شهرهای بزرگ انگلیس است، هرچند شهرهایی مانند لیسبون و پورتو در سالهای اخیر با افزایش هزینه مسکن روبهرو شدهاند.
هزینه خوابگاه
خوابگاه دانشگاهی یا اقامتگاه دانشجویی در هر دو کشور میتواند یکی از گزینههای اقتصادیتر نسبت به اجاره آپارتمان مستقل باشد، اما ظرفیت، قیمت و شرایط آن از دانشگاهی به دانشگاه دیگر متفاوت است.
هزینه اجاره خانه دانشجویی
| مورد | پرتغال | انگلیس |
|---|---|---|
| اتاق دانشجویی | معمولاً ارزانتر | معمولاً گرانتر |
| اجاره در پایتخت | لیسبون نسبتاً گرانتر | لندن بسیار گرانتر |
| اجاره خارج از پایتخت | معمولاً مناسبتر | میتواند اختلاف قابلتوجهی داشته باشد |
| اجاره خانه مستقل | بالا نسبت به اتاق مشترک | معمولاً بسیار پرهزینهتر |
هزینه خوراک
هزینه خوراک در پرتغال معمولاً پایینتر از انگلیس است، اگرچه نوع خرید، شهر و سبک زندگی دانشجو تأثیر زیادی دارد.
هزینه حملونقل
حملونقل عمومی در هر دو کشور برای دانشجویان اهمیت زیادی دارد. Study UK برای انگلیس، خارج از لندن، میانگین حدود £54 در ماه برای حملونقل عمومی را ذکر میکند. (Study UK)
هزینه ماهانه دانشجو
| کشور | برآورد کلی |
|---|---|
| پرتغال | معمولاً پایینتر |
| انگلیس خارج از لندن | حدود £900–£1,300 |
| لندن | حدود £1,300–£1,400 |
ارقام انگلیس مربوط به برآورد Study UK هستند و برای پرتغال نمیتوان یک رقم رسمی واحد برای تمام شهرها اعلام کرد؛ هزینه واقعی به شهر و نوع اقامت بستگی دارد. (Study UK)
مقایسه زبان تحصیل در پرتغال و انگلیس
دورههای انگلیسیزبان پرتغال
اگرچه زبان اصلی آموزش در بسیاری از برنامههای پرتغال پرتغالی است، دانشگاههای این کشور بهخصوص در مقاطع کارشناسی ارشد و دکتری دورههای انگلیسیزبان نیز ارائه میکنند.
با این حال، تعداد دورههای انگلیسیزبان در پرتغال به اندازه انگلیس نیست و متقاضی باید پیش از درخواست، زبان رسمی همان برنامه را در سایت دانشگاه بررسی کند.
تحصیل به زبان انگلیسی در انگلیس
انگلیس از این نظر مزیت بسیار واضحی دارد؛ زبان اصلی آموزش عالی انگلیسی است و دانشجوی بینالمللی معمولاً برای تحصیل در محیط دانشگاهی نیازمند اثبات سطح زبان انگلیسی است.
اهمیت مدرک زبان
در هر دو کشور ممکن است دانشگاه بر اساس مقطع و رشته، مدرک زبان مشخصی درخواست کند.
در انگلیس، UCAS تأکید میکند که شرایط ورود توسط خود دانشگاهها و مؤسسات تعیین میشود و دانشجویان بینالمللی ممکن است نیاز داشته باشند مهارت زبان انگلیسی خود را اثبات کنند. (UCAS)
بنابراین صرف داشتن مدرک IELTS یا آزمون مشابه به معنای پذیرش قطعی نیست و باید حداقل نمره و نوع آزمون مورد قبول همان دانشگاه بررسی شود.
شرایط پذیرش دانشگاههای پرتغال و انگلیس
مدارک مورد نیاز
مدارک رایج شامل موارد زیر است:
- پاسپورت
- مدرک تحصیلی
- ریزنمرات
- مدرک زبان
- رزومه در صورت نیاز
- انگیزهنامه در برخی رشتهها
- توصیهنامه در برخی برنامهها
- نمونه کار برای بعضی رشتهها
- مدارک مربوط به سوابق پژوهشی برای برخی دورههای تحصیلات تکمیلی
معدل و سوابق تحصیلی
حداقل معدل به دانشگاه و رشته بستگی دارد. نمیتوان یک حداقل معدل یکسان برای تمام دانشگاههای پرتغال یا انگلیس تعیین کرد.
در انگلیس، UCAS نیز صراحتاً اعلام میکند که شرایط پذیرش با توجه به رشته، دانشگاه و ارائهدهنده دوره متفاوت است. (UCAS)
در پرتغال نیز DGES اعلام میکند که دانشگاهها و پلیتکنیکها ممکن است شرایط، مدارک و مهلتهای متفاوتی برای پذیرش داشته باشند. (DGES)
مدرک زبان
| مورد | پرتغال | انگلیس |
|---|---|---|
| زبان اصلی | پرتغالی | انگلیسی |
| دوره انگلیسیزبان | وجود دارد | بسیار گسترده |
| نیاز به اثبات زبان | بسته به برنامه | معمولاً مورد نیاز |
| آزمون رایج | IELTS/TOEFL و سایر گزینههای مورد قبول دانشگاه | IELTS/TOEFL و سایر آزمونهای مورد قبول دانشگاه |
شرایط رشتههای مختلف
شرایط رشتههای پزشکی، دندانپزشکی، معماری، هنر، مهندسی و رشتههای پژوهشمحور میتواند با رشتههای عمومی تفاوت زیادی داشته باشد.
به همین دلیل برای یک متقاضی پزشکی یا مهندسی، مقایسه کشورها بدون بررسی دانشگاه و برنامه مشخص ممکن است نتیجه دقیقی نداشته باشد.
مقایسه بورسیههای تحصیلی پرتغال و انگلیس
بورسیههای دانشگاهی
هر دو کشور دانشگاههایی دارند که بخشی از شهریه یا هزینههای دانشجو را از طریق scholarship یا grant پوشش میدهند.
در پرتغال، اطلاعات مربوط به بورسیه و حمایتهای آموزش عالی از طریق DGES و دانشگاهها قابل پیگیری است. (DGES)
در انگلیس نیز دانشگاهها و سازمانهای مختلف بورسیههای متنوعی برای دانشجویان بینالمللی ارائه میکنند.
بورسیههای دولتی
انگلیس از نظر تنوع بورسیههای شناختهشده بینالمللی وضعیت بسیار خوبی دارد. برنامههایی مانند Chevening، GREAT و Commonwealth از مهمترین نمونهها هستند. (Study UK)
برای نمونه، در سال تحصیلی 2026-27 بیش از ۱۴۰ بورسیه GREAT از سوی بیش از ۶۰ دانشگاه در بریتانیا ارائه میشود و مبلغ GREAT Scholarship برابر با £10,000 برای شهریه برخی دورههای یکساله کارشناسی ارشد است. البته این برنامه برای کشورهای مشخصی در دسترس است و همه ملیتها واجد شرایط نیستند. (Study UK)
کمکهزینههای دانشجویی
کمکهزینه میتواند به شکل:
- تخفیف شهریه
- scholarship کامل
- scholarship جزئی
- کمکهزینه پژوهشی
- کمکهزینه زندگی
- فاند دکتری
ارائه شود.
در انگلیس، فرصتهای تأمین مالی برای دانشجویان تحصیلات تکمیلی معمولاً گستردهتر و ساختاریافتهتر است، اما رقابت برای بورسیههای کامل نیز بالاست.
مقایسه ویزای تحصیلی پرتغال و انگلیس
شرایط دریافت ویزای دانشجویی پرتغال
دانشجوی غیراروپایی برای تحصیل بلندمدت در پرتغال معمولاً باید فرآیند ویزای اقامت تحصیلی را طی کند.
دولت پرتغال برای ویزای اقامت تحصیلی مدارکی مانند پاسپورت، فرم درخواست، عکس، بیمه، مدارک مربوط به پذیرش و سایر مدارک موردنیاز را در فرآیند درخواست در نظر گرفته است. صفحه رسمی gov.pt مدت بررسی اعلامشده را ۶۰ روز کاری و هزینه ویزا را ۹۰ یورو ذکر میکند؛ با این حال خود دولت پرتغال توصیه کرده است برای اطلاعات بهروز، اطلاعات کنسولی مربوطه نیز بررسی شود. (Government of Portugal)
پس از ورود، دانشجوی آموزش عالی میتواند برای اجازه اقامت تحصیلی اقدام کند. AIMA نیز برای دانشجویان آموزش عالی، مدارکی مانند پاسپورت، ویزای اقامت، مدرک محل اقامت، مدرک پرداخت شهریه و بیمه درمانی را در فرآیند اقامت مشخص کرده است. (AIMA)
شرایط دریافت Student Visa انگلیس
برای تحصیل در انگلیس، دانشجوی بینالمللی واجد شرایط باید برای Student Visa اقدام کند.
یکی از مدارک کلیدی، Confirmation of Acceptance for Studies یا CAS است. همچنین متقاضی باید شرایط مربوط به دوره تحصیلی، زبان انگلیسی و توانایی مالی را رعایت کند. (GOV.UK)
هزینه درخواست Student Visa در حال حاضر £558 اعلام شده است. (GOV.UK)
مدارک مالی مورد نیاز
در انگلیس، متقاضی باید علاوه بر هزینههای دوره، در صورت مشمول بودن، مبلغ مشخصی را برای هزینه زندگی نشان دهد.
طبق مقررات فعلی:
| محل تحصیل | مبلغ مورد نیاز برای زندگی |
|---|---|
| لندن | £1,529 در ماه |
| خارج از لندن | £1,171 در ماه |
| حداکثر دوره قابل محاسبه | ۹ ماه |
(GOV.UK)
بنابراین برای حداکثر ۹ ماه، مبلغ زندگی به £13,761 در لندن یا £10,539 خارج از لندن میرسد؛ البته شهریه دوره نیز جداگانه باید در محاسبات مالی در نظر گرفته شود.
همچنین طبق GOV.UK، معمولاً متقاضی باید مبلغ مورد نیاز را برای ۲۸ روز متوالی در حساب داشته باشد. (GOV.UK)
زمان بررسی درخواست ویزا
| کشور | زمان اعلامشده |
|---|---|
| پرتغال | ۶۰ روز کاری طبق gov.pt |
| انگلیس، درخواست از خارج کشور | معمولاً ۳ هفته |
| انگلیس، درخواست از داخل کشور | معمولاً ۸ هفته |
توجه داشته باشید زمانهای اعلامشده، زمان استاندارد بررسی هستند و در پروندههای پیچیده یا مواردی که بررسی مدارک بیشتری نیاز دارند، ممکن است طولانیتر شوند.
امکانات دانشجویی و تجربه تحصیل
زندگی دانشجویی
پرتغال معمولاً محیطی آرامتر و هزینههای روزمره پایینتری نسبت به بسیاری از شهرهای بزرگ انگلیس دارد. شهرهایی مانند لیسبون، پورتو و کویمبرا نیز جمعیت دانشجویی قابلتوجهی دارند.
در مقابل، انگلیس از نظر تعداد دانشگاهها، انجمنهای دانشجویی، رویدادهای علمی و فرهنگی و تنوع جمعیت بینالمللی بسیار گسترده است.
امکانات دانشگاهها
دانشگاههای مطرح هر دو کشور دارای:
- کتابخانه
- آزمایشگاه
- مراکز تحقیقاتی
- امکانات ورزشی
- انجمنهای دانشجویی
- خدمات مشاوره
- خدمات پشتیبانی دانشجویان بینالمللی
هستند.
البته سطح امکانات باید در سطح دانشگاه و پردیس بررسی شود، نه صرفاً کشور.
فرصتهای پژوهشی
انگلیس از نظر تعداد دانشگاههای پژوهشمحور و مراکز تحقیقاتی بینالمللی مزیت مهمی دارد. وجود دانشگاههای بسیار قدرتمند در حوزههای پزشکی، مهندسی، علوم پایه و علوم اجتماعی، این کشور را به مقصدی مهم برای دانشجویان پژوهشمحور تبدیل کرده است.
پرتغال نیز دارای دانشگاهها و مراکز تحقیقاتی معتبر است و برای دانشجویانی که به دنبال ورود به ساختار علمی اروپا هستند، گزینه قابلبررسی محسوب میشود.
محیط بینالمللی
هر دو کشور محیط دانشگاهی بینالمللی دارند، اما انگلیس به دلیل حضور تعداد زیادی از دانشگاههای بزرگ و زبان انگلیسی، معمولاً گزینه سادهتری برای دانشجویانی است که میخواهند تمام مسیر تحصیل را به انگلیسی طی کنند.
پرتغال بهتر است یا انگلیس برای تحصیل؟
مزایا و چالشهای تحصیل در پرتغال
مزایا
- هزینه تحصیل معمولاً پایینتر از انگلیس
- هزینه زندگی عموماً پایینتر
- عضویت در فضای آموزش عالی اروپا
- دانشگاههای معتبر و دارای رتبه جهانی
- آبوهوای مطلوبتر برای بسیاری از دانشجویان
- امکان تحصیل در برخی دورههای انگلیسیزبان
- شهرهای دانشجویی متنوع
معایب
- تعداد دانشگاههای بسیار برتر جهان کمتر از انگلیس است
- تعداد دورههای کاملاً انگلیسی محدودتر است
- برای زندگی روزمره، یادگیری پرتغالی میتواند مزیت مهمی باشد
- هزینه مسکن در شهرهایی مانند لیسبون افزایش یافته است
مزایا و چالشهای تحصیل در انگلیس
مزایا
- تعداد زیادی دانشگاه در رتبههای برتر جهانی
- اعتبار بسیار بالای دانشگاهها و مدارک
- تحصیل به زبان انگلیسی
- دورههای کارشناسی ارشد یکساله فراوان
- فرصتهای پژوهشی گسترده
- تنوع بسیار زیاد رشته و برنامه
- بورسیههای شناختهشده بینالمللی
چالشها
- شهریه بالا برای دانشجویان بینالمللی
- هزینه زندگی بالا
- هزینه بسیار زیاد زندگی در لندن
- الزامات مالی و ویزایی قابلتوجه
- رقابت بالا برای پذیرش دانشگاههای برتر و بورسیههای کامل
انتخاب مناسب بر اساس بودجه و هدف تحصیلی
| هدف دانشجو | گزینه مناسبتر |
|---|---|
| بودجه محدودتر | پرتغال |
| تحصیل در دانشگاههای Top جهانی | انگلیس |
| تحصیل به زبان انگلیسی | انگلیس |
| کاهش هزینه زندگی | پرتغال |
| کارشناسی ارشد کوتاهتر | انگلیس |
| ورود به فضای آموزش عالی اروپا | پرتغال |
| پژوهش در دانشگاههای بسیار مطرح | انگلیس |
| تجربه زندگی در کشور گرمتر | پرتغال |
| تنوع بسیار زیاد رشته و دانشگاه | انگلیس |
| تمرکز بر هزینه کلی تحصیل و زندگی | پرتغال |
در نهایت، انتخاب بین پرتغال و انگلیس نباید فقط بر اساس رتبه دانشگاه یا هزینه شهریه انجام شود. مقطع تحصیلی، رشته، بودجه، زبان، هدف از تحصیل و دانشگاه موردنظر همگی باید در تصمیم نهایی در نظر گرفته شوند.
برای مثال، ممکن است یک دانشجوی کارشناسی با بودجه محدود، پرتغال را انتخاب منطقیتری بداند؛ در حالی که برای یک دانشجوی کارشناسی ارشد که به دنبال یک دوره یکساله در یک دانشگاه بسیار معتبر است، انگلیس گزینه جذابتری باشد.
جمعبندی
پرتغال و انگلیس هر دو میتوانند مقصد مناسبی برای تحصیل دانشجویان بینالمللی باشند، اما مزیتهای آنها یکسان نیست. انگلیس از نظر اعتبار جهانی دانشگاهها، تعداد دانشگاههای برتر، تنوع رشتهها، دورههای انگلیسیزبان و فرصتهای پژوهشی در جایگاه قدرتمندی قرار دارد. در مقابل، پرتغال در بسیاری از موارد از نظر هزینه تحصیل و زندگی، حضور در سیستم آموزش عالی اروپا و سبک زندگی مقرونبهصرفهتر، گزینه جذابتری است.
بررسی شهریهها نیز نشان میدهد که تفاوت هزینه میتواند قابلتوجه باشد. برای نمونه، Study UK شهریه دانشجویان بینالمللی را در مقطع کارشناسی حدود £11,400 تا £38,000 و در تحصیلات تکمیلی حدود £9,000 تا £30,000 اعلام میکند. (Study UK)
از طرف دیگر، پرتغال الزاماً به معنی تحصیل ارزان در تمام دانشگاهها و رشتهها نیست و هزینه نهایی باید بر اساس دانشگاه، شهر و رشته محاسبه شود.
بنابراین اگر اعتبار جهانی دانشگاه و تحصیل کاملاً انگلیسی اولویت شماست، انگلیس میتواند انتخاب مناسبتری باشد؛ اما اگر کنترل هزینهها و تحصیل در یک کشور اروپایی با هزینه زندگی معمولاً پایینتر برایتان اهمیت بیشتری دارد، پرتغال ارزش بررسی جدی دارد.
سوالات متداول
۱. پرتغال برای تحصیل بهتر است یا انگلیس؟
به هدف و بودجه دانشجو بستگی دارد. انگلیس از نظر رتبه و اعتبار دانشگاهی مزیت بیشتری دارد، در حالی که پرتغال معمولاً از نظر هزینه تحصیل و زندگی گزینه اقتصادیتری است.
۲. آیا تحصیل در پرتغال ارزانتر از انگلیس است؟
در بسیاری از موارد بله، اما نمیتوان برای تمام دانشگاهها و رشتهها حکم یکسانی صادر کرد. شهریه پرتغال بر اساس دانشگاه و برنامه تعیین میشود، در حالی که شهریه دانشجویان بینالمللی در انگلیس میتواند به دهها هزار پوند در سال برسد. (Study UK)
۳. آیا دانشگاههای پرتغال معتبر هستند؟
بله. دانشگاههایی مانند University of Lisbon، University of Porto و University of Coimbra در رتبهبندی QS 2026 جایگاه جهانی قابلتوجهی دارند. (Top Universities)
۴. آیا مدرک دانشگاههای انگلیس اعتبار بیشتری دارد؟
برخی دانشگاههای انگلیس در رتبهبندیهای جهانی جایگاه بسیار بالایی دارند و مدارک آنها در سطح بینالمللی شناختهشده هستند. با این حال، اعتبار مدرک باید بر اساس دانشگاه، رشته و هدف شغلی یا تحصیلی ارزیابی شود.
۵. آیا در پرتغال میتوان به زبان انگلیسی تحصیل کرد؟
بله. برخی دانشگاهها و برنامههای پرتغال دورههای انگلیسیزبان ارائه میکنند، بهخصوص در مقاطع بالاتر؛ اما تعداد آنها از انگلیس کمتر است.
۶. آیا تمام دورههای دانشگاهی انگلیس به زبان انگلیسی هستند؟
زبان اصلی آموزش عالی در انگلیس انگلیسی است و دانشجویان بینالمللی معمولاً باید سطح زبان موردنیاز دانشگاه را اثبات کنند. شرایط دقیق توسط دانشگاه و رشته تعیین میشود. (UCAS)
۷. هزینه زندگی دانشجویی در انگلیس چقدر است؟
Study UK هزینه زندگی را برای یک دانشجوی بینالمللی حدود £1,300 تا £1,400 در ماه در لندن و £900 تا £1,300 در ماه در سایر مناطق انگلیس برآورد کرده است. (Study UK)
۸. هزینه زندگی در پرتغال کمتر است یا انگلیس؟
به طور کلی پرتغال هزینه زندگی پایینتری دارد، هرچند شهر و نوع مسکن تأثیر زیادی دارد. لیسبون نیز میتواند برای دانشجویان نسبتاً پرهزینه باشد.
۹. کارشناسی ارشد در پرتغال کوتاهتر است یا انگلیس؟
بسیاری از دورههای کارشناسی ارشد انگلیس یکساله هستند، در حالی که کارشناسی ارشد پرتغال معمولاً ۹۰ تا ۱۲۰ واحد ECTS و حدود سه تا چهار ترم دارد. (DGES)
۱۰. برای تحصیل در انگلیس چه مقدار تمکن مالی لازم است؟
طبق مقررات فعلی Student Visa، برای هزینه زندگی باید ماهانه £1,529 در لندن یا £1,171 خارج از لندن، حداکثر برای ۹ ماه، نشان داده شود؛ هزینه دوره نیز جداگانه در محاسبات مالی لحاظ میشود. (GOV.UK)
۱۱. آیا برای ویزای انگلیس باید شهریه دانشگاه را هم اثبات کرد؟
بله، در صورت مشمول بودن باید مبلغ شهریه موردنیاز طبق CAS در کنار مبلغ مربوط به هزینه زندگی در نظر گرفته شود. (GOV.UK)
۱۲. ویزای تحصیلی انگلیس چقدر طول میکشد؟
برای درخواست از خارج انگلیس، زمان استاندارد اعلامشده معمولاً ۳ هفته است. درخواستهای داخل انگلیس معمولاً تا حدود ۸ هفته زمان استاندارد دارند. (GOV.UK)
۱۳. بررسی ویزای تحصیلی پرتغال چقدر زمان میبرد؟
در صفحه رسمی gov.pt، مدت بررسی ویزای اقامت برای تحصیل ۶۰ روز کاری اعلام شده است. (Government of Portugal)
۱۴. هزینه ویزای تحصیلی پرتغال چقدر است؟
در صفحه رسمی دولت پرتغال، هزینه ویزای اقامت تحصیلی ۹۰ یورو اعلام شده است. (Government of Portugal)
۱۵. هزینه Student Visa انگلیس چقدر است؟
هزینه درخواست Student Visa در GOV.UK در حال حاضر £558 اعلام شده است. (GOV.UK)
۱۶. آیا پرتغال برای دانشجویان بینالمللی بورسیه دارد؟
بله. بورسیهها و حمایتهای مالی مختلفی وجود دارد، اما شرایط آنها به دانشگاه، مقطع، رشته و ملیت دانشجو بستگی دارد. (DGES)
۱۷. آیا انگلیس بورسیه بیشتری برای دانشجویان بینالمللی دارد؟
انگلیس مجموعه متنوعی از بورسیههای دانشگاهی و دولتی دارد. Chevening، GREAT و Commonwealth از شناختهشدهترین برنامهها هستند. (Study UK)
۱۸. آیا بورسیه GREAT برای همه دانشجویان قابل دریافت است؟
خیر. GREAT Scholarship برای کشورهای مشخصی ارائه میشود. در سال تحصیلی 2026-27 بیش از ۱۴۰ بورسیه در بیش از ۶۰ دانشگاه ارائه شده، اما فهرست کشورهای واجد شرایط محدود است. (Study UK)
۱۹. برای پذیرش دانشگاه پرتغال چه مدارکی لازم است؟
مدارک دقیق به دانشگاه و رشته بستگی دارد، اما معمولاً مدرک تحصیلی، ریزنمرات، مدرک زبان و مدارک هویتی مورد نیاز هستند. دانشگاه ممکن است مدارک دیگری نیز درخواست کند. (DGES)
۲۰. آیا شرایط پذیرش دانشگاههای انگلیس یکسان است؟
خیر. دانشگاهها و رشتهها شرایط متفاوتی دارند و ممکن است حداقل معدل، مدارک تحصیلی، نمره زبان و الزامات دیگری تعیین کنند. (UCAS)
۲۱. برای تحصیل در پرتغال یادگیری زبان پرتغالی ضروری است؟
برای همه دورهها الزامی نیست؛ اگر برنامه به انگلیسی ارائه شود، ممکن است نیاز اصلی شما اثبات زبان انگلیسی باشد. با این حال، یادگیری پرتغالی برای زندگی روزمره و تعامل بهتر با محیط محلی مزیت مهمی است.
۲۲. آیا انگلیس برای تحصیل به زبان انگلیسی گزینه بهتری است؟
بله. اگر اولویت شما تحصیل کامل به زبان انگلیسی باشد، انگلیس از این نظر مزیت بسیار مشخصی دارد.
۲۳. برای تحصیل پزشکی پرتغال بهتر است یا انگلیس؟
پاسخ به دانشگاه، زبان برنامه، شهریه، شرایط پذیرش و هدف حرفهای بستگی دارد. پزشکی در هر دو کشور شرایط تخصصی دارد و باید دانشگاه و برنامه مشخص بررسی شود.
۲۴. برای تحصیل مهندسی پرتغال بهتر است یا انگلیس؟
انگلیس دانشگاههای پژوهشمحور بسیار قدرتمندی در مهندسی دارد، اما پرتغال نیز دانشگاههای معتبر مهندسی ارائه میکند. در این مقایسه، بودجه و دانشگاه موردنظر اهمیت زیادی دارد.
۲۵. آیا مدرک پرتغال در اروپا معتبر است؟
مدارک دانشگاههای معتبر پرتغال در چارچوب آموزش عالی اروپا قرار دارند؛ با این حال، برای برخی مشاغل regulated ممکن است فرآیند جداگانهای برای شناسایی یا معادلسازی مدرک لازم باشد.
۲۶. آیا مدرک انگلیس در اروپا قابل استفاده است؟
مدرک دانشگاههای معتبر انگلیس از نظر علمی و بینالمللی شناختهشده است، اما بعد از Brexit، برای برخی اهداف حرفهای یا ادامه تحصیل در کشورهای اروپایی ممکن است نیاز به بررسی مقررات کشور مقصد و فرآیند recognition وجود داشته باشد.
۲۷. برای بودجه محدود پرتغال بهتر است یا انگلیس؟
در حالت کلی پرتغال گزینه مناسبتری برای کنترل هزینههاست، اما باید شهریه دانشگاه و هزینه مسکن شهر موردنظر را به صورت جداگانه محاسبه کرد.
۲۸. برای دانشگاههای برتر جهان پرتغال بهتر است یا انگلیس؟
اگر معیار تعداد و تنوع دانشگاههای بسیار برتر جهان باشد، انگلیس برتری قابلتوجهی دارد. رتبهبندی QS 2026 نیز حضور گسترده دانشگاههای انگلیس در ردههای بالای جهانی را نشان میدهد. (Top Universities)
۲۹. آیا پرتغال برای دانشجویان ایرانی گزینه مناسبی است؟
پرتغال میتواند برای دانشجویانی که به دنبال تحصیل در اروپا با هزینهای معمولاً پایینتر از انگلیس هستند گزینه قابلبررسی باشد؛ اما شرایط پذیرش، زبان دوره، شهریه و فرآیند ویزا باید برای هر پرونده به صورت جداگانه بررسی شود.
۳۰. در نهایت پرتغال را انتخاب کنیم یا انگلیس؟
اگر بودجه، هزینه زندگی و حضور در اتحادیه اروپا اولویت شماست، پرتغال میتواند انتخاب مناسبتری باشد. اگر دانشگاههای Top جهانی، تحصیل به زبان انگلیسی و تنوع بسیار زیاد دورهها اولویت شماست، انگلیس انتخاب قدرتمندتری خواهد بود.
