تحصیل در پرتغال یا یونان؛ کدام کشور برای دانشجویان مناسبتر است؟
انتخاب کشور مناسب برای تحصیل در اروپا یکی از مهمترین تصمیمهایی است که دانشجویان بینالمللی پیش از مهاجرت تحصیلی با آن روبهرو میشوند. در سالهای اخیر، علاوه بر کشورهایی مانند آلمان، فرانسه، هلند و ایتالیا، کشورهای جنوبی اروپا مانند پرتغال و یونان نیز مورد توجه متقاضیان تحصیل قرار گرفتهاند. هر دو کشور عضو اتحادیه اروپا و منطقه شنگن هستند و دانشگاههایی با سابقه طولانی و برنامههای تحصیلی متنوع دارند.
پرتغال و یونان از نظر آبوهوا، سبک زندگی، هزینههای روزمره و فضای فرهنگی شباهتهایی دارند، اما شرایط تحصیل در آنها یکسان نیست. تفاوت در زبان آموزش، تعداد برنامههای انگلیسیزبان، شهریه دانشگاه، هزینه زندگی، ساختار دانشگاهها، شرایط پذیرش و فرصتهای بورسیه باعث میشود انتخاب میان این دو کشور به شرایط شخصی هر دانشجو وابسته باشد.
برای یک دانشجوی ایرانی، موضوع فقط انتخاب یک کشور اروپایی نیست. باید مشخص شود که کدام دانشگاه رشته موردنظر را ارائه میکند، زبان دوره چیست، شهریه سالانه چقدر است، هزینه زندگی در شهر محل تحصیل چقدر خواهد بود، چه مدارکی برای پذیرش نیاز است و آیا امکان دریافت ویزای تحصیلی با شرایط متقاضی وجود دارد.
در این مقاله، شرایط تحصیل در پرتغال و یونان را از جنبههای مختلف بررسی میکنیم؛ از دانشگاهها و رتبهبندی جهانی گرفته تا شهریه، هزینه زندگی، زبان تحصیل، پذیرش، بورسیه، ویزای تحصیلی و شرایط زندگی دانشجویی.
پرتغال و یونان برای تحصیل در یک نگاه
پرتغال و یونان هر دو دارای نظام آموزش عالی اروپایی هستند و دانشجویان بینالمللی میتوانند در مقاطع کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری برای دانشگاههای این دو کشور درخواست پذیرش کنند.
در پرتغال، آموزش عالی شامل دانشگاهها و مؤسسات پلیتکنیک است. دانشگاهها معمولاً تمرکز بیشتری بر آموزش آکادمیک و پژوهش دارند، در حالی که مؤسسات پلیتکنیک رویکرد کاربردیتری دارند.
در یونان نیز دانشگاههای دولتی بخش مهمی از نظام آموزش عالی را تشکیل میدهند. این دانشگاهها در رشتههای علوم انسانی، علوم پایه، مهندسی، پزشکی، اقتصاد، مدیریت و سایر حوزهها برنامههای مختلفی ارائه میکنند.
یکی از مهمترین موارد برای دانشجویان بینالمللی، زبان تحصیل است. زبان اصلی آموزش در پرتغال پرتغالی و در یونان یونانی است، اما در هر دو کشور برنامههایی به زبان انگلیسی نیز وجود دارد. با این حال، تعداد و نوع دورههای انگلیسیزبان در هر دانشگاه و رشته متفاوت است.
| معیار | پرتغال | یونان |
|---|---|---|
| مقاطع اصلی | کارشناسی، ارشد، دکتری | کارشناسی، ارشد، دکتری |
| زبان اصلی آموزش | پرتغالی | یونانی |
| دورههای انگلیسیزبان | وجود دارد | وجود دارد |
| دانشگاههای دولتی | دارد | دارد |
| دانشگاههای خصوصی | دارد | دارد |
| عضویت در اتحادیه اروپا | دارد | دارد |
| عضویت در شنگن | دارد | دارد |
| هزینه تحصیل | وابسته به دانشگاه و رشته | وابسته به دانشگاه و رشته |
| هزینه زندگی | وابسته به شهر | وابسته به شهر |
| ویزای تحصیلی برای دانشجویان ایرانی | موردنیاز | موردنیاز |
این جدول فقط یک نمای کلی ارائه میکند. برای تصمیمگیری واقعی، باید دانشگاه و برنامه تحصیلی مشخص را در هر دو کشور با یکدیگر مقایسه کرد.
سیستم آموزش عالی پرتغال
سیستم آموزش عالی پرتغال از دو مسیر اصلی دانشگاهی و پلیتکنیک تشکیل شده است. دانشگاهها بیشتر بر آموزش نظری، علمی و پژوهشی تمرکز دارند و مؤسسات پلیتکنیک معمولاً آموزش کاربردیتر و نزدیکتری به نیازهای تخصصی ارائه میکنند.
دانشجو میتواند در پرتغال در مقطع کارشناسی، کارشناسی ارشد یا دکتری تحصیل کند. طول دوره به رشته و ساختار برنامه بستگی دارد و در بسیاری از برنامهها از چارچوب اروپایی ECTS استفاده میشود.
در مقطع کارشناسی، بسیاری از دورهها به زبان پرتغالی ارائه میشوند، اما برنامههای انگلیسیزبان نیز وجود دارند. در مقاطع کارشناسی ارشد و دکتری، تنوع دورههای انگلیسیزبان بیشتر است و دانشجویان بینالمللی گزینههای بیشتری برای انتخاب پیدا میکنند.
دانشگاههای پرتغال همچنین در برنامههای تبادل دانشجو و همکاریهای علمی اروپایی حضور دارند. این موضوع برای دانشجویانی که به دنبال تجربه تحصیلی بینالمللی در چارچوب اروپا هستند اهمیت دارد.
یکی از نکات مهم این است که نباید صرفاً بر اساس نام کشور تصمیم گرفت. ممکن است یک رشته در دانشگاهی معتبر در پرتغال فقط به زبان پرتغالی ارائه شود، در حالی که همان رشته در دانشگاه دیگری به زبان انگلیسی تدریس شود.
بنابراین جستوجوی مناسب برای اپلای باید به شکل زیر انجام شود:
رشته + مقطع + دانشگاه + زبان دوره + شهریه
این روش بسیار دقیقتر از جستوجوی کلی «تحصیل در پرتغال» است.
سیستم آموزش عالی یونان
نظام آموزش عالی یونان نیز سابقه طولانی دارد و دانشگاههای دولتی این کشور در رشتههای مختلف فعالیت میکنند.
یکی از دانشگاههای شاخص یونان، National Technical University of Athens یا دانشگاه فنی ملی آتن است که در حوزههای مهندسی و فناوری فعالیت گستردهای دارد. این دانشگاه در QS World University Rankings 2026 رتبه ۳۵۵ را به دست آورده است.
National and Kapodistrian University of Athens نیز از دانشگاههای قدیمی و مهم یونان است. این دانشگاه در سال ۱۸۳۷ تأسیس شده و در QS 2026 رتبه ۳۹۰ را داشته است.
یونان نیز مانند پرتغال برنامههایی به زبان انگلیسی ارائه میکند. International Hellenic University یکی از نمونههای قابل توجه است و برخی برنامههای کارشناسی و کارشناسی ارشد آن به زبان انگلیسی ارائه میشوند.
در نتیجه، دانشجویانی که قصد تحصیل به زبان انگلیسی در یونان را دارند باید برنامههای بینالمللی دانشگاهها را بهصورت جداگانه بررسی کنند.
دانشگاههای برتر پرتغال و یونان
یکی از معیارهای مهم برای دانشجویان بینالمللی، اعتبار دانشگاه است. رتبهبندیهای بینالمللی میتوانند برای یک مقایسه اولیه مفید باشند، اما نباید تنها معیار انتخاب دانشگاه باشند.
برای مثال، QS در رتبهبندی جهانی ۲۰۲۶ بیش از ۱۵۰۰ دانشگاه را در بیش از ۱۰۰ مقصد بررسی کرده است. این رتبهبندی معیارهایی مانند شهرت علمی و شاخصهای مختلف دانشگاهی را در نظر میگیرد.
دانشگاههای مطرح پرتغال
برخی از دانشگاههای شناختهشده پرتغال عبارتاند از:
- University of Lisbon
- University of Porto
- NOVA University Lisbon
- University of Coimbra
- University of Aveiro
- University of Minho
University of Lisbon در QS World University Rankings 2026 در رتبه ۲۳۰ قرار داشته است. این دانشگاه یکی از بزرگترین مؤسسات آموزش عالی پرتغال است و در رشتههای مختلف برنامه ارائه میکند.
University of Porto نیز از دانشگاههای مهم پرتغال است و در حوزههای مختلف علمی و پژوهشی فعالیت دارد.
University of Coimbra نیز به دلیل قدمت تاریخی و جایگاه دانشگاهی خود شناخته شده است.
دانشگاههای مطرح یونان
در یونان نیز دانشگاههای متعددی در رتبهبندیهای بینالمللی حضور دارند، از جمله:
- National Technical University of Athens
- National and Kapodistrian University of Athens
- Aristotle University of Thessaloniki
- University of Crete
- University of Patras
- Athens University of Economics and Business
طبق اطلاعات QS، دانشگاه فنی ملی آتن در رتبه ۳۵۵ و دانشگاه ملی و کاپودیستری آتن در رتبه ۳۹۰ رتبهبندی جهانی ۲۰۲۶ قرار داشتهاند.
جدول مقایسه برخی دانشگاههای مطرح
| کشور | دانشگاه | QS 2026 |
|---|---|---|
| پرتغال | University of Lisbon | 230 |
| یونان | National Technical University of Athens | 355 |
| یونان | National and Kapodistrian University of Athens | 390 |
| یونان | Aristotle University of Thessaloniki | 485 |
| یونان | University of Crete | 534 |
رتبهها ممکن است در نسخههای بعدی تغییر کنند؛ بنابراین اگر مقاله در سالهای بعد بهروزرسانی میشود، سال رتبهبندی باید در متن و جدول مشخص باشد.
آیا رتبه دانشگاه برای انتخاب مقصد تحصیلی کافی است؟
خیر. رتبه کلی دانشگاه تنها یکی از معیارهای انتخاب است.
فرض کنید دو دانشگاه در یک رتبهبندی جایگاه مشابهی دارند، اما یکی از آنها رشته موردنظر شما را به زبان انگلیسی ارائه میکند و دیگری فقط به زبان محلی. برای یک دانشجوی بینالمللی، این تفاوت میتواند بسیار مهمتر از چند رتبه اختلاف در جدول جهانی باشد.
همچنین بهتر است رتبه رشته را نیز بررسی کنید. دانشگاهی ممکن است در رشته مهندسی جایگاه بسیار خوبی داشته باشد، اما در رشته مدیریت یا علوم انسانی وضعیت متفاوتی داشته باشد.
بنابراین پیشنهاد میشود قبل از انتخاب دانشگاه این موارد بررسی شوند:
- رتبه کلی دانشگاه
- رتبه رشته
- اعتبار برنامه تحصیلی
- زبان دوره
- شهریه
- شرایط پذیرش
- شهر محل دانشگاه
- امکانات دانشگاه
- شرایط دانشجویان بینالمللی
شهریه دانشگاه در پرتغال
شهریه دانشگاههای پرتغال رقم ثابتی ندارد و به نوع دانشگاه، رشته، مقطع و وضعیت دانشجو بستگی دارد.
یکی از اشتباهات رایج در مقالات مهاجرتی این است که یک عدد ثابت به عنوان شهریه کل پرتغال معرفی شود. چنین عددی نمیتواند تفاوت میان دانشگاهها و رشتههای مختلف را نشان دهد.
دانشجویان خارج از اتحادیه اروپا نیز ممکن است با شهریهای متفاوت از دانشجویان اروپایی مواجه شوند.
به همین دلیل، برای محاسبه هزینه واقعی باید دانشگاه موردنظر و صفحه رسمی همان برنامه تحصیلی بررسی شود.
شهریه کارشناسی در پرتغال
شهریه دوره کارشناسی به رشته و دانشگاه بستگی دارد. رشتههای مختلف میتوانند ساختار شهریه متفاوتی داشته باشند.
همچنین دانشجو باید بررسی کند که آیا شهریه اعلامشده برای کل برنامه است یا به صورت سالانه محاسبه میشود.
شهریه کارشناسی ارشد در پرتغال
در کارشناسی ارشد، برنامههای مختلف میتوانند اختلاف زیادی در هزینه داشته باشند.
دورههای بینالمللی و انگلیسیزبان ممکن است شهریه متفاوتی داشته باشند و بعضی دانشگاهها نیز شهریه را بر اساس تعداد واحدهای درسی محاسبه میکنند.
شهریه دکتری در پرتغال
در دکتری باید علاوه بر شهریه، وضعیت فاند و کمکهزینه پژوهشی را نیز بررسی کرد.
برخی دانشجویان دکتری ممکن است از طریق پروژههای پژوهشی یا کمکهزینههای علمی بخشی از هزینههای خود را پوشش دهند، اما شرایط آن برای همه رشتهها و دانشگاهها یکسان نیست.
شهریه دانشگاه در یونان
شهریه در یونان نیز به نوع برنامه، دانشگاه و مقطع وابسته است.
یکی از نکات مهم این است که شرایط برخی دورههای دانشگاههای دولتی یونان با برنامههای بینالمللی یا دورههای انگلیسیزبان یکسان نیست.
بنابراین اگر دانشجو یک دوره انگلیسیزبان را انتخاب کرده باشد، باید شهریه همان برنامه را از صفحه رسمی دانشگاه بررسی کند.
شهریه کارشناسی در یونان
هزینه تحصیل در مقطع کارشناسی بسته به برنامه و وضعیت دانشجو متفاوت است. برخی برنامهها شرایط متفاوتی برای دانشجویان اتحادیه اروپا و خارج از اتحادیه اروپا دارند.
شهریه کارشناسی ارشد در یونان
در مقطع ارشد، برنامههای انگلیسیزبان و بینالمللی ممکن است شهریه داشته باشند و مقدار آن بین دانشگاهها و رشتهها متفاوت است.
شهریه دکتری در یونان
برای دکتری باید علاوه بر شهریه احتمالی، فرصتهای پژوهشی و فاند را بررسی کرد.
مقایسه هزینه تحصیل پرتغال و یونان
نمیتوان بدون مشخص کردن دانشگاه و رشته گفت که تحصیل در کدام کشور همیشه ارزانتر است.
برای مقایسه واقعی، باید مثلاً یک رشته مشخص مانند مدیریت، مهندسی کامپیوتر یا معماری را در چند دانشگاه دو کشور انتخاب و این موارد را کنار هم قرار داد:
| معیار | پرتغال | یونان |
|---|---|---|
| شهریه سالانه | وابسته به برنامه | وابسته به برنامه |
| هزینه درخواست | وابسته به دانشگاه | وابسته به دانشگاه |
| زبان دوره | پرتغالی/انگلیسی | یونانی/انگلیسی |
| هزینه زندگی | وابسته به شهر | وابسته به شهر |
| خوابگاه | وابسته به دانشگاه | وابسته به دانشگاه |
هزینه زندگی دانشجویی در پرتغال
هزینه زندگی یکی از مهمترین بخشهای بودجه دانشجویان بینالمللی است.
در پرتغال، تفاوت هزینه زندگی میان شهرها اهمیت زیادی دارد. لیسبون معمولاً به عنوان یکی از مهمترین مراکز دانشگاهی و اقتصادی کشور شناخته میشود و هزینه مسکن در آن میتواند با شهرهای کوچکتر متفاوت باشد.
پورتو نیز مقصد مهم دیگری برای دانشجویان است و دانشگاههای متعددی دارد.
دانشجویی که میخواهد هزینهها را کنترل کند میتواند گزینههایی مانند خوابگاه، اتاق مشترک یا خانه اشتراکی را بررسی کند.
هزینه مسکن در پرتغال
مسکن معمولاً بیشترین سهم را در بودجه دانشجویی تشکیل میدهد.
اجاره آپارتمان مستقل معمولاً هزینه بیشتری نسبت به اجاره یک اتاق دارد. همچنین فاصله از مرکز شهر و دانشگاه میتواند قیمت را تغییر دهد.
به همین دلیل، هنگام انتخاب محل اقامت باید هزینه اجاره را در کنار هزینه رفتوآمد بررسی کرد.
هزینه خوراک در پرتغال
هزینه خوراک به سبک زندگی وابسته است. خرید مواد غذایی و آشپزی در خانه معمولاً با هزینه کمتری نسبت به استفاده مداوم از رستوران همراه است.
دانشجو همچنین میتواند با انتخاب فروشگاههای اقتصادی و برنامهریزی وعدههای غذایی، هزینه ماهانه خود را مدیریت کند.
حملونقل در پرتغال
در شهرهای بزرگ پرتغال شبکه حملونقل عمومی وجود دارد و دانشجویان میتوانند از گزینههای مختلف برای رفتوآمد استفاده کنند.
نزدیکی محل اقامت به دانشگاه میتواند هزینه و زمان رفتوآمد را کاهش دهد.
هزینه زندگی دانشجویی در یونان
در یونان نیز هزینه زندگی به شهر محل تحصیل وابسته است.
آتن یکی از مهمترین مراکز دانشگاهی کشور است و تعداد زیادی از دانشگاهها و مؤسسات آموزشی در این شهر قرار دارند.
تسالونیکی نیز یکی از شهرهای مهم دانشجویی یونان است.
هزینه اجاره، خوراک و حملونقل در این دو شهر میتواند با شهرهای کوچکتر تفاوت داشته باشد.
هزینه مسکن در یونان
اجاره اتاق یا خانه اشتراکی میتواند برای دانشجویان اقتصادیتر از اجاره آپارتمان مستقل باشد.
انتخاب محله نیز اهمیت زیادی دارد. خانهای که از دانشگاه دور باشد ممکن است هزینه حملونقل بیشتری ایجاد کند.
هزینه خوراک در یونان
هزینه مواد غذایی به عادات خرید و مصرف دانشجو وابسته است.
پخت غذا در خانه، خرید برنامهریزیشده و استفاده از فروشگاههای مناسب میتواند به کنترل بودجه کمک کند.
هزینه حملونقل در یونان
آتن و تسالونیکی سیستم حملونقل عمومی دارند و دانشجویان میتوانند بر اساس محل اقامت و دانشگاه از آن استفاده کنند.
مقایسه هزینه زندگی پرتغال و یونان
برای مقایسه هزینه زندگی، بهتر است به جای یک عدد کلی، هزینهها را به دستههای مختلف تقسیم کنیم.
| هزینه | پرتغال | یونان |
|---|---|---|
| مسکن | وابسته به شهر | وابسته به شهر |
| خوراک | وابسته به سبک زندگی | وابسته به سبک زندگی |
| حملونقل | وابسته به شهر | وابسته به شهر |
| اینترنت و تلفن | وابسته به اپراتور | وابسته به اپراتور |
| تفریح | وابسته به سبک زندگی | وابسته به سبک زندگی |
| هزینه ماهانه | وابسته به شرایط | وابسته به شرایط |
زبان تحصیل در پرتغال
زبان رسمی آموزش در بسیاری از برنامههای دانشگاهی پرتغال پرتغالی است. با این حال، برنامههای انگلیسیزبان نیز وجود دارند.
در مقاطع تحصیلات تکمیلی، پیدا کردن دورههای انگلیسیزبان معمولاً سادهتر از کارشناسی است، اما این موضوع به رشته بستگی دارد.
دانشجو باید پیش از ارسال درخواست، صفحه رسمی برنامه را بررسی کند و مطمئن شود که کل دوره به زبان موردنظر ارائه میشود.
همچنین نباید فقط عنوان انگلیسی صفحه دانشگاه را ملاک قرار داد. ممکن است بخشی از دروس یا فعالیتهای آموزشی به زبان دیگری ارائه شوند.
زبان تحصیل در یونان
زبان اصلی بسیاری از برنامههای دانشگاهی یونانی است، اما برنامههای انگلیسیزبان نیز وجود دارند.
برای مثال، International Hellenic University تعدادی برنامه انگلیسیزبان ارائه میکند. طبق اطلاعات منتشرشده در QS، این دانشگاه دارای چندین برنامه کارشناسی و کارشناسی ارشد انگلیسیزبان است.
برای دانشجویانی که زبان یونانی نمیدانند، بررسی دقیق برنامههای انگلیسیزبان اهمیت زیادی دارد.
آیا برای تحصیل در پرتغال یا یونان باید زبان محلی را یاد گرفت؟
برای پذیرش در یک دوره کاملاً انگلیسیزبان، الزاماً نیازی به دانستن زبان رسمی کشور وجود ندارد؛ البته این موضوع باید از شرایط همان دانشگاه بررسی شود.
اما یادگیری زبان پرتغالی یا یونانی برای زندگی روزمره میتواند مفید باشد.
دانشجو در طول اقامت با موقعیتهایی مانند خرید، مراجعه به فروشگاه، حملونقل، انجام امور اداری و ارتباط با افراد محلی روبهرو میشود.
بنابراین حتی اگر زبان تحصیل انگلیسی باشد، یادگیری مقدماتی زبان محلی میتواند تجربه زندگی دانشجویی را سادهتر کند.
شرایط پذیرش کارشناسی در پرتغال
برای پذیرش کارشناسی، متقاضی معمولاً باید مدرک پایان دوره متوسطه و مدارک تحصیلی موردنیاز دانشگاه را ارائه کند.
اما شرایط دقیق میتواند به رشته و دانشگاه بستگی داشته باشد.
برای برخی رشتهها ممکن است دروس خاصی در دوره دبیرستان اهمیت داشته باشند و بعضی برنامهها نیز شرایط اضافی داشته باشند.
دانشجوی ایرانی باید پیش از اقدام بررسی کند که دانشگاه چه مدارکی از نظام آموزشی ایران را میپذیرد و آیا ترجمه رسمی یا تأیید مدارک لازم است یا خیر.
شرایط پذیرش کارشناسی ارشد در پرتغال
برای کارشناسی ارشد معمولاً داشتن مدرک کارشناسی موردقبول دانشگاه ضروری است.
بسته به برنامه، مدارکی مانند رزومه، انگیزهنامه، ریزنمرات و مدرک زبان نیز ممکن است درخواست شود.
اگر رشته کارشناسی با رشته ارشد ارتباط نداشته باشد، دانشگاه ممکن است دروس پیشنیاز یا شرایط اضافی تعیین کند.
شرایط پذیرش دکتری در پرتغال
پذیرش دکتری معمولاً پژوهشمحور است.
متقاضی باید علاوه بر سوابق تحصیلی، توانایی پژوهشی خود را نیز نشان دهد. پروپوزال، مقاله علمی، سابقه پژوهش و توصیهنامه میتوانند در فرآیند پذیرش اهمیت داشته باشند.
در برخی دانشگاهها نیز ارتباط با استاد یا گروه پژوهشی پیش از ارسال درخواست اهمیت زیادی دارد.
شرایط پذیرش کارشناسی در یونان
شرایط کارشناسی در یونان بسته به دانشگاه و برنامه متفاوت است.
دانشجو باید مدرک تحصیلی قبلی، مدارک هویتی و سایر اسناد موردنیاز را ارائه کند.
اگر برنامه به زبان انگلیسی باشد، معمولاً باید شرایط زبان دوره نیز رعایت شود.
شرایط پذیرش کارشناسی ارشد در یونان
برای دورههای ارشد معمولاً مدرک کارشناسی مرتبط یا قابلقبول لازم است.
دانشگاه ممکن است از متقاضی رزومه، انگیزهنامه، توصیهنامه و مدرک زبان درخواست کند.
در بعضی برنامهها سابقه تحصیلی و علمی متقاضی نیز در ارزیابی اهمیت دارد.
شرایط پذیرش دکتری در یونان
دکتری در یونان نیز عمدتاً پژوهشمحور است.
متقاضی باید زمینه پژوهشی مشخصی داشته باشد و ممکن است نیاز به ارائه پروپوزال و ارتباط با استاد راهنما داشته باشد.
برای متقاضیان دکتری، بررسی پروژههای فعال دانشگاه و حوزه تحقیقاتی استادان میتواند به اندازه رتبه کلی دانشگاه اهمیت داشته باشد.
مدرک زبان موردنیاز برای تحصیل
اگر دوره به زبان انگلیسی ارائه شود، دانشگاه ممکن است مدرک زبان انگلیسی درخواست کند.
نوع آزمون قابلقبول و حداقل نمره به برنامه بستگی دارد. بنابراین نباید یک نمره ثابت مانند IELTS 6.5 را به عنوان شرط تمام دانشگاههای پرتغال یا یونان معرفی کرد.
ممکن است یک دانشگاه IELTS، TOEFL یا آزمونهای دیگر را بپذیرد و دانشگاه دیگری شرایط متفاوتی داشته باشد.
بهترین روش این است که ابتدا برنامه موردنظر را انتخاب کنید و سپس بخش English Language Requirements را بررسی کنید.
مدارک موردنیاز برای اپلای
مدارک موردنیاز بسته به دانشگاه متفاوت است، اما معمولاً میتوان انتظار داشت موارد زیر درخواست شوند:
- پاسپورت
- مدارک تحصیلی
- ریزنمرات
- مدرک زبان
- رزومه
- انگیزهنامه
- توصیهنامه
- نمونه کار در رشتههای خاص
- پروپوزال برای برخی دورههای پژوهشی
- مدارک علمی و پژوهشی در صورت نیاز
برای دانشجویان ایرانی، ترجمه مدارک نیز اهمیت دارد.
بورسیه تحصیلی در پرتغال
بورسیههای تحصیلی در پرتغال میتوانند از سوی دانشگاهها، مؤسسات علمی یا برنامههای پژوهشی ارائه شوند.
شرایط دریافت بورسیه به نوع آن بستگی دارد.
برخی بورسیهها ممکن است بخشی از شهریه را پوشش دهند، برخی کمکهزینه زندگی ارائه کنند و بعضی برنامههای پژوهشی شرایط متفاوتی داشته باشند.
به همین دلیل، عبارت «تحصیل رایگان در پرتغال» برای تمام دانشجویان دقیق نیست.
بورسیه تحصیلی در یونان
در یونان نیز فرصتهای مختلفی برای کمکهزینه تحصیلی و پژوهشی وجود دارد.
دانشجویان کارشناسی ارشد و دکتری باید علاوه بر دانشگاه، فراخوانهای پژوهشی و مؤسسات ارائهدهنده کمکهزینه را نیز بررسی کنند.
یکی از مهمترین نکات، توجه به تاریخ درخواست است؛ زیرا بسیاری از بورسیهها تنها در بازه مشخصی درخواست دریافت میکنند.
ویزای تحصیلی پرتغال
پس از دریافت پذیرش، متقاضی ایرانی باید مراحل مربوط به ویزای تحصیلی و اقامت را طی کند.
پذیرش دانشگاه به تنهایی به معنای صدور قطعی ویزا نیست. پرونده ویزا باید از نظر مالی، اقامتی، بیمهای و سایر الزامات نیز شرایط لازم را داشته باشد.
مدارکی مانند پذیرش تحصیلی، پاسپورت، مدارک مالی، مدرک محل اقامت، بیمه و مدارک موردنیاز دیگر ممکن است در پرونده درخواست شوند.
از آنجا که رویههای کنسولی ممکن است تغییر کنند، فهرست نهایی مدارک باید در زمان اقدام از مرجع رسمی بررسی شود.
ویزای تحصیلی یونان
برای تحصیل بلندمدت در یونان نیز دانشجویان خارج از اتحادیه اروپا باید فرآیند مربوط به ویزای تحصیلی را طی کنند.
نامه پذیرش دانشگاه یکی از مدارک اصلی پرونده است و متقاضی باید توانایی مالی و سایر شرایط موردنیاز را اثبات کند.
در اینجا نیز نباید صرفاً به فهرستهای قدیمی موجود در وبسایتهای مهاجرتی اتکا کرد. مدارک و الزامات باید در زمان اقدام بررسی شوند.
تمکن مالی برای تحصیل در پرتغال و یونان
تمکن مالی یکی از بخشهای مهم پرونده ویزای تحصیلی است.
هدف از ارائه مدارک مالی این است که متقاضی بتواند نشان دهد برای پرداخت هزینههای زندگی و تحصیل خود منابع مالی کافی دارد.
مبلغ دقیق موردنیاز ممکن است با توجه به مقررات جاری و شرایط پرونده تغییر کند.
به همین دلیل، برای یک مقاله بهروز بهتر است رقم تمکن مالی با تاریخ مشخص و لینک منبع رسمی درج شود.
هزینه ویزای تحصیلی
هزینه درخواست ویزای تحصیلی بسته به کشور، نوع ویزا و مقررات جاری متفاوت است.
علاوه بر هزینه ویزا، دانشجو باید هزینههایی مانند ترجمه مدارک، بیمه، رفتوآمد، هزینه درخواست دانشگاه و در برخی موارد هزینه خدمات مرکز درخواست ویزا را نیز در بودجه خود لحاظ کند.
بنابراین بودجه اولیه مهاجرت تحصیلی فقط شامل شهریه دانشگاه نیست.
اقامت دانشجویی در پرتغال
دانشجویانی که برای یک دوره بلندمدت وارد پرتغال میشوند باید مطابق قوانین مهاجرتی کشور وضعیت اقامت خود را حفظ کنند.
مدت اعتبار مجوز اقامت به نوع برنامه و مقررات جاری بستگی دارد.
دانشجو باید در طول دوره تحصیل وضعیت آموزشی خود را حفظ کرده و در صورت نیاز، پیش از پایان اعتبار اقامت برای تمدید اقدام کند.
اقامت دانشجویی در یونان
در یونان نیز دانشجویان بینالمللی باید وضعیت اقامت تحصیلی خود را مطابق قوانین کشور حفظ کنند.
پذیرش در دانشگاه، حضور در دوره تحصیلی و رعایت الزامات اقامتی از موضوعاتی هستند که دانشجو باید در طول تحصیل مورد توجه قرار دهد.
خوابگاه دانشجویی در پرتغال و یونان
خوابگاه یکی از گزینههای مهم برای کاهش هزینه مسکن است.
با این حال، ظرفیت خوابگاهها محدود است و همه دانشجویان الزاماً امکان دریافت اتاق خوابگاه ندارند.
به همین دلیل بهتر است دانشجو پس از دریافت پذیرش، در اولین فرصت وضعیت خوابگاه را بررسی کند.
گزینه دیگر، اجاره اتاق در خانه اشتراکی است. این روش در بسیاری از شهرهای دانشگاهی برای دانشجویان بینالمللی رایج است.
زندگی دانشجویی در پرتغال
پرتغال به دلیل شهرهای دانشگاهی مختلف، محیط متنوعی برای دانشجویان دارد.
لیسبون شهری بزرگ و بینالمللی است و دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی متعددی دارد.
پورتو نیز یکی از مهمترین مراکز دانشگاهی کشور است.
شهرهای کوچکتر مانند کویمبرا نیز فضای متفاوتی دارند و ممکن است برای دانشجویانی که محیط دانشگاهی آرامتر را ترجیح میدهند جذاب باشند.
زندگی دانشجویی در یونان
آتن یکی از اصلیترین مراکز دانشگاهی یونان است و تعداد زیادی از دانشجویان در این شهر زندگی میکنند.
تسالونیکی نیز فضای دانشجویی پررنگی دارد و دانشگاههای مختلفی در آن فعالیت میکنند.
شهر محل تحصیل میتواند تأثیر زیادی بر تجربه دانشجو داشته باشد؛ به همین دلیل نباید انتخاب دانشگاه را بدون در نظر گرفتن شهر انجام داد.
تحصیل در پرتغال یا یونان برای دانشجویان ایرانی
برای دانشجوی ایرانی، فرآیند مهاجرت تحصیلی فقط با انتخاب دانشگاه تمام نمیشود.
مدارک تحصیلی باید آماده و در صورت نیاز ترجمه شوند. همچنین باید شرایط دانشگاه برای پذیرش مدارک تحصیلی ایران بررسی شود.
موضوع دیگری که اهمیت دارد، برنامهریزی مالی است.
متقاضی باید هزینههای زیر را از ابتدا در نظر بگیرد:
هزینه اپلای + ترجمه مدارک + شهریه + هزینه ویزا + بیمه + مسکن + هزینه زندگی + هزینه سفر
این کار باعث میشود بودجه واقعی مهاجرت تحصیلی مشخص شود.
اعتبار مدرک دانشگاههای پرتغال و یونان
اعتبار مدرک به دانشگاه، برنامه تحصیلی و نظام آموزشی کشور بستگی دارد.
عضویت پرتغال و یونان در نظام آموزش عالی اروپا برای دانشجویان اهمیت دارد، اما برای ارزیابی یک مدرک خاص باید دانشگاه و برنامه مشخص بررسی شود.
همچنین اگر هدف دانشجو استفاده از مدرک در ایران یا کشور دیگری باشد، بهتر است مقررات مربوط به ارزشیابی مدرک در مقصد نهایی نیز بررسی شود.
مزایای تحصیل در پرتغال
تحصیل در پرتغال میتواند برای دانشجویانی جذاب باشد که به دنبال یک مقصد اروپایی با دانشگاههای شناختهشده، شهرهای دانشگاهی متنوع و برنامههای انگلیسیزبان هستند.
از مهمترین مزایای قابل بررسی میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- وجود دانشگاههای شناختهشده
- عضویت در اتحادیه اروپا
- عضویت در شنگن
- وجود برنامههای انگلیسیزبان
- تنوع دانشگاهها و رشتهها
- امکان تحصیل در مقاطع مختلف
- وجود شهرهای دانشگاهی متنوع
- فضای بینالمللی در برخی دانشگاهها
مقایسه تحصیل در آلمان و پرتغال؛ کدام کشور برای تحصیل بهتر است؟
مقایسه زندگی در آلمان و پرتغال؛ کدام کشور برای زندگی بهتر است؟
معایب و چالشهای تحصیل در پرتغال
در کنار مزایا، متقاضی باید چالشها را نیز در نظر بگیرد.
یکی از مهمترین موضوعات، تفاوت هزینه مسکن میان شهرهاست.
همچنین همه رشتهها به زبان انگلیسی ارائه نمیشوند و برای برخی برنامهها دانستن زبان پرتغالی ضروری یا بسیار مفید است.
از طرف دیگر، شرایط پذیرش دانشگاهها یکسان نیست و نمیتوان شرایط یک دانشگاه را به تمام دانشگاههای پرتغال تعمیم داد.
مزایای تحصیل در یونان
یونان نیز برای دانشجویان بینالمللی ویژگیهای مختلفی دارد:
- دانشگاههای باسابقه
- عضویت در اتحادیه اروپا
- عضویت در شنگن
- وجود برنامههای انگلیسیزبان
- دانشگاههای شناختهشده در حوزههایی مانند مهندسی
- شهرهای دانشگاهی متنوع
- محیط فرهنگی و تاریخی متفاوت
در رتبهبندی QS 2026 نیز چند دانشگاه یونانی در جدول جهانی حضور داشتهاند. برای نمونه، دانشگاه فنی ملی آتن در رتبه ۳۵۵ و دانشگاه ملی و کاپودیستری آتن در رتبه ۳۹۰ قرار گرفتهاند.
معایب و چالشهای تحصیل در یونان
یکی از چالشهای اصلی برای دانشجویان بینالمللی، زبان است.
بخش زیادی از آموزش دانشگاهی در یونان به زبان یونانی انجام میشود و دانشجویانی که قصد تحصیل به زبان انگلیسی دارند باید برنامههای مشخص انگلیسیزبان را پیدا کنند.
همچنین هزینه زندگی در شهرهای مختلف یکسان نیست و دانشجو باید پیش از انتخاب دانشگاه، هزینه مسکن شهر موردنظر را بررسی کند.
مقایسه نهایی تحصیل در پرتغال و یونان
| معیار | پرتغال | یونان |
|---|---|---|
| ساختار آموزش عالی | دانشگاه و پلیتکنیک | دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی |
| زبان اصلی | پرتغالی | یونانی |
| دوره انگلیسی | وجود دارد | وجود دارد |
| دانشگاههای بینالمللی | دارد | دارد |
| دانشگاههای مطرح در QS 2026 | University of Lisbon رتبه 230 | NTUA رتبه 355 |
| هزینه تحصیل | وابسته به دانشگاه و رشته | وابسته به دانشگاه و رشته |
| هزینه زندگی | وابسته به شهر | وابسته به شهر |
| دانشگاههای مهم | لیسبون، پورتو، نوا، کویمبرا | آتن، NTUA، ارسطو، کرت |
| تحصیل کارشناسی | دارد | دارد |
| تحصیل ارشد | دارد | دارد |
| تحصیل دکتری | دارد | دارد |
| بورسیه | بسته به دانشگاه و برنامه | بسته به دانشگاه و برنامه |
| ویزای تحصیلی | موردنیاز برای ایرانیان | موردنیاز برای ایرانیان |
پرتغال یا یونان؛ کدام کشور برای تحصیل مناسب است؟
پاسخ این سؤال برای همه دانشجویان یکسان نیست.
اگر یک دانشجو رشته مشخصی را در نظر داشته باشد، باید ابتدا دانشگاههایی را پیدا کند که همان رشته را ارائه میکنند. سپس زبان دوره، شهریه و شرایط پذیرش بررسی شود.
برای مثال، ممکن است یک دانشجو در پرتغال برنامه انگلیسی موردنظر خود را پیدا کند، در حالی که همان رشته در دانشگاههای موردنظر او در یونان به زبان یونانی ارائه شود.
برای دانشجوی دیگری ممکن است وضعیت برعکس باشد.
به همین دلیل بهتر است انتخاب کشور را به یک سؤال کلی مانند «پرتغال بهتر است یا یونان؟» محدود نکنیم.
سؤال دقیقتر این است:
برای رشته و بودجه من، کدام دانشگاه در پرتغال یا یونان شرایط مناسبتری دارد؟
این روش باعث میشود تصمیم بر اساس اطلاعات واقعی و قابل مقایسه گرفته شود.
برای انتخاب بین پرتغال و یونان چه معیارهایی را بررسی کنیم؟
پیش از انتخاب نهایی، پیشنهاد میشود این ۱۰ معیار بررسی شوند:
۱. رشته تحصیلی
ابتدا باید مشخص شود کدام دانشگاه رشته موردنظر را ارائه میکند.
۲. زبان دوره
بررسی کنید کل برنامه به زبان انگلیسی است یا بخشی از دروس به زبان محلی ارائه میشود.
۳. شهریه
شهریه سالانه را از سایت رسمی دانشگاه بررسی کنید.
۴. هزینه زندگی
هزینه مسکن، خوراک، حملونقل و سایر هزینههای شهر محل تحصیل را محاسبه کنید.
۵. رتبه دانشگاه
رتبه دانشگاه و در صورت امکان رتبه رشته را بررسی کنید.
۶. شرایط پذیرش
مدرک تحصیلی، معدل، زبان و سایر شرایط را بررسی کنید.
۷. بورسیه
ببینید آیا دانشگاه یا نهادهای مرتبط بورسیهای متناسب با شرایط شما ارائه میکنند.
۸. شرایط ویزا
مدارک، تمکن مالی، بیمه و سایر شرایط ویزای تحصیلی را بررسی کنید.
۹. مسکن
پیش از انتخاب دانشگاه، وضعیت خوابگاه و اجاره مسکن شهر را بررسی کنید.
۱۰. شرایط شخصی
در نهایت باید بودجه، رشته، زبان، مقطع و هدف تحصیلی خود را در نظر بگیرید.
نتیجهگیری
پرتغال و یونان هر دو از گزینههای قابل بررسی برای تحصیل در اروپا هستند و دانشگاههای شناختهشدهای در اختیار دانشجویان بینالمللی قرار میدهند.
پرتغال دارای دانشگاههایی مانند University of Lisbon، University of Porto و NOVA University Lisbon است و برنامههای تحصیلی مختلفی در مقاطع کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری ارائه میکند. دانشگاه لیسبون نیز در QS World University Rankings 2026 رتبه ۲۳۰ را به خود اختصاص داده است.
یونان نیز دانشگاههایی مانند National Technical University of Athens و National and Kapodistrian University of Athens دارد که در رتبهبندی QS 2026 به ترتیب در رتبههای ۳۵۵ و ۳۹۰ قرار گرفتهاند.
با این حال، رتبه دانشگاه به تنهایی نمیتواند مقصد مناسب را مشخص کند. رشته تحصیلی، زبان دوره، شهریه، هزینه زندگی، شرایط پذیرش، بورسیه و شرایط ویزای تحصیلی باید در کنار یکدیگر بررسی شوند.
برای یک دانشجوی ایرانی نیز آمادهسازی مدارک، ترجمه اسناد، اثبات توانایی مالی و بررسی دقیق شرایط دانشگاه اهمیت ویژهای دارد.
در نهایت، بهترین روش مقایسه این است که به جای مقایسه کلی دو کشور، چند دانشگاه و برنامه مشابه را در پرتغال و یونان انتخاب کرده و آنها را از نظر هزینه، زبان، شرایط پذیرش و کیفیت آموزشی کنار یکدیگر قرار دهید.
سوالات متداول
تحصیل در پرتغال بهتر است یا یونان؟
انتخاب میان این دو کشور به رشته، مقطع، زبان دوره، بودجه و دانشگاه موردنظر بستگی دارد و نمیتوان یک گزینه واحد را برای همه دانشجویان مناسب دانست.
هزینه تحصیل در پرتغال بیشتر است یا یونان؟
شهریه به دانشگاه، رشته و مقطع بستگی دارد. برای مقایسه دقیق باید برنامههای مشابه در دو کشور بررسی شوند.
آیا امکان تحصیل به زبان انگلیسی در پرتغال وجود دارد؟
بله. برخی دانشگاههای پرتغال برنامههای انگلیسیزبان ارائه میکنند، اما زبان دوره باید در صفحه رسمی همان برنامه بررسی شود.
آیا امکان تحصیل به زبان انگلیسی در یونان وجود دارد؟
بله. در یونان نیز برنامههای انگلیسیزبان وجود دارند و برخی دانشگاهها دورههای مشخصی را برای دانشجویان بینالمللی ارائه میکنند.
بهترین دانشگاه پرتغال در QS 2026 کدام است؟
University of Lisbon در QS World University Rankings 2026 در رتبه ۲۳۰ قرار داشته است.
بهترین دانشگاه یونان در QS 2026 کدام است؟
National Technical University of Athens در QS World University Rankings 2026 رتبه ۳۵۵ را داشته است.
آیا برای تحصیل در پرتغال یا یونان به مدرک زبان نیاز است؟
اگر برنامه تحصیلی به زبان انگلیسی باشد، دانشگاه معمولاً شرایط زبان انگلیسی خود را اعلام میکند. نوع آزمون و حداقل نمره باید از دانشگاه موردنظر بررسی شود.
آیا دانشجویان ایرانی میتوانند برای دانشگاههای پرتغال و یونان درخواست پذیرش کنند؟
دانشجویان ایرانی میتوانند برای برنامههایی که شرایط پذیرش دانشجویان بینالمللی را دارند درخواست دهند. پس از پذیرش نیز باید شرایط ویزا و اقامت تحصیلی را بررسی کنند.
آیا پرتغال و یونان بورسیه تحصیلی دارند؟
در هر دو کشور فرصتهای مختلف بورسیه و کمکهزینه وجود دارد، اما شرایط و ظرفیت هر برنامه متفاوت است.
هزینه زندگی دانشجویی در پرتغال و یونان چقدر است؟
هزینه زندگی به شهر، نوع اقامت و سبک زندگی بستگی دارد. برای محاسبه دقیق باید مسکن، خوراک، حملونقل و هزینههای شخصی به صورت جداگانه محاسبه شوند.
آیا برای تحصیل در پرتغال یا یونان باید زبان محلی را بلد باشیم؟
برای برخی برنامههای انگلیسیزبان، زبان محلی شرط پذیرش نیست؛ اما یادگیری پرتغالی یا یونانی میتواند برای زندگی روزمره و ارتباطات اجتماعی مفید باشد.
آیا مدرک دانشگاههای پرتغال و یونان معتبر است؟
دانشگاهها و برنامههای تحصیلی معتبر این دو کشور در چارچوب نظام آموزش عالی اروپا فعالیت میکنند، اما برای ارزیابی یک مدرک مشخص باید وضعیت همان دانشگاه و برنامه بررسی شود.
منابع
- DGES – اداره کل آموزش عالی پرتغال: اطلاعات رسمی درباره دانشجویان بینالمللی، ساختار آموزش عالی و شرایط پذیرش. DGES – International Students
- DGES – Non-EU Students: شرایط ورود دانشجویان خارج از اتحادیه اروپا به آموزش عالی پرتغال. DGES – Non-EU Students
- University of Porto: اطلاعات رسمی دورهها، پذیرش دانشجویان بینالمللی و برنامههای انگلیسیزبان. University of Porto – International Students
- International Hellenic University: اطلاعات رسمی درباره برنامههای بینالمللی و انگلیسیزبان. International Hellenic University – UCIPS
- National Technical University of Athens: تاریخچه و اطلاعات رسمی دانشگاه. NTUA – History
- National and Kapodistrian University of Athens: اطلاعات رسمی درباره تاریخ و ساختار دانشگاه. NKUA – About Us
- AIMA پرتغال: مقررات اقامت دانشجویان آموزش عالی. AIMA – Higher Education Students
- دولت پرتغال: اطلاعات رسمی ویزای اقامت برای تحصیل. gov.pt – Study Residence Visa
